EU chính thức cấm sử dụng hóa chất BPA trong bao bì thực phẩm

Thực phẩm được bày bán tại siêu thị ở Berlin, Đức. Ảnh: THX/TTXVN

Từ tháng 7/2026, Liên minh châu Âu (EU) chính thức cấm sử dụng hóa chất Bisphenol A (BPA) trong bao bì và vật dụng tiếp xúc với thực phẩm, đánh dấu một trong những biện pháp nghiêm ngặt nhất thế giới nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trước các nguy cơ từ hóa chất gây rối loạn nội tiết.

BPA là hóa chất công nghiệp được sử dụng rộng rãi trong sản xuất nhựa polycarbonate và nhựa epoxy. Chất này thường xuất hiện trong lớp phủ bên trong các lon thực phẩm, đồ uống, hộp đựng thực phẩm, chai nước bằng nhựa, màng bọc, mực in và chất kết dính. Theo các chuyên gia, BPA có thể thôi nhiễm từ bao bì vào thực phẩm và đồ uống trong quá trình sử dụng.

Theo quy định mới của EU, việc kinh doanh các loại bao bì thực phẩm có chứa BPA hoặc các hợp chất bisphenol tương tự sẽ không còn được phép. Lệnh cấm không chỉ áp dụng đối với bao bì dùng một lần mà còn bao gồm nhiều sản phẩm sử dụng hằng ngày như chai nước tái sử dụng, hộp đựng thức ăn và dụng cụ nhà bếp.

Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) đánh giá BPA có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe ở mọi lứa tuổi. Các nghiên cứu cho thấy hóa chất này có khả năng làm rối loạn hoạt động của hệ miễn dịch, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn và một số bệnh tự miễn. BPA cũng được cho là có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì và một số dạng ung thư.

Đáng lo ngại hơn, BPA là chất có khả năng gây rối loạn nội tiết, bắt chước hoạt động của hormone estrogen trong cơ thể. Vì vậy, việc phơi nhiễm BPA kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản ở cả nam và nữ, đồng thời tác động đến quá trình dậy thì và phát triển của trẻ em.

Các khảo sát tại châu Âu cho thấy dấu vết BPA được phát hiện trong nước tiểu của hơn 90% người trưởng thành tham gia nghiên cứu. Trước những bằng chứng ngày càng rõ ràng về nguy cơ đối với sức khỏe, EFSA đã hạ ngưỡng phơi nhiễm BPA được coi là an toàn xuống mức thấp hơn hàng chục nghìn lần so với quy định trước đây.

Tuy nhiên, EU sẽ áp dụng một số giai đoạn chuyển tiếp đối với những lĩnh vực chưa có giải pháp thay thế phù hợp. Chẳng hạn, một số loại đồ hộp chứa thực phẩm có tính axit vẫn được phép sử dụng lớp phủ chứa BPA đến năm 2028 nhằm bảo đảm an toàn bảo quản thực phẩm. Các sản phẩm đã lưu hành trên thị trường trước thời điểm lệnh cấm có hiệu lực cũng được phép bán hết lượng tồn kho.

Các chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng hạn chế sử dụng thực phẩm đóng hộp, ưu tiên các vật dụng bằng thủy tinh, gỗ hoặc thép không gỉ thay cho nhựa, đồng thời tránh hâm nóng thực phẩm trong hộp nhựa để giảm nguy cơ tiếp xúc với các hợp chất bisphenol.