Đồng Nai kết nối doanh nghiệp – mở lối bền vững cho sầu riêng

Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm, việc xây dựng chuỗi liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp thu mua đang trở thành hướng đi cần thiết nhằm nâng cao giá trị và phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng địa phương.

Xã Phú Trung, tỉnh Đồng Nai hiện có hơn 1.330 ha sầu riêng với 5 hợp tác xã, 2 tổ hợp tác và 1 trang trại sản xuất quy mô lớn. Đến nay, địa phương đã có 258 ha được cấp 5 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để hình thành vùng nguyên liệu tập trung, từng bước đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn.

Bên cạnh những thuận lợi, người trồng sầu riêng vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Phần lớn diện tích canh tác hiện nay còn sản xuất nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết, trong khi yêu cầu của thị trường ngày càng cao.

Việc ghi chép nhật ký nông hộ, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, xây dựng mã số vùng trồng hay tiếp cận công nghệ cao vẫn còn nhiều hạn chế. Đặc biệt, đầu ra sản phẩm chưa thực sự ổn định khiến nhiều nông dân vẫn phụ thuộc vào thương lái.

Trước thực tế đó, địa phương đã tổ chức các chương trình kết nối giữa doanh nghiệp thu mua với các hợp tác xã, tổ hợp tác trồng sầu riêng nhằm tạo điều kiện để các bên gặp gỡ, trao đổi trực tiếp và tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Thông qua các buổi kết nối, nhiều thắc mắc của nông dân liên quan đến tiêu chuẩn xuất khẩu, quy trình canh tác và kiểm soát chất lượng đã được doanh nghiệp giải đáp cụ thể.

Ông Lê Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Phú Trung cho biết, theo quy hoạch của thành phố Đồng Nai, xã Phú Trung nằm trong vùng phát triển nông nghiệp công nghệ cao và hiện đã hình thành vùng trồng sầu riêng tập trung với chất lượng khá tốt. Thời gian qua, các hợp tác xã và nông hộ đều mong muốn được liên kết với doanh nghiệp xuất khẩu nhằm tìm đầu ra ổn định và lâu dài cho sản phẩm.

“Địa phương sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi, đồng thời kêu gọi các doanh nghiệp uy tín đến liên kết sản xuất, hỗ trợ kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm để người dân yên tâm phát triển cây sầu riêng theo hướng bền vững”, ông Chung cho biết.

Theo anh Chu Văn Việt, đại diện Hợp tác xã Sầu riêng Tân Tín, việc được doanh nghiệp đồng hành ngay từ khâu sản xuất là tín hiệu tích cực giúp bà con yên tâm đầu tư chăm sóc vườn cây. “Điều bà con mong muốn nhất vẫn là có đầu ra ổn định, được tham gia vào chuỗi sản xuất phục vụ xuất khẩu lâu dài. Khi có doanh nghiệp đồng hành, người dân sẽ mạnh dạn đầu tư hơn và từng bước thay đổi tư duy sản xuất theo hướng chuyên nghiệp”, anh Việt chia sẻ.

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Hồng Thu, Tổng Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, tỉnh Vĩnh Long cho rằng, để sầu riêng xuất khẩu ổn định, yếu tố quan trọng nhất là phải xây dựng được chuỗi liên kết đồng bộ từ sản xuất đến tiêu thụ.

Theo bà Thu, doanh nghiệp sẽ trực tiếp hỗ trợ nông dân trong quy trình canh tác, ghi chép nhật ký nông hộ, xây dựng mã số vùng trồng cũng như hướng dẫn thành lập hợp tác xã để đảm bảo sản xuất đúng tiêu chuẩn thị trường yêu cầu.

“Chúng tôi sẽ từng bước đồng hành cùng bà con để hình thành chuỗi giá trị bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc của các thị trường nhập khẩu”, bà Thu cho biết.

Không chỉ hỗ trợ kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, doanh nghiệp còn cam kết phối hợp cùng địa phương xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, kiểm soát đồng bộ chất lượng nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt của thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh vai trò của doanh nghiệp và chính quyền địa phương, các tổ chức hội nông dân cũng đang tích cực đồng hành cùng người dân trong phát triển sản xuất. Ngoài việc định hướng sản xuất, hội còn hỗ trợ vốn vay, chuyển giao khoa học kỹ thuật và kết nối tiêu thụ nông sản cho hội viên.

Ông Nguyễn Văn Giang, Phó Chủ tịch phụ trách Hội Nông dân thành phố Đồng Nai cho biết, thời gian qua hội đã phát huy hiệu quả nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân, ưu tiên các mô hình liên kết sản xuất và ứng dụng khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho hội viên.

“Hội sẽ tiếp tục hỗ trợ các mô hình có liên kết với doanh nghiệp, giúp hội viên mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản và từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng địa phương”, ông Giang cho biết thêm.

Theo các hợp tác xã, việc có doanh nghiệp đồng hành ngay từ đầu không chỉ giúp người dân ổn định đầu ra mà còn tạo điều kiện nâng cao trình độ canh tác, tiếp cận các tiêu chuẩn sản xuất hiện đại. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành hàng sầu riêng phát triển ổn định, hạn chế tình trạng sản xuất tự phát và phụ thuộc vào thương lái.

Trong bối cảnh ngành hàng sầu riêng đang chuyển dần sang sản xuất quy mô lớn, đạt chuẩn xuất khẩu, việc kết hợp giữa hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học kỹ thuật và kết nối tiêu thụ được xem là giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Qua đó, từng bước nâng cao giá trị nông sản địa phương và mở rộng cơ hội đưa sầu riêng Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.