Động lực mới cho hợp tác khoa học công nghệ Việt Nam - Singapore

Trong những ngày cộng đồng người Việt Nam tại Singapore hướng về chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 29 - 31/5, giới chuyên gia và trí thức kiều bào tại đảo quốc sư tử bày tỏ nhiều kỳ vọng về việc mở rộng hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa Việt Nam và Singapore.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Singapore, Tiến sĩ Hà Sơn Tùng, Phó Trưởng khoa Khoa Công nghệ quang học tiên tiến, Cơ quan Khoa học- Công nghệ và Nghiên cứu của chính phủ Singapore  (A*STAR), cho biết cộng đồng chuyên gia người Việt tại Singapore vẫn còn nhiều cảm xúc đặc biệt khi nhắc lại cuộc gặp gỡ với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong chuyến thăm Singapore năm ngoái.

Theo ông Hà Sơn Tùng, tại cuộc gặp với cộng đồng kiều bào tháng 3/2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (khi đó là Tổng Bí thư) đã có những chia sẻ và chỉ đạo tâm huyết liên quan tới vai trò của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong tiến trình phát triển đất nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của quan hệ hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Singapore, cũng như kỳ vọng cộng đồng trí thức người Việt đang sinh sống, học tập và làm việc tại Singapore sẽ tiếp tục có những đóng góp thiết thực cho sự phát triển khoa học công nghệ của Việt Nam.

Ông Hà Sơn Tùng cho biết những định hướng từ lãnh đạo cấp cao đã tạo động lực để nhiều chuyên gia người Việt tại Singapore chủ động triển khai các hoạt động kết nối với trong nước. Ngay trong khuôn khổ chuyến thăm năm ngoái, với sự tham gia của lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, các nhóm chuyên gia đã bước đầu thiết lập những kênh trao đổi và hợp tác cụ thể với các bộ, ngành, trường đại học và viện nghiên cứu trong nước. Theo ông Hà Sơn Tùng, các hoạt động này đã tạo tiền đề cho nhiều chương trình hợp tác mang tính thực chất trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực và đổi mới sáng tạo.

Ông cho biết cộng đồng trí thức kiều bào hiện mong muốn có dịp trực tiếp báo cáo với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về những kết quả đã đạt được kể từ sau chuyến thăm năm ngoái, đồng thời đề xuất thêm các chương trình hành động mới nhằm thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn trong thời gian tới.

Điểm nhấn được cộng đồng trí thức chờ đợi trong chuyến thăm sắp tới là bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-la và cuộc gặp gỡ với cộng đồng người Việt Nam tại Singapore.

Theo nhiều chuyên gia, đây không chỉ là dịp để lắng nghe định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới, mà còn là cơ hội để cộng đồng trí thức kiều bào thể hiện mong muốn đồng hành lâu dài cùng đất nước. PGS.TS Lưu Anh Tuấn thuộc Khoa Khoa học máy tính và dữ liệu của Đại học Công nghệ Nam Dương, Singapore (NTU), cho rằng sự kiện này thể hiện rõ sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với khoa học công nghệ, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và phát triển nền kinh tế tri thức.

Theo ông Lưu Anh Tuấn, sự quan tâm và tầm nhìn chiến lược từ lãnh đạo cấp cao đã tạo thêm niềm tin và động lực lớn đối với cộng đồng chuyên gia, nhà nghiên cứu người Việt đang làm việc tại Singapore. Ông cho rằng điều này không chỉ khích lệ tinh thần cống hiến của trí thức kiều bào, mà còn thúc đẩy mong muốn đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của đất nước thông qua các chương trình nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Ông nhận định Việt Nam hiện đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để bứt phá trong lĩnh vực khoa học công nghệ nếu tận dụng hiệu quả nguồn lực chất xám từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Singapore, với vai trò là trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, đang quy tụ đông đảo chuyên gia người Việt làm việc trong các lĩnh vực mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, bán dẫn, công nghệ sinh học và quản trị chính sách công.

Theo PGS.TS Lưu Anh Tuấn, để hiện thực hóa khát vọng cống hiến, cần bắt đầu từ các chương trình hợp tác cụ thể và có tính ứng dụng cao. Trong đó, AI, chuyển đổi số và quản trị chính sách được xem là những lĩnh vực ưu tiên có thể nhanh chóng tạo ra tác động tích cực đối với tiến trình phát triển của Việt Nam. Ông cho rằng nếu có cơ chế kết nối hiệu quả giữa trí thức kiều bào với các cơ quan, doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu trong nước, nhiều dự án hợp tác có thể được triển khai mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Điều này không chỉ góp phần nâng cao năng lực khoa học công nghệ của Việt Nam mà còn tạo ra môi trường thuận lợi để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao quay trở về đóng góp cho quê hương.

Nhiều chuyên gia tại Singapore cũng bày tỏ kỳ vọng chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ mở ra thêm các cơ chế hợp tác thực chất giữa Việt Nam và Singapore trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực. Theo giới trí thức kiều bào, đây sẽ là nền tảng quan trọng để tăng cường liên kết tri thức giữa trong nước và cộng đồng chuyên gia người Việt ở nước ngoài trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gia tăng.

Đối với cộng đồng người Việt Nam tại Singapore, chuyến thăm lần này không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại mà còn tạo thêm sự gắn kết giữa kiều bào với quê hương. Sự quan tâm của lãnh đạo Đảng và Nhà nước là nguồn cổ vũ lớn, giúp cộng đồng trí thức tại quốc đảo thêm tự tin và quyết tâm đồng hành cùng tiến trình phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Việt Nam trong giai đoạn mới.