Đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai

Ngày 28/11 tại Hà Nội, Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp, Hội Tư vấn Thuế Việt Nam phối hợp với Cục Thuế, Thuế Hà Nội và các đơn vị liên quan tổ chức Tọa đàm “Đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai, hướng tới doanh nghiệp”.

Sự kiện nhằm tháo gỡ khó khăn, giải đáp vướng mắc và đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng từ phương thức nộp thuế khoán sang kê khai theo doanh thu thực tế bước chuyển được đánh giá là nền tảng cho hiện đại hóa quản lý thuế và thúc đẩy phát triển kinh tế hộ bền vững.

Thời gian qua, chính quyền các cấp ngành thuế đã triển khai sâu rộng chủ trương này thông qua nhiều hình thức tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật. Nhờ đó, phần lớn hộ kinh doanh đã tiếp cận thông tin và nhiều hộ sẵn sàng thực hiện chuyển đổi. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận hộ kinh doanh nhỏ lẻ, tự phát gặp khó khăn trong việc sử dụng hóa đơn điện tử, xác định doanh thu, thực hiện kê khai, nộp thuế hoặc tiếp cận các giải pháp công nghệ – tài chính phù hợp. Điều này đòi hỏi hỗ trợ cần đi vào chiều sâu, gần gũi và trực quan hơn, đặc biệt thông qua các kênh đối thoại trực tiếp nhằm kịp thời giải đáp vướng mắc, đồng hành với người kinh doanh trong suốt quá trình chuyển đổi.

Hiện ngành thuế đang triển khai chiến dịch 60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai, được coi là bước đi quan trọng để tăng tính minh bạch, công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế. Cách làm này không chỉ giúp cơ quan thuế nắm sát thực tế hoạt động kinh doanh mà còn tạo điều kiện để hộ từng bước nâng cao năng lực quản trị, thích ứng với chuyển đổi số và hướng tới mô hình kinh doanh chuyên nghiệp hơn trong tương lai.

Ông Lê Văn Hải, Phó trưởng Ban Pháp chế (Cục Thuế) cho biết: Khi chuyển sang kê khai, hộ kinh doanh nhận được nhiều lợi ích thiết thực. Hộ được quyền tự xác định doanh thu, chi phí và lợi nhuận để thực hiện kê khai thuế theo kết quả kinh doanh thực tế của mình thay vì bị áp mức khoán ấn định. Quyền lợi pháp lý cũng được bảo đảm tốt hơn nhờ hệ thống hóa đơn điện tử rõ ràng, dễ kiểm tra, thuận lợi trong giao dịch với ngân hàng, đối tác và cơ quan thuế. Việc ứng dụng công nghệ như eTax Mobile, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền giúp hộ quản lý doanh thu chặt chẽ hơn, tiết kiệm thời gian và giảm rủi ro sai sót, mô hình kê khai mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, tham gia vào hệ sinh thái tài chính, nâng cao uy tín kinh doanh và phù hợp với xu thế phát triển minh bạch, bền vững.

Để đạt mục tiêu 100% hộ đủ điều kiện chuyển sang kê khai, ngành thuế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ khảo sát, phân loại hộ theo đặc điểm ngành nghề, độ tuổi, địa bàn đến tư vấn theo nhóm phù hợp. Cơ quan Thuế tổ chức đối thoại, tập huấn chuyên sâu; hỗ trợ trực tuyến qua fanpage, Zalo, chatbot; xây dựng các video hướng dẫn và tăng cường hoạt động của hệ thống tổng đài giải đáp nhanh.

Theo ông Lê Văn Hải, trong tháng 11, ứng dụng eTax Mobile đã được nâng cấp với giao diện trải nghiệm kê khai mới, tích hợp chatbot AI giúp người nộp thuế tra cứu quy trình, nghĩa vụ và hướng dẫn kê khai thuận tiện hơn. Song song đó, ngành thuế phối hợp với lực lượng Công an để kết nối dữ liệu dân cư, hỗ trợ người dân khai báo miễn phí nhằm bảo đảm dữ liệu thuế, dân cư được đồng bộ, chính xác, hướng tới mục tiêu không để hộ nào bị bỏ lại phía sau.

Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc nhận định: Việc chuyển từ cơ chế thuế khoán sang kê khai là tiền đề quan trọng để hộ kinh doanh từng bước tiếp cận mô hình doanh nghiệp. Khi kê khai theo doanh thu thực tế, hộ kinh doanh không chỉ chủ động hơn mà còn hình thành hệ thống hóa đơn, sổ sách đầy đủ nền tảng để minh bạch tài chính và mở rộng quan hệ hợp tác với đối tác, ngân hàng hay các đơn vị cung ứng.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc, việc chuyển đổi lên doanh nghiệp mang lại nhiều lợi ích toàn diện gồm mở rộng quy mô lao động, thị trường, tăng khả năng tiếp cận vốn và thu hút nhân lực chất lượng cao. Về thuế, doanh nghiệp được áp dụng nhiều ưu đãi như phương pháp khấu trừ thuế giá trị gia tăng, tính chi phí thực tế vào thuế thu nhập doanh nghiệp, chi phí nghiên cứu phát triển được tính 200%, cho phép chuyển lỗ 5 năm, lập quỹ phát triển khoa học – công nghệ lên tới 20% thu nhập tính thuế và hưởng ưu đãi đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Hà Nội được đánh giá là địa phương tiên phong trong chuyển đổi số quản lý thuế. Ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Cục trưởng Cục Thuế Hà Nộ cho hay, thành phố xác định 19 nhiệm vụ trọng tâm liên quan đến chuyển đổi số trong thực hiện Đề án 06; trong đó có các nhiệm vụ về thu thuế hộ kinh doanh và hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Thời gian qua, Thuế Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ đăng ký hộ kinh doanh, liên thông dữ liệu với các cơ quan quản lý đến kê khai thuế điện tử. Tính đến nay, 38% hộ kinh doanh trên địa bàn đã thực hiện kê khai và 65% số thuế được nộp bằng hình thức điện tử. Cục Thuế Hà Nội đã phát động nhiều chiến dịch lớn như 45 ngày đêm chuyển đổi số, 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu và đặc biệt là chiến dịch 60 ngày cao điểm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh hiểu, tuân thủ và đồng thuận với chính sách thuế mới.

Tại tọa đàm các chuyên gia cũng cho rằng, việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai và xa hơn là chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp không chỉ là yêu cầu tất yếu trong quá trình hiện đại hóa quản lý thuế mà còn mở ra cơ hội thực sự để hộ phát triển bền vững, minh bạch và gia nhập sâu hơn vào nền kinh tế số. Với sự đồng hành chặt chẽ của ngành thuế, các tổ chức tư vấn và chính quyền địa phương, quá trình này kỳ vọng sẽ diễn ra thuận lợi, tạo nền tảng cho sự phát triển mạnh mẽ hơn của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn tới.