Đồng Nai kiến nghị gỡ vướng đất đai để tăng tốc dự án hạ tầng

Ông Bùi Xuân Thống, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Công Phong - TTXVN

Chiều 14/7, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai làm việc với UBND thành phố Đồng Nai về tình hình triển khai các dự án, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và những khó khăn vướng mắc liên quan thủ tục đất đai trong quá trình triển khai dự án. 

Trước đó, cuối tháng 6 và đầu tháng 7/2026, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai đã khảo sát thực tế, làm việc với các xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đồng Nai về việc thực hiện chính sách, pháp luật từ khi Luật Đất đai năm 2024 và các nghị quyết của Quốc hội về đất đai có hiệu lực thi hành. 

UBND thành phố Đồng Nai kiến nghị cơ quan Trung ương tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn nhằm bảo đảm thống nhất, đồng bộ, đặc biệt trong việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, xác định giá đất và tổ chức thực hiện sau khi phân cấp.

Trung ương cần sớm có hướng dẫn thống nhất về việc áp dụng quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm đủ căn cứ pháp lý cho địa phương giải quyết thủ tục hành chính. 

Các bên liên quan tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền đi đôi với tăng cường đào tạo chuyên môn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác đất đai ở cơ sở; quan tâm bố trí nguồn lực để xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, hoàn thiện hệ thống thông tin đất đai và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đất đai; nghiên cứu hoàn thiện cơ chế xử lý các dự án chậm đưa đất vào sử dụng, dự án tồn đọng kéo dài nhằm nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực đất đai, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế, xã hội. 

Từ khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực thi hành, UBND thành phố đã ban hành khoảng 160 quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất với diện tích hàng nghìn ha để thực hiện các công trình, dự án.

Thành phố quyết liệt triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ các dự án, đặc biệt là dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, đường Vành đai 3, Vành đai 4 – Thành phố Hồ Chí Minh, các tuyến giao thông kết nối sân bay Long Thành. Thành phố chuẩn bị đầy đủ quỹ đất, xây dựng nhiều khu tái định cư đảm bảo ổn định cuộc sống người dân trong phạm vi dự án. 

Thành phố đang triển khai hàng chục dự án giao thông trọng điểm kết nối vùng, sân bay Long Thành và Thành phố Hồ Chí Minh; thu hồi hàng nghìn ha đất, hàng chục nghìn hộ cần bố trí tái định cư. Khó khăn, vướng mắc địa phương đang gặp phải là một số quy định của Luật Đất đai 2024 và các nghị định hướng dẫn chưa thật sự đồng bộ, còn có nhiều cách hiểu khác nhau, nhất là với việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và xác định căn cứ quy hoạch. 

Việc không lập quy hoạch sử dụng đất cấp xã, phường theo quy định mới trong khi quy hoạch xây dựng chưa phủ kín toàn bộ địa bàn đã ảnh hưởng đến công tác quản lý đất đai ở cơ sở do quy hoạch chưa cụ thể đến từng thửa đất trên bản đồ.

Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã, phường được phân cấp quản lý đất đai nhưng thiếu công cụ quy hoạch cụ thể, dẫn đến tâm lý e ngại, thận trọng trong giải quyết hồ sơ thuộc thẩm quyền. Việc sử dụng quy hoạch đô thị và nông thôn thay thế quy hoạch sử dụng đất còn nhiều khó khăn do chưa bao quát toàn bộ diện tích tự nhiên và khác biệt về đối tượng, phương thức quản lý.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phát sinh nhiều vướng mắc liên quan đến xác định nguồn gốc đất, giá đất và bố trí tái định cư. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng công việc cấp xã, phường tăng nhanh trong khi năng lực chuyên môn, nhân lực ở một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. 

Phó Trưởng Đoàn chuyên trách, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai Bùi Xuân Thống khẳng định, qua khảo sát thực tế tại các dự án, làm việc với ngành chức năng, Đoàn nhận thấy quá trình thu hồi đất, giải phóng mặt bằng còn vướng mắc về định giá đất, xác định hệ số K (hệ số điều chỉnh giá đất), tái định cư; Luật Đất đai 2024 liên quan đến nhiều luật chuyên ngành, quá trình thực hiện phát sinh bất cập.

Đoàn sẽ tổng hợp những khó khăn, vướng mắc và các kiến nghị của ngành chức năng Đồng Nai liên quan đến vấn đề đất đai để chuyển đến cơ quan Trung ương; góp ý vào dự thảo sửa đổi Luật Đất đai 2024.