Tiếp tục củng cố tin cậy chính trị và nâng tầm phối hợp chiến lược Việt Nam - Singapore

Trước thềm chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore và dự kiến sẽ phát biểu dẫn đề tại đối thoại Shangri-la của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (từ ngày 29-31/5/2026), Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Bộ, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường đã có cuộc trao đổi với báo chí.

*Phóng viên: Nhìn lại chặng đường phát triển quan hệ Việt Nam – Singapore hơn nửa thế kỷ qua, theo Thứ trưởng, đâu là những lĩnh vực hợp tác mang tính biểu tượng và có chiều sâu chiến lược nhất giữa hai nước?

*Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Việt Nam và Singapore là hai quốc gia có quan hệ hữu nghị và hợp tác hết sức năng động, thực chất và hiệu quả trong khu vực Đông Nam Á. Trải qua hơn nửa thế kỷ phát triển, quan hệ hai nước không ngừng được củng cố, mở rộng và ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành một hình mẫu hợp tác thành công trong ASEAN.

Việc hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược năm 2013 và nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2025 là bước phát triển có ý nghĩa rất quan trọng, phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao, sự gắn bó lợi ích ngày càng sâu sắc và tầm nhìn chiến lược chung của hai nước trong bối cảnh mới.

Điểm sáng nổi bật nhất trong quan hệ Việt Nam – Singapore là hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Singapore hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam với hơn 4.500 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký gần 97 tỷ USD. Các dự án của Singapore trải rộng trên nhiều lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, hạ tầng, logistics, bất động sản, tài chính, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế của Việt Nam.

Biểu tượng thành công tiêu biểu trong hợp tác song phương là hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP). Từ khu VSIP đầu tiên, đến nay mạng lưới VSIP đã phát triển tại nhiều địa phương trên cả nước. Các VSIP không chỉ là mô hình hợp tác kinh tế hiệu quả, mà còn trở thành biểu tượng của lòng tin, tầm nhìn dài hạn và sự gắn kết chiến lược giữa hai nước. Trong giai đoạn mới, các VSIP đang hướng tới mô hình xanh hơn, thông minh hơn, có hàm lượng công nghệ cao hơn và gắn với phát triển bền vững.

Một điểm nhấn rất quan trọng khác là hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi và hợp tác chiều sâu. Singapore là quốc gia đi đầu trong ASEAN về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, tài chính, quản trị hiện đại và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Việt Nam và Singapore hiện đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh và phát triển trung tâm tài chính.

Đặc biệt, hai nước đang thúc đẩy các sáng kiến kết nối công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm kết nối các hệ sinh thái công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai nước. Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa chiến lược lâu dài, phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam và thế mạnh của Singapore.

Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản trị cũng là lĩnh vực có chiều sâu chiến lược. Singapore nhiều năm qua đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý và nhân lực chất lượng cao thông qua nhiều chương trình hợp tác thiết thực. Những hợp tác này không chỉ đem lại lợi ích trực tiếp, mà còn góp phần tăng cường sự kết nối chiến lược và hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước.

Quan hệ chính trị và đối ngoại giữa hai nước cũng ngày càng gắn bó. Hai bên duy trì thường xuyên trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực, quốc tế, đặc biệt trong ASEAN. Việt Nam và Singapore cùng chia sẻ lợi ích trong việc duy trì môi trường hòa bình, ổn định, thương mại mở, tự do hàng hải và vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Có thể nói, quan hệ Việt Nam – Singapore hiện nay không chỉ dừng ở hợp tác kinh tế truyền thống, mà đang phát triển theo chiều sâu chiến lược, hướng tới các lĩnh vực của tương lai, đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của mỗi nước và cho liên kết khu vực ASEAN. 

*Phóng viên: Xin Thứ trưởng cho biết những trọng tâm hợp tác và kỳ vọng nổi bật từ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối kinh tế thế hệ mới?

*Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiếp tục triển khai và cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang phát triển hết sức tốt đẹp, đồng thời hai nước đều đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với những chuyển dịch nhanh chóng của kinh tế thế giới.

Trước hết, chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố tin cậy chính trị và nâng tầm phối hợp chiến lược giữa hai nước. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động, việc Việt Nam và Singapore duy trì trao đổi cấp cao thường xuyên, chia sẻ tầm nhìn phát triển và tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương có ý nghĩa rất quan trọng.

Về kinh tế, hai bên kỳ vọng thúc đẩy mạnh hơn hợp tác đầu tư, thương mại, tài chính và kết nối chuỗi cung ứng. Singapore có thế mạnh về công nghệ, tài chính, logistics, quản trị hiện đại; trong khi Việt Nam có thị trường năng động, nguồn nhân lực dồi dào và tốc độ tăng trưởng cao. Sự bổ trợ này tạo dư địa rất lớn để hai nước cùng phát triển trong giai đoạn mới.

Một trọng tâm quan trọng của chuyến thăm là thúc đẩy hợp tác khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đi vào chiều sâu và thực chất hơn. Hai bên được kỳ vọng mở rộng hợp tác trong trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, đô thị thông minh, kinh tế số, chính phủ số và chuyển đổi xanh. Đây đều là những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển dài hạn của Việt Nam.

Các sáng kiến kết nối công nghệ và đổi mới sáng tạo như “Tech Connect” cũng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng mới cho kết nối hợp tác giữa 3 “Nhà” của hai nước (Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp), gồm  các cơ quan quản lý, các viện nghiên cứu, trường đại học, các doanh nghiệp công nghệ và   các trung  tâm   đổi  mới  sáng  tạo. Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa chiến lược lâu dài, góp phần hình thành không gian hợp tác công nghệ có chiều sâu hơn trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ xanh và đào tạo nhân lực chất lượng cao, phù hợp với xu thế phát triển của kinh tế số và chuyển đổi xanh hiện nay.

Chuyến thăm cũng được kỳ vọng tạo động lực mới cho các VSIP thế hệ mới theo hướng xanh, thông minh và bền vững hơn, phù hợp với xu hướng phát triển toàn cầu và mục tiêu phát triển bền vững của hai nước.

*Phóng viên: Trong khuôn khổ chuyến thăm Singapore, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La. Xin Thứ trưởng cho biết ý nghĩa và thông điệp quan trọng của bài phát biểu này đối với khu vực và cộng đồng quốc tế?

*Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) tổ chức thường niên tại Singapore, quy tụ nhiều nhà lãnh đạo, bộ trưởng quốc phòng, học giả và chuyên gia chiến lược hàng đầu thế giới. Đây là diễn đàn có uy tín và ảnh hưởng lớn đối với các vấn đề hòa bình, an ninh và cấu trúc khu vực.

Trong bối cảnh thế giới hiện nay đang trải qua nhiều biến động sâu sắc, các vấn đề như cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột khu vực, đứt gãy chuỗi cung ứng, an ninh hàng hải, chuyển đổi công nghệ và các thách thức an ninh phi truyền thống đang được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm.

Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La – bài phát biểu quan trọng nhất của diễn đàn – thể hiện sự coi trọng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, vị thế và uy tín ngày càng tăng của Việt Nam và vai trò, uy tín của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Điều này cũng phản ánh sự quan tâm của các nước đối với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển của Việt Nam.

Việt Nam hiện được nhìn nhận là một nền kinh tế hội nhập sâu rộng nhưng vẫn giữ vững tự chủ chiến lược; một quốc gia đang phát triển năng động, có khát vọng vươn lên mạnh mẽ; đồng thời là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế và khu vực.

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước được kỳ vọng sẽ truyền tải quan điểm và thông điệp của Việt Nam với các nước về định hướng để xử lý các thách thức chiến lược đang đặt ra, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong cấu trúc khu vực đang định hình.

Có thể nói, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phát biểu dẫn đề tại Shangri-La là sự khẳng định vai trò, vị thế và đóng góp ngày càng quan trọng của Việt Nam đối với hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

*Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường!