Dự báo El Nino cường độ mạnh, nền nhiệt nhiều nơi cao hơn trung bình nhiều năm

Thông tin về xu thế khí hậu từ tháng 8/2026 đến tháng 1/2027, theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, El Nino (hiện tượng lớp nước biển bề mặt ở vùng xích đạo trung tâm và Đông Thái Bình Dương nóng lên dị thường) tiếp tục có xu hướng mạnh dần với xác suất từ mạnh đến rất mạnh. Cùng với đó, từ tháng 8 -9, nắng nóng tiếp tục xảy ra và gia tăng hơn về cường độ tại khu vực Thanh Hóa - Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Số ngày nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và so với cùng kỳ năm 2025 ở Trung Bộ.

*El Nino đạt cường độ rất mạnh với xác xuất 48%

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia nhận định, hiện tại, ENSO  (chỉ cả 2 hai hiện tượng El Nino và La Nina và có liên quan với dao động của khí áp giữa 2 bờ phía Đông Thái Bình Dương với phía Tây Thái Bình Dương - Đông Ấn Độ Dương - được gọi là Dao động Nam để phân biệt với dao động khí áp ở Bắc Đại Tây Dương) đang trong trạng thái trạng thái El Nino với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương - khu vực NINO3.4 trong tuần thứ hai tháng 7 ở mức 1,3 độ C. Dự báo từ tháng 8-10, hiện tượng ENSO duy trì trong trạng thái El Nino và tiếp tục có xu hướng mạnh dần với xác suất đạt cường độ từ mạnh đến rất mạnh ở mức 90% (khoảng 42% đạt cường độ mạnh và 48% đạt cường độ rất mạnh).

Thông tin về xu thế khí hậu từ tháng 8-10, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu Nguyễn Đức Hòa cho biết, bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 6,8 cơn, đổ bộ vào đất liền là 2,7 cơn).

Nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn từ 0,5- 1,5 độ C so với trung bình nhiều năm. Tháng 10, phổ biến cao hơn từ 1-2 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Đề cập đến tình hình mưa, ông Nguyễn Đức Hòa cho rằng, trong thời kỳ này, các đợt mưa vừa, mưa to có khả năng xuất hiện ở các khu vực trên cả nước.

Trong tháng 8, tổng lượng mưa ở khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ thấp hơn từ 5-15% so với trung bình nhiều năm cùng kỳ. Đồng bằng Bắc Bộ đến Lâm Đồng phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 10-30%; riêng khu vực Thanh Hóa đến Huế có nơi cao hơn từ 30-60% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Nam Bộ xấp xỉ trung bình nhiều năm cùng kỳ.

Tháng 9, Bắc Bộ, Thanh Hóa đến Quảng Trị phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%; các khu vực khác phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng kỳ. Tháng 10, vùng núi và trung du Bắc Bộ phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 5-20%; các nơi khác phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-20%, riêng khu vực từ Nam Nghệ An đến Đà Nẵng và Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn từ 20-40% so với trung bình nhiều năm cùng kỳ.

Cụ thể, trung du và miền núi Bắc Bộ trong tháng 8 phổ biến 250-350mm, có nơi trên 400mm; Đồng bằng Bắc Bộ phổ biến 300-400mm, có nơi cao hơn. Tháng 9 phổ biến 100-200mm, có nơi trên 350mm. Tháng 10 phổ biến 70-170mm.

Khu vực Thanh Hoá đến Huế trong tháng 8 phổ biến từ 350- 500mm, có nơi cao hơn; Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 80- 150mm; Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 250-350mm; có nơi cao hơn.

Tháng 9, các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến từ 300- 450mm; Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 150-300mm; Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 250-350mm.

Tháng 10, khu vực từ Thanh Hóa đến Nghệ An phổ biến từ 150-300mm, có nơi cao hơn. Từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk phổ biến 300-550mm, có nơi cao hơn. Các khu vực khác phổ biến 130-230mm, có nơi cao hơn.

Khu vực Nam Bộ trong tháng 8 phổ biến từ 180-350mm, có nơi cao hơn; tháng 9-10 phổ biến từ 200-350mm.

Lưu vực sông Mê Công tại khu vực thượng lưu trong tháng 8 phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 5-15%, tháng 9 xấp xỉ trung bình nhiều năm; tháng 10 phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20% cùng thời kỳ. Tại khu vực trung lưu, tháng 8 cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%; tháng 9 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5-10% và tháng 10 thấp hơn trung bình nhiều năm cùng thời kỳ từ 25-50%. Tại khu vực hạ lưu tháng 8 cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-20%, tháng 9 cao hơn trung bình nhiều năm từ 5-15% và tháng 10 thấp hơn từ 15-30% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

*Nền nhiệt cao hơn từ 1-2 độ C

Dự báo xa hơn về xu thế khí hậu từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia thông tin, trong thời kỳ này, hiện tượng El Nino tiếp tục duy trì với xác suất từ mạnh đến rất mạnh đạt mức 95% (với xác suất 20% đạt cường độ mạnh và 75% đạt cường độ rất mạnh). Ngoài ra, theo dự báo cập nhật mới nhất thời kỳ từ tháng 10-12/2026 có khả năng El Nino có xác suất cao nhất đạt cường độ rất mạnh với xác suất lên đến 81%.

Từ tháng 11/2026-1/2027, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ từ 1-2 độ C, có nơi cao hơn.

Từ tháng 11, không khí lạnh gia tăng về cường độ, tần suất và tác động tới thời tiết nước ta; số ngày rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện ở mức thấp hơn trung bình nhiều năm so với cùng kỳ.

Đối với diễn biến mưa, ông Nguyễn Đức Hòa cho rằng, cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to tập trung nhiều tại khu vực Trung Bộ. Theo đó, tổng lượng mưa ở  khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa đến Hà Tĩnh tháng 11 ở cao hơn từ 10-30% so với trung bình nhiều năm; từ Quảng Trị đến Lâm Đồng phổ biến thấp hơn 20-40% so với trung bình nhiều năm; Nam Bộ thấp hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 12, ở khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa đến Hà Tĩnh cao hơn từ 5-20mm; các khu vực khác thấp hơn 5-20mm, riêng Duyên hải Nam Trung Bộ thấp hơn 40-100mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Tháng 1/2027, các khu vực phổ biến thấp hơn 5-20mm, riêng vùng núi Bắc Bộ có nơi cao hơn 50-150mm so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cụ thể, tháng 11 tại khu vực Bắc Bộ phổ biến từ 70-160mm, có nơi cao hơn. Tháng 12/2026 và tháng 1/2027 phổ biến 20-50mm.

Tháng 11, các tỉnh Thanh Hóa đến Nghệ An phổ biến từ 100-200mm, có nơi cao hơn. Từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng, phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắc Lắk và Khánh Hòa phổ biến từ 250-500mm, có nơi trên 600mm; phía Đông của tỉnh Lâm Đồng và Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 40-80mm, có nơi cao hơn.

Tháng 12/2026, tại Thanh Hóa đến Bắc Nghệ An phổ biến 30- 60mm; từ Nam Nghệ An đến Hà Tĩnh từ 70-200 mm; từ Quảng Trị đến Huế từ 150-300mm. Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 200- 400mm, riêng phía Đông Lâm Đồng từ 15-40mm.

Tháng 1/2027, khu vực Thanh Hóa đến đến Hà Tĩnh phổ biến 20-60mm, có nơi cao hơn; riêng khu vực Quảng Trị đến Huế và phía Bắc Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến 80-150mm; Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 10-30mm. Nam Bộ trong tháng 11 phổ biến từ 70-150mm, có nơi cao hơn 200-350mm. Tháng 12 phổ biến từ 20-40mm. Tháng 1/2027 phổ biến ít mưa, tổng lượng mưa dưới 10mm.

Lưu vực sông Mê Công tại khu vực thượng lưu trong tháng 11 cao hơn trung bình nhiều năm từ 5-15%, tháng 12 cao hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%, tháng 1/2027 thấp hơn từ 15-30% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Khu vực trung lưu thiếu hụt lượng mưa so với trung bình nhiều năm, trong đó tháng 11 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 25-50%, tháng 12 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 40-70% và tháng 1/2027 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 70-100%; khu vực hạ lưu tháng 11 thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%, tháng 12/2026 và tháng 1/2027 thấp hơn từ 50-90% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

"Từ tháng 11/2026 - 1/2027,  bão, áp thấp nhiệt đới  hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm - trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 2,8 cơn, đổ bộ vào đất liền là 1,1 cơn. Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng xảy ra trên cả nước", ông Nguyễn Đức Hòa lưu ý.

Các chuyên gia khí tượng thủy văn khuyến cáo, gió mùa Tây Nam, bão, áp thấp nhiệt đới, gió mùa Đông Bắc có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông. Hiện tượng mưa lớn và dông, lốc, sét, mưa đá, rét… có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi. Ngoài ra, từ tháng 1/2027, khu vực Cao Nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có khả năng ít mưa sẽ tác động lớn đến nguồn nước và ảnh hưởng xấu đến các hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết, khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan như nắng nóng, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất… Do đó, cơ quan khí tượng thủy văn đề nghị các địa phương, người dân thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp, đặc biệt là phương án vận hành hồ chứa phù hợp, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, cùng với đó đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh.