Đồng Tháp chạy đua giải ngân, không để vốn nằm chờ

Trước yêu cầu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong điều hành và tổ chức thực hiện nhằm khắc phục tình trạng giải ngân chậm ngay từ những tháng đầu năm.

Theo ông Nguyễn Đình Thông, Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Đồng Tháp, năm 2026, tổng vốn đầu tư công của tỉnh hơn 11.374 tỷ đồng, tăng 6,5% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tính đến ngày 31/3/2026, tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh đạt hơn 592 tỷ đồng, tương đương 5,2% kế hoạch HĐND tỉnh giao và 5,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn bình quân chung cả nước (8,2%).

Đáng chú ý, tiến độ giải ngân không đồng đều giữa các chủ đầu tư và địa phương. Trong số 32 chủ đầu tư cấp tỉnh, chỉ có 7 đơn vị có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân của tỉnh, trong khi có tới 19 đơn vị chưa phát sinh giải ngân trong quý I . Ở cấp xã, phường, tình hình còn khó khăn hơn khi chỉ 2/102 địa phương có giải ngân, với tỷ lệ chung chỉ đạt 0,2%.

Ông Nguyễn Hoàng Khuyên, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 3 cho biết, tiến độ giải ngân của đơn vị mới đạt khoảng 5% dù đã triển khai nhiều giải pháp. Hiện các dự án đang được tăng cường đôn đốc, đồng thời rà soát, cập nhật giá vật liệu trước đấu thầu. Với các công trình đã ký hợp đồng, đơn vị yêu cầu nhà thầu tập trung thi công, phối hợp tìm nguồn vật liệu và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để bảo đảm tiến độ.

Theo lãnh đạo Sở Tài chính Đồng Tháp, quý I/2026 trùng với thời điểm các chủ đầu tư tập trung giải ngân dứt điểm kế hoạch vốn năm 2025 (đến hết ngày 31/1/2026), cùng với kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài đã ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.

Toàn tỉnh Đồng Tháp hiện có 639 dự án bố trí vốn chuẩn bị đầu tư, với tổng kinh phí khoảng 965 tỷ đồng, chưa được giải ngân, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án khởi công mới. Nguyên nhân do năm 2026 là năm đầu kế hoạch trung hạn nên các chủ đầu tư, tư vấn chuẩn bị rất nhiều dự án cùng một thời điểm; năng lực của một số đơn vị tư vấn, chủ đầu tư còn nhiều hạn chế.

Bên cạnh đó, việc giải phóng mặt bằng tiếp tục là “nút thắt” lớn bởi sự phối hợp giữa chủ đầu tư và địa phương trong một số trường hợp chưa chặt chẽ, kéo dài thời gian thực hiện. Cùng đó là khó khăn liên quan đến điều chỉnh quy hoạch, thanh lý tài sản công, nhất là đối với các dự án thuộc lĩnh vực văn hóa, xã hội.

Mặt khác, yếu tố thị trường cũng gây áp lực đáng kể khi giá nguyên vật liệu xây dựng như cát, đá, thép tăng cao so với thời điểm lập dự toán. Một số nhà thầu gặp khó khăn về tài chính, ảnh hưởng đến tiến độ thi công, thậm chí phải chấm dứt hợp đồng để điều chỉnh chủ trương đầu tư và tổ chức đấu thầu lại.

Đối với các dự án trọng điểm, tiến độ giải ngân cũng chưa đạt kỳ vọng. Một số công trình lớn như tuyến cao tốc Cao Lãnh- An Hữu (giai đoạn 1) hay tuyến ĐT.857 hiện mới giải ngân ở mức thấp do đang trong quá trình chờ gia tải, chưa phát sinh nhiều khối lượng thi công.

Trước thực trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Phạm Thành Ngại yêu cầu các sở, ngành, địa phương quyết liệt đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; khẩn trương hoàn tất thủ tục đầu tư để sớm triển khai dự án. Các đơn vị phải chủ động rà soát, tháo gỡ khó khăn, đặc biệt trong giải phóng mặt bằng; tăng cường phối hợp trong xử lý thủ tục liên quan. Đặc biệt, trong bối cảnh giá cả biến động, cần theo sát, đôn đốc nhà thầu để bảo đảm tiến độ thi công.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu phát huy tinh thần trách nhiệm, kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ; rà soát việc phân cấp, phân quyền để nâng cao hiệu quả điều hành. Cùng đó, UBND tỉnh sẽ tổ chức họp định kỳ nhằm đánh giá tiến độ giải ngân và kịp thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, bảo đảm các dự án được triển khai thông suốt, hiệu quả.

Tỉnh Đồng Tháp xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là tăng tốc giải ngân ngay từ quý II, không để dồn áp lực vào cuối năm. Sở Tài chính đề xuất UBND tỉnh thực hiện điều hành linh hoạt kế hoạch vốn, chủ động điều chuyển vốn giữa các dự án để nâng cao tỷ lệ giải ngân của tỉnh ngay trong tháng 4/2026.

Đối với cấp cơ sở, xã, phường được yêu cầu khẩn trương hoàn tất thủ tục đầu tư, tổ chức lựa chọn nhà thầu để khởi công các công trình trong quý II/2026. Trường hợp không giải ngân hết kế hoạch vốn được giao, Chủ tịch UBND các địa phương sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.

Cùng đó, việc chuẩn bị đầu tư được đặc biệt chú trọng. Hơn nữa, chủ đầu tư phải nâng cao chất lượng hồ sơ, đảm bảo phù hợp quy hoạch và quy định pháp luật, tránh tình trạng điều chỉnh nhiều lần làm kéo dài tiến độ. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương ngay từ giai đoạn đầu để nâng cao tính khả thi của dự án.

Ngoài ra, tỉnh cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm trường hợp vi phạm, gây chậm trễ trong triển khai và giải ngân vốn. Bên cạnh đó, việc phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn, đặc biệt là vốn ODA và nguồn hỗ trợ khác sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm tạo nguồn lực cho dự án hạ tầng trọng điểm.