Du lịch "chuyển động" cùng đường sắt

Đoàn tàu di sản văn hóa 5 cửa ô hay còn gọi là The Hanoi Train, do Công ty cổ phần Du lịch dịch vụ thương mại du lịch BHL phối hợp với Tổng công ty Đường sắt khai thác, vận hành đang thu hút khách tham quan và trải nghiệm. Lần đầu tiên một đoàn tàu du lịch được thiết kế riêng để giới thiệu văn hóa Hà Nội thông qua hành trình đường sắt.

Theo ông Tào Đức Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty BHL, lấy cảm hứng từ 5 cửa ô nổi tiếng trong lịch sử Hà Nội, sản phẩm này hướng tới mô hình tàu du lịch văn hóa, trải nghiệm trên tuyến Hà Nội - Từ Sơn (tỉnh Bắc Ninh), kết nối Thủ đô với các vùng di sản lân cận, tái sinh ký ức và đưa du khách trở về với những giá trị đặc sắc của vùng Kinh Bắc.

Có thể thấy, nếu như nhiều tuyến tàu trước đây chủ yếu phục vụ nhu cầu đi lại thì nay khi kết hợp với các tour du lịch, khám phá văn hóa bản địa thì những tuyến đường này đã trở thành một phần của sản phẩm du lịch trọn gói. Du lịch trải nghiệm giao thông – metro – đường sắt không chỉ đưa người dân và du khách "chuyển động" cùng các phương tiện đường sắt đô thị, tàu hỏa nội đô, mà còn tăng hiệu quả khai thác, vận hành một loại hình vận tải.

Đối với các tuyến đường sắt đô thị, Hà Nội có tuyến metro số 2A Cát Linh – Hà Đông và tuyến số 3 Nhổn - Ga Hà Nội đoạn trên cao. Hiện đã có 2 sản phẩm du lịch được xây dựng trên tuyến này là Hành trình xanh cùng Hà Nội Metro Green Journey – Làng lụa Vạn Phúc và Hành trình xanh cùng Hà Nội Metro Green Journey - Văn Miếu - Quốc Tử Giám - trải nghiệm tham quan khu ga depot Phú Lương. Lúc này, các tuyến đường sắt đô thị vừa là phương tiện di chuyển vừa là điểm nhấn văn hóa, kết nối các điểm đến du lịch nổi tiếng của Hà Nội.

Ông Khuất Việt Hùng, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội cho hay, Hanoi Metro hướng tới phát triển sản phẩm đặc trưng lâu dài cho Thủ đô, mở rộng kết nối với điểm mua sắm, ẩm thực và các khách sạn, cơ sở lưu trú để du khách không phải ở trung tâm với chi phí cao. Đơn vị cũng đang xây dựng ứng dụng, tờ rơi thông tin và đã triển khai vé ngày, vé tuần, từ đó nâng cao trải nghiệm cho hành khách.

Với lịch trình tuyến metro số 2A, du khách có thể dễ dàng tiếp cận các điểm đến văn hóa, lịch sử, ẩm thực, vui chơi giải trí… trong lộ trình dừng chân tại mỗi ga. Cùng với đó, việc sử dụng metro giúp giảm tải giao thông, đồng thời mang lại cơ hội mới để khám phá Thủ đô theo cách tiện lợi và thân thiện với môi trường.

Ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch thành phố Hà Nội đánh giá, du lịch và đường sắt có mối quan hệ tương hỗ, tạo thêm lựa chọn tiện nghi, an toàn, giàu trải nghiệm cho du khách, cũng giúp ngành đường sắt mở rộng thị trường. Với sự sáng tạo trong sản phẩm và dịch vụ, sự gắn kết giữa ngành du lịch và đường sắt sẽ trở thành mô hình mẫu cho kết nối liên ngành, cùng mang lại lợi ích kinh tế - xã hội và hình ảnh đẹp cho đất nước.

Lúc này, đường sắt là phương tiện vận chuyển an toàn, tiết kiệm và thân thiện với môi trường, cũng là một phần của trải nghiệm du lịch. Cùng đó, du lịch mang đến cho đường sắt nguồn khách ổn định, đa dạng, giúp tối ưu hóa hiệu suất khai thác và mở rộng thị trường.

Về phía Tổng công ty Đường sắt Việt Nam liên tục cải tiến chất lượng dịch vụ; cải tạo và nâng cấp toàn diện các toa xe khách với nội thất tiện nghi như cửa bán tự động, màn hình led, wifi miễn phí, cùng các hình ảnh thiết kế hiện đại, giao thoa với kiến trúc, văn hóa đa dạng của địa phương, từ đó nâng cao trải nghiệm của người dân và du khách.

Cùng với đó, ngành đường sắt cũng đầu tư các đoàn tàu chất lượng cao như SE19/20, SE21/22, tàu Hoa Phượng Đỏ, tàu di sản Huế – Đà Nẵng, tàu Sjourney xuyên Việt, tàu La Reine Đà Lạt – Trại Mát; dịch vụ thuê toa xe cộng đồng (charter), toa xe cao cấp The Vietage tuyến Đà Nẵng – Quy Nhơn; khai thác tour du lịch trọn gói bằng tàu hỏa đến Huế, Đà Nẵng, Quảng Bình…

Như tuyến tàu Hoa Phương Đỏ  chạy tuyến Hà Nội – Hải Phòng đã nhanh chóng thu hút đông đảo hành khách, góp phần tăng trưởng cả về sản lượng và doanh thu. So với năm 2024 (thời điểm chưa có tàu Hoa Phượng Đỏ mà chỉ khai thác tàu khách nhanh) lượng khách hiện tăng 8%, còn doanh thu tăng mạnh tới 46%. Cao điểm tháng 5/2025 khi thành phố kỷ niệm 70 năm Ngày giải phóng Hải Phòng, tính chung toàn tuyến Hà Nội – Hải Phòng đã có 263 chuyến tàu, vận chuyển hơn 142.000 hành khách, doanh thu vượt 14 tỷ đồng, tăng lần lượt 17% và 52% so với cùng kỳ năm trước. Đối tượng khách đi tàu chủ yếu là giới trẻ, học sinh, sinh viên và du khách nước ngoài… để trải nghiệm food tour, city tour trong ngày.

Ông Hoàng Gia Khánh, Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chia sẻ, những đổi mới này không chỉ tăng doanh thu mà còn mở rộng tệp khách hàng, góp phần xây dựng thương hiệu Đường sắt Việt Nam gắn liền với di sản, văn hóa và trải nghiệm. Tới đây, ngành đường sắt sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương phát triển nhiều sản phẩm dịch vụ mới, đặc trưng vùng miền để đáp ứng nhu cầu thị trường và kích cầu du lịch.

Bên cạnh đó, không chỉ dừng lại ở trải nghiệm trên tàu, ngành đường sắt cũng đang phối hợp với ngành du lịch để nâng tầm điểm dừng. Các ga Long Biên, Gia Lâm, Cổ Loa sẽ được cải tạo thành không gian triển lãm, sự kiện văn hóa như nhà máy xe lửa Gia Lâm sẽ được phát triển thành bảo tàng đường sắt. Qua đó, mỗi ga tàu không chỉ là nơi dừng chân mà trở thành một điểm kể chuyện, mỗi phương tiện là một cách để cảm nhận "nhịp đập" thành phố khác nhau.

Trong bối cảnh nhu cầu tìm kiếm sản phẩm du lịch mới lạ và độc đáo ngày càng nhiều, du lịch đang thổi làn gió mới vào những tuyến đường sắt lâu đời, đồng thời mở ra triển vọng cho nhiều tuyến đường sắt mới. Sự kết hợp giữa ngành đường sắt, địa phương và doanh nghiệp lữ hành vừa giúp đa dạng hoá sản phẩm du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam như một điểm đến di sản, sáng tạo và thân thiện, vừa góp phần phát triển bền vững phương tiện vận tải lâu đời như đường sắt.