Đòn thuế mới của Mỹ có hiệu lực, căng thẳng thương mại toàn cầu “nóng” hơn bao giờ hết

Vào lúc 0 giờ 01 phút ngày 9/4 theo giờ Mỹ, tức 11 giờ 01 phút theo giờ Việt Nam, mức thuế đối ứng mà Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đối với hàng chục nền kinh tế thế giới đã chính thức có hiệu lực.

Đáng chú ý, trong đó có mức thuế lên tới 104% đối với hàng Trung Quốc, làm gia tăng đáng kể căng thẳng trong cuộc chiến thương mại toàn cầu vốn đã gây nhiều thiệt hại cho hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Sau khi mức thuế cơ bản 10% được áp dụng rộng rãi từ cuối tuần qua và khiến kinh tế toàn cầu chao đảo, Mỹ tiếp tục nâng thuế nhập khẩu từ các đối tác như Liên minh châu Âu và Nhật Bản từ 0 giờ 01 phút sáng ngày 9/4 (giờ GMT).

Trung Quốc – vừa là đối thủ kinh tế hàng đầu, vừa là đối tác thương mại lớn của Mỹ – chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận mức thuế tổng cộng 104% chính thức áp dụng đối với hàng hóa Trung Quốc từ ngày 9/4. Mức thuế này gồm 34% thuế đối ứng mà Tổng thống Trump công bố hôm 2/4 vừa qua, cùng 20% thuế cơ sở đã áp dụng và mức phạt bổ sung 50% mà ông Trump tuyên bố ngày 7/4 sau khi Trung Quốc không rút lại thuế trả đũa 34% đối với hàng hóa Mỹ.

Trước đó, ngày 8/4, Nhà Trắng thông báo gần 70 quốc gia và vùng lãnh thổ đã chủ động liên hệ với chính quyền Tổng thống Donald Trump để khởi động đàm phán nhằm giảm thiểu tác động. Tổng thống Trump cho biết chính phủ Mỹ đang xây dựng các "thỏa thuận riêng" (tailored deals) và sẽ ưu tiên đàm phán với các đồng minh như Nhật Bản và Hàn Quốc. Quan chức thương mại hàng đầu Jamieson Greer cũng tiết lộ Argentina (Ác-hen-ti-na), Việt Nam và Israel (I-xra-en) nằm trong số các nước đã đề nghị giảm thuế quan cho họ.

Phát biểu trước các thành viên đảng Cộng hòa tối 8/4, ông Trump tuyên bố Mỹ đang "thu về gần 2 tỷ USD mỗi ngày" từ các loại thuế quan này và hé lộ sắp công bố mức thuế đáng kể đối với dược phẩm.

Tuy nhiên, Trung Quốc không tỏ dấu hiệu lùi bước. Trung Quốc tuyên bố sẽ chiến đấu trong cuộc chiến thương mại "đến cùng" và cam kết các biện pháp đáp trả để bảo vệ lợi ích quốc gia. Mức thuế trả đũa 34% của Trung Quốc đối với hàng hóa Mỹ dự kiến có hiệu lực vào ngày 10/4 tới.

Tổng thống Trump tin rằng chính sách thuế quan cứng rắn sẽ giúp phục hồi ngành sản xuất nội địa Mỹ bằng cách buộc các công ty chuyển cơ sở sản xuất về nước. Dù vậy, nhiều chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp tỏ ra hoài nghi về tốc độ và tính khả thi của việc này, đồng thời cảnh báo nguy cơ lạm phát gia tăng do giá cả hàng hóa bị đẩy lên cao.

Sau khi hàng nghìn tỷ USD bị "thổi bay" khỏi thị trường chứng khoán toàn cầu trong những ngày gần đây, các thị trường chứng khoán châu Á tiếp tục giảm điểm vào phiên 9/4. Chỉ số Hang Seng của Hong Kong (Trung Quốc) lao dốc hơn 3%, còn chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm 2,7%.

Trên thị trường ngoại hối, đồng won của Hàn Quốc rơi xuống mức thấp nhất kể từ năm 2009. Đồng NDT của Trung Quốc giao dịch ở nước ngoài cũng giảm xuống mức thấp kỷ lục so với USD.