9 tháng, số doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục tăng

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý III và 9 tháng năm 2026 của Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố sáng 3/10, bức tranh doanh nghiệp trong 9 tháng vừa qua ghi nhận những tín hiệu đan xen. Số doanh nghiệp thành lập mới tiếp tục tăng, quy mô vốn đăng ký bình quân được cải thiện, song số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao.

Cụ thể, trong tháng 9/2026, cả nước có gần 11,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với tổng số vốn đăng ký gần 175,8 nghìn tỷ đồng và gần 75,5 nghìn lao động đăng ký.

So với tháng 8, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 4,9%, vốn đăng ký giảm 7,2%, nhưng số lao động đăng ký tăng 25,0%. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 31,1%, trong khi vốn đăng ký tăng 6,0% và số lao động đăng ký giảm 22,2%.

Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 9 đạt 15,2 tỷ đồng, giảm 2,4% so với tháng trước nhưng tăng tới 53,9% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh số doanh nghiệp thành lập mới, trong tháng 9 có khoảng 8,7 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 8,1% so với tháng trước và giảm 18,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Tính chung 9 tháng năm 2026, cả nước có gần 149,7 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng số vốn đăng ký 1.884,0 nghìn tỷ đồng và hơn 733,1 nghìn lao động đăng ký. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 3,2%, vốn đăng ký tăng mạnh 32,7%, trong khi số lao động đăng ký giảm 16,1%.

Đáng chú ý, vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới đạt 12,6 tỷ đồng, tăng 28,5% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 9 tháng đạt hơn 5 triệu tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động lại giảm 14%, với gần 74,3 nghìn doanh nghiệp. Tính chung doanh nghiệp thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, 9 tháng năm 2026 có hơn 223,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường, giảm 3,2% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng có khoảng 24,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường.

Xét theo khu vực kinh tế, khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất về số doanh nghiệp thành lập mới, với gần 111,2 nghìn doanh nghiệp trong 9 tháng, giảm nhẹ 0,1% so với cùng kỳ năm trước.

Khu vực công nghiệp và xây dựng có hơn 36,9 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 14,1%. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 1.558 doanh nghiệp mới, tăng 17%.

Theo từng lĩnh vực hoạt động, xây dựng ghi nhận gần 15 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 33,0% so với cùng kỳ. Vận tải, kho bãi có hơn 10,3 nghìn doanh nghiệp, tăng 24,8%; dịch vụ lưu trú và ăn uống có 6.709 doanh nghiệp, tăng 23,5%.

Kinh doanh bất động sản có 4.535 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 10,9%. Đáng chú ý, lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, nước, gas có 1.707 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 53,1% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, lĩnh vực bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy vẫn có số lượng doanh nghiệp thành lập mới lớn nhất, với 59.798 doanh nghiệp, nhưng giảm 3,4% so với cùng kỳ. Công nghiệp chế biến, chế tạo có 19.380 doanh nghiệp thành lập mới, giảm 0,5%.

Cùng với dòng doanh nghiệp gia nhập thị trường, số doanh nghiệp rút lui cũng ở mức đáng chú ý. Trong tháng 9, có 3.671 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 31% so với tháng trước và giảm 19,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong khi đó, có 9.371 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, tăng 23,9% so với tháng trước và tăng 52,1% so với cùng kỳ.

Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong tháng đạt 7.918 doanh nghiệp, giảm 17,8% so với tháng trước nhưng tăng tới 89,3% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 9 tháng, gần 89,8 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 9,7% so với cùng kỳ năm trước; 33,5 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 37%.

Đáng chú ý, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lên tới hơn 48,7 nghìn doanh nghiệp, tăng 118,8% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, bình quân mỗi tháng có khoảng 19,1 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Nếu đặt cạnh con số bình quân 24,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường mỗi tháng, dòng chảy doanh nghiệp trong 9 tháng cho thấy thị trường vẫn có sự vận động mạnh ở cả hai chiều: thành lập mới và rút lui. Số liệu theo ngành cho thấy, áp lực rút lui khỏi thị trường tập trung đáng kể ở những lĩnh vực có số lượng doanh nghiệp lớn.

Trong 9 tháng, lĩnh vực bán buôn, bán lẻ, sửa chữa ô tô, xe máy có 59.798 doanh nghiệp thành lập mới nhưng cũng có 18.579 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể. So với cùng kỳ, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 3,4%, trong khi số doanh nghiệp giải thể tăng tới 129,0%.

Công nghiệp chế biến, chế tạo có 19.380 doanh nghiệp thành lập mới, giảm 0,5%, trong khi 5.253 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 114,8%.

Ở lĩnh vực xây dựng, số doanh nghiệp thành lập mới đạt 14.978, tăng 33,0%, trong khi số doanh nghiệp giải thể là 3.646, tăng 128,2%.

Bất động sản có 4.535 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 10,9%, nhưng 2.813 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 123,3%. Vận tải, kho bãi ghi nhận 10.297 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 24,8%, trong khi số doanh nghiệp giải thể là 1.954, tăng 126,2%.

Những con số này cho thấy bên cạnh sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp mới, nhiều ngành vẫn đang chịu sức ép tái cơ cấu và sàng lọc.

Bà Phí Thị Hương Nga, Trưởng ban Ban Thống kê công nghiệp và Xây dựng, Cục Thống kê cho biết, để chuyển hóa kỳ vọng lạc quan của doanh nghiệp thành kết quả sản lượng thực tế trong Quý IV/2026, Cục Thống kê đề xuất các cơ quan quản lý cần tập trung: theo dõi sát biến động thị trường để kiểm soát ổn định giá nguyên vật liệu đầu vào và vật liệu xây dựng; tháo gỡ dứt điểm vướng mắc trong thanh quyết toán nợ đọng xây dựng cơ bản, tháo gỡ dòng tiền cho nhà thầu.

Cùng với đó, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn tín dụng ưu đãi với lãi suất hợp lý; đồng thời, đẩy nhanh thủ tục cấp phép và gia hạn mỏ khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường phục vụ thi công các dự án trọng điểm.