Đồng Tháp kiểm soát 100% tàu cá, tăng tốc khắc phục "thẻ vàng" IUU

Tỉnh Đồng Tháp tiếp tục triển khai quyết liệt chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) với các biện pháp siết chặt quản lý tàu cá, kiểm soát sản lượng và minh bạch hóa chuỗi khai thác, nhằm từng bước đặt nền móng cho nghề cá có trách nhiệm, bền vững hơn.

Theo đó, Đồng Tháp xác định chống khai thác IUU phải được triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, quản lý đội tàu đến giám sát trên biển và truy xuất nguồn gốc, bảo đảm thực chất, không hình thức nhằm đáp ứng đầy đủ khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu.

Trước hết, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền theo chiều sâu, trực tiếp đến từng chủ tàu, ngư dân và các tổ chức, cá nhân liên quan. Các địa phương phân công cán bộ phụ trách trực tiếp, hỗ trợ chủ tàu thực hiện kiểm soát, quản lý tàu cá khai thác trên biển; đồng thời, duy trì hiệu quả quy chế phối hợp trong giám sát hành trình tàu cá trên biển, ngăn chặn kịp thời tàu cá tỉnh Đồng Tháp có nguy cơ vi phạm IUU.

Cùng đó, việc quản lý đội tàu tiếp tục được siết chặt. Tỉnh tổ chức rà soát, thống kê đầy đủ các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động như chưa đăng ký, chưa đăng kiểm, chưa cấp phép hoặc chưa lắp thiết bị giám sát hành trình để bàn giao cho địa phương quản lý, giám sát chặt chẽ tại nơi neo đậu. Lực lượng chức năng như Bộ đội Biên phòng, cảng cá, thanh tra thủy sản tăng cường kiểm tra, kiên quyết không cho xuất bến đối với tàu không đảm bảo điều kiện. Đồng thời, thực hiện nghiêm quy định về đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác, đánh dấu nhận biết tàu cá, bảo đảm 100% tàu hoạt động hợp pháp và duy trì tín hiệu giám sát hành trình 24/24 giờ từ khi rời cảng đến khi cập bến đúng quy định.

Trong giám sát hoạt động trên biển, Đồng Tháp tập trung theo dõi chặt 100% tàu cá, đặc biệt là nhóm tàu có nguy cơ cao, tàu thường xuyên hoạt động ở khu vực giáp ranh. Các trường hợp mất tín hiệu VMS trên 6 giờ hoặc kéo dài nhiều ngày sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định. Tỉnh tăng cường phối hợp với lực lượng Cảnh sát biển, nhất là các Vùng 3 và 4 để trao đổi thông tin, xử lý kịp thời các tình huống phát sinh ngay trên biển, kiên quyết không để xảy ra trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Danh sách tàu cá có nguy cơ cao được cập nhật thường xuyên trên hệ thống giám sát hành trình (VMS) để các lực lượng thực thi pháp luật chủ động kiểm tra, kiểm soát.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát hoạt động chuyển tải thủy sản trên biển được siết chặt, xử lý nghiêm các hành vi khai thác bất hợp pháp, không đưa sản phẩm vào cảng cá chỉ định theo quy định.

Thêm vào đó, Đồng Tháp tiếp tục thực hiện nghiêm việc xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; kiên quyết xử lý các hành vi “hợp thức hóa hồ sơ” đối với các lô hàng xuất khẩu sang thị trường Châu Âu.

Toàn bộ sản lượng bốc dỡ qua cảng, kết quả hoạt động của cảng cá được cập nhật đầy đủ, kịp thời trên hệ thống dữ liệu theo quy định. Việc khai báo, xác nhận và chứng nhận nguồn gốc thủy sản được thực hiện 100% trên hệ thống điện tử (eCDT), bảo đảm tính minh bạch, hợp pháp và truy xuất được nguồn gốc sản phẩm thủy sản khai thác xuất khẩu.

Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, địa phương đã cơ bản hoàn thành các tiêu chí cốt lõi trong quản lý đội tàu. Đến nay, tỉnh có 100% tàu cá đang hoạt động đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Còn lại 29 tàu đang bị ngân hàng kê biên, tàu cá hư hỏng, ngưng hoạt động chưa lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã lập danh sách, phối hợp với Công an, Biên phòng và địa phượng kiểm tra, xác định vị trí neo đậu, tọa độ đang neo đậu, đảm bảo giám sát chặt chẽ.

Bên cạnh đó, 100% tàu cá đã được cập nhật vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, gần như toàn bộ tàu được định danh điện tử, tạo điều kiện cho việc quản lý đồng bộ từ trung ương đến địa phương. Hệ thống giám sát hành trình, kết hợp với các nền tảng số như cơ sở dữ liệu nghề cá và nhật ký khai thác điện tử, đang được vận hành liên tục 24/7. Các tàu cá xuất, nhập bến đều được kiểm soát, theo dõi hành trình và sản lượng, góp phần hạn chế tình trạng khai thác không khai báo.

Tỉnh Đồng Tháp có hai cảng cá loại II, gồm Cảng cá Mỹ Tho và Cảng cá Vàm Láng. Các cảng cá đã thực hiện công bố mở cảng đúng quy định, đảm bảo đủ năng lực, đáp ứng nhu cầu bốc dỡ sản phẩm khai thác của ngư dân; đảm bảo 100% tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên được cập cảng chỉ định, giám sát sản lượng và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử eCDT. Các cơ sở thu mua thuỷ sản, thực hiện lên cá và thu mua tại cảng cá chỉ định theo quy định. Từ năm 2024 đến nay, đã ghi nhận hơn 12.300 lượt tàu cập cảng, với sản lượng bốc dỡ trên 82.700 tấn thủy sản, toàn bộ sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng đều được cảng cá cập nhật đầy đủ, kịp thời và đúng quy định vào file Google Sheet của Cục Thủy sản và Kiểm ngư. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, cảng cá đã làm thủ tục cập cảng với 1.727 lượt tàu, sản lượng bốc dỡ sản phẩm 2.400 tấn.

Điểm đáng chú ý là việc truy xuất nguồn gốc đã được số hóa mạnh mẽ. Toàn bộ hồ sơ xác nhận (SC) và chứng nhận (CC) nguồn gốc thủy sản được thực hiện điện tử, đảm bảo tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro gian lận. Trong giai đoạn 2024-2025, Đồng Tháp đã cấp hàng trăm giấy xác nhận và chứng nhận phục vụ xuất khẩu, trong đó có nhiều lô hàng vào thị trường châu Âu.

Ngoài ra, Đồng Tháp cũng đã ban hành 2 chính sách chuyển đổi nghề và chính sách hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế, duy trì kết nối hệ thống thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá. Cụ thể, Nghị quyết số 47/2025/NQ-HĐND ngày 31/12/2025 chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động khai thác thủy sản; Nghị quyết số 48/2025/NQ-HĐND ngày 31/12/2025 chính sách hỗ trợ ngư dân nâng cấp, thay thế, duy trì kết nối hệ thống thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên tàu cá. Hiện tỉnh đang hoàn thiện Đề án Phát triển thủy hải sản bền vững trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2026-2030.

Theo đánh giá của UBND tỉnh Đồng Tháp, được sự hỗ trợ chuyên môn từ các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sự lãnh chỉ đạo của Tỉnh ủy cùng với sự năng động, tích cực trong sản xuất của bà con ngư dân nên công tác chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh có nhiều chuyển biến tích cực và đạt được một số kết quả nhất định. Nhờ đó, từ năm 2024 đến nay, tỉnh Đồng Tháp không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.