Đồng Tháp tưởng nhớ người xưa – những bậc khai khẩn đất hoang

Ngày 1/8, Lễ giỗ lần thứ 205 của ông, bà Đỗ Công Tường - bậc tiền nhân đã có công khai khẩn đất hoang và cưu mang, giúp đỡ người dân Cao Lãnh nói riêng và Đồng Tháp nói chung đã diễn ra tại Đền thờ ông, bà Đỗ Công Tường (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Mộ và Đền thờ ông, bà Đỗ Công Tường đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Theo Chủ tịch UBND phường Cao Lãnh Bùi Quốc Nam, lễ giỗ ông, bà Đỗ Công Tường được tổ chức hằng năm nhằm tuyên truyền, giáo dục và tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân trong và ngoài tỉnh đến cúng viếng, tỏ lòng tôn kính, ghi nhớ công ơn của ông, bà Đỗ Công Tường đã khai khẩn đất hoang và cưu mang, giúp đỡ người dân. Thông qua các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và kết nối du lịch góp phần quảng bá hình ảnh, giá trị văn hóa tâm linh vùng đất Cao Lãnh, giá trị nghệ thuật dân gian đến du khách gần xa.

Lễ giỗ diễn ra từ ngày 31/7 - 3/8/2025 (mùng 7 - 10/6 Âm lịch, năm Ất Tỵ) với nhiều hoạt động như: trải nghiệm không gian văn hóa góc quê và làng Hòa An xưa; không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng tiêu biểu của các xã, phường ở tỉnh Đồng Tháp. Bên cạnh đó còn có hội diễn lân sư rồng; hội thao các môn thể thao dân tộc; giao lưu, biểu diễn không gian đờn ca tài tử và hò Đồng Tháp; chương trình nghệ thuật và đêm hội hoa đăng với chủ đề "Trăm năm nguồn cội"; hoạt động nói chuyện chuyên đề về công đức ông, bà Đỗ Công Tường; giao lưu các câu lạc bộ thể dục dưỡng sinh…

Đại diện Ban tế tự Đền thờ ông, bà Đỗ Công Tường cho biết, ngày thường cũng có nhiều người đến viếng, thắp hương và tham quan tại đền thờ. Người dân, du khách đến viếng càng đông hơn vào dịp lễ giỗ ông, bà và ngày rằm hằng tháng. Hằng năm, trong lễ giỗ ông, bà Đỗ Công Tường có khoảng 70 - 80 nghìn lượt người tham dự. Người dân đến dâng cúng lễ vật, tưởng nhớ công đức của ông, bà và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, mua sắm và ẩm thực…

Như những năm trước, năm nay, bà Nguyễn Kiều Phương (Thành phố Hồ Chí Minh) đã sắp xếp việc gia đình để đến Cao Lãnh dự lễ giỗ ông, bà Đỗ Công Tường. Bà Phương chia sẻ, dịp lễ giỗ ông, bà Đỗ Công Tường hằng năm, bà đều đến cúng viếng, thắp hương, tỏ lòng biết ơn công đức của ông, bà; sau đó, đi tham quan các hoạt động. Năm nay, lễ giỗ tổ chức trang trọng, bảo đảm an ninh trật tự.

Theo tư liệu lịch sử, vào những năm đầu thời vua Gia Long, ông, bà Đỗ Công Tường (tục danh là Lãnh) từ miền Trung đến lập nghiệp tại thôn Mỹ Trà (phường Cao Lãnh ngày nay). Với tính tình cương trực và gia tư khá giả, ông được dân làng cử giữ chức Câu Đương, phân xử các vụ tranh tụng. Ông, bà đã khai khẩn đất hoang và trồng vườn quýt bên bờ rạch Thầy Khâm. Nơi đây dần trở thành điểm tập trung mua bán sầm uất. Thấy cảnh người mua bán không nơi trú ngụ khi nắng mưa, ông, bà đã dựng chòi tre lá, hình thành nên chợ ban đầu, về sau được gọi là chợ Vườn Quýt, chợ Ông Câu hay Câu Lãnh - cái tên gắn liền với địa danh Cao Lãnh ngày nay.

Năm Canh Thìn (1820), khi dịch tả hoành hành khắp vùng Mỹ Trà khiến nhiều người chết, ông, bà Đỗ Công Tường đã lập bàn hương án, nguyện chết thay cho dân chúng và cầu cho dịch bệnh chấm dứt. Sau 3 ngày chay lạt, khổ hạnh, bà mất vào mùng 9/6 Âm lịch và ông cũng qua đời vào mùng 10. Sau đó, dịch tả dần lắng xuống. Tưởng nhớ công đức của ông, bà, nhân dân đã lập miếu phụng thờ, gọi là miếu ông, bà Chủ Chợ và tổ chức lễ giỗ vào mùng 9 - 10/6 Âm lịch hằng năm.