Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ điêu đứng vì bất ổn chính trị

Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ điêu đứng vì bất ổn chính trị. Ảnh: AFP/TTXVN

Ankara đang hy vọng sự ổn định được phục hồi và giá cả dịu hơn sẽ giúp thu hút khách du lịch trở lại nước này.

Theo các số liệu chính thức của Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ, ngành du lịch đóng góp tới 13% giá trị nền kinh tế và chiếm 80% số việc làm ở nước này. 

“Ngành công nghiệp không khói” đã giữ một vai trò rất quan trọng trong tiến trình phục hồi kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2001, thời điểm đồng nội tệ mất giá thảm hại khi chứng kiến tỷ giá 1,5 triệu lira đổi một USD. 

Bộ trưởng Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ Nabi Avci cho biết lượng du khách quốc tế tới Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng mạnh từ 13 triệu lượt người năm 2002 lên 40 triệu lượt năm 2015. Doanh thu từ du lịch cũng tăng vọt từ 12,5 tỷ USD lên 31,5 tỷ USD trong giai đoạn này.

Tuy nhiên, dòng người di cư và tị nạn từ nước láng giềng Syria đã bắt đầu ảnh hưởng xấu đến ngành du lịch Thổ Nhĩ Kỳ trong nửa đầu năm 2015. 

Giai đoạn này đã chứng kiến một loạt vụ đánh bom liều chết đầu tiên tại Thổ Nhĩ Kỳ, xung đột tiếp tục bùng phát giữa lực lượng chính phủ và các phiến quân người Kurd cũng như tranh cãi ngoại giao với Moskva liên quan tới vụ rơi máy bay quân sự của Nga.

Tháng 11/2015, Nga đáp trả vụ bắn rơi máy bay quân sự bằng việc hủy các chuyến bay thương mại tới Thổ Nhĩ Kỳ, một điểm đến ưa thích của du khách Nga. Lượng du khách Nga thăm Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm từ 3,65 triệu lượt năm 2015 xuống còn 866.000 lượt khách trong năm 2016, so với con số 4,5 triệu lượt năm 2014. 

Cuộc đảo chính quân sự bất thành vào tháng 7/2016, mà Chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc là do những người ủng hộ giáo sĩ Hồi giáo Fethul­lah Gulen hiện lưu vong ở Mỹ gây ra, cũng tác động xấu đến ngành du lịch. Hậu quả là lượng du khách quốc tế đã giảm mạnh ngay sau đó. 

Theo Báo cáo "Năng lực Cạnh tranh Du lịch và Lữ hành" vừa công bố của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Thổ Nhĩ Kỳ chỉ xếp vị trí 116 trong 136 nước về an toàn và an ninh, chỉ trên Cộng hòa Dân chủ Congo.

Số liệu của Cơ quan thống Kê Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy, lượng du khách nước ngoài thăm nước này trong năm 2016 đã giảm 24% so với năm trước đó, tức giảm khoảng 10 triệu lượt khách. Doanh thu du lịch trong năm ngoái giảm 29% xuống còn 22 tỷ USD. 

Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ tại thị trấn biên giới Jarabulus, Syria. Ảnh: AFP/TTXVN

Sự sa sút của ngành du lịch đã ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ. Tăng trưởng kinh tế năm 2016 của nước này chỉ đạt 2,9%, so với mức tăng 4% năm 2015. Mặc dù vậy, các chuyên gia kinh tế vẫn hoài nghi về cách tính toán Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ankara. 

Những người chỉ trích chính phủ chỉ ra rằng tỷ lệ thất nghiệp cũng đã tăng 10% năm 2016 và có thể vọt lên 12,7% vào cuối năm 2017. 

Trung tâm thương mại Grand Bazaar của thành phố Istanbul từng là một trong những điểm thu hút khách du lịch lớn nhất thế giới, song số cửa hàng bỏ không tại đây ngày một tăng vì không có khách tới mua sắm.

Erol Avci, một nhân viên bán hàng từng làm việc 39 năm tại trung tâm thương mại này, chia sẻ: "Tôi bắt đầu làm việc ở đây khi 18 tuổi và đây là thời điểm tồi tệ nhất mà tôi từng thấy. Doanh số của chúng tôi đã giảm 80% và cửa hàng hiện không có lãi. Do đó, tôi chưa thể nhận được tiền lương". 

Trong khi Thổ Nhĩ Kỳ và Nga là những nước ủng hộ các bên đối địch trong cuộc nội chiến Syria, hai nước này đã cải thiện quan hệ ngoại giao và các chuyến bay thương mại từ Nga tới Thổ Nhĩ Kỳ cũng được nối lại hồi tháng 8/2016.

Nhờ đó, lượng khách Nga đến Thổ Nhĩ Kỳ trong tháng 2/2017 đã tăng 95% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Thời gian gần đây bắt đầu xuất hiện dấu hiệu cho thấy sự trở lại của khách du lịch châu Âu - một trong những thị trường truyền thống lớn nhất của ngành du lịch Thổ Nhĩ Kỳ - do nhiều hãng lữ hành giảm giá tour để duy trì khả năng cạnh tranh.

Ông Peter Fankhauser, Giám đốc điều hành công ty Thomas Cook, một trong những hãng lữ hành lớn nhất châu Âu, cho hay: "Sau sự suy giảm trong năm 2016, chúng tôi nhận thấy du khách đang bắt đầu trở lại Thổ Nhĩ Kỳ". Còn công ty TUI, hãng lữ hành lớn nhất châu Âu, cho biết hoạt động kinh doanh lữ hành của hãng tại Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm 50% năm 2016 nhưng đà sa sút này có vẻ đã kết thúc. 

Hiện nay, Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực tìm cách đa dạng hóa ngành du lịch để thu hút du khách quốc tế tới chữa bệnh, khám phá cũng như luyện tập và thi đấu thể thao, ngoài các kỳ nghỉ truyền thống chỉ gắn với "nắng, biển và cát".

Năm 2016, khoảng 750.000 lượt du khách đã đến chữa bệnh tại Thổ Nhĩ Kỳ. Tháng 2/2017, Chính quyền Ankara đã phát động một chiến dịch khuyến khích các chủ sử dụng lao động trong ngành du lịch duy trì trì việc làm cho người lao động./.