EU đề xuất cải cách thị trường điện nhằm bình ổn giá

Ủy viên châu Âu phụ trách Năng lượng Kadri Simson (trái) tại Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Năng lượng EU ở CH Séc ngày 12/10/2022. Ảnh: AFP/TTXVN

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Brussels (Bỉ), Ủy viên phụ trách năng lượng của châu Âu, bà Kadri Simson, nhấn mạnh trong hơn 2 thập kỷ qua, thị trường điện đã phục vụ cho các công ty và người tiêu dùng, giúp họ được hưởng những lợi ích của một thị trường đơn lẻ. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng do tác động từ tình hình xung đột tại Ukraine đã phơi bày những thiếu sót cần được sửa đổi trong hệ thống hiện nay.

Một số quốc gia, trong đó có Pháp và Tây Ban Nha, đã kêu gọi "cải tổ toàn diện" toàn bộ thị trường điện và tách riêng giá điện với giá khí đốt. Tuy nhiên, các biện pháp do Ủy ban châu Âu (EC) thúc đẩy - trong đó chi tiết về gói biện pháp này đang được Nghị viện châu Âu và các quốc gia thành viên EU thảo luận, hiện không đáp ứng được yêu cầu đó.

Thay vì "cải tổ toàn diện", EC đề ra mục tiêu giảm tác động của chi phí nhiên liệu hóa thạch vốn có tính biến động bằng cách thúc đẩy các hợp đồng dài hạn liên quan tới năng lượng tái tạo. Đối với người tiêu dùng cá nhân, EC đề xuất các quyền lợi mới nhằm đảm bảo các nhà cung cấp năng lượng duy trì các hợp đồng giá cố định dài hạn, từ đó tránh được ảnh hưởng trong trường hợp giá biến động mạnh.

EU đang tìm cách thúc đẩy thỏa thuận mua bán điện, tạo điều kiện cho các công ty được hưởng lợi lớn hơn từ chi phí năng lượng tái tạo ổn định hơn. Theo đó, các nhà sản xuất điện sẽ được đảm bản an toàn dựa trên các hợp đồng với chính phủ. Họ sẽ nộp tiền về ngân sách nhà nước nếu giá tăng và sẽ được hỗ trợ nếu giá giảm.

Các quốc gia EU sẽ phải cung cấp hợp đồng cho các nhà sản xuất nếu có bất kỳ sự hỗ trợ nào từ ngân sách nhà nước cho các khoản đầu tư mới vào sản xuất điện phát thải ít carbon.

EU hy vọng những biện pháp trên sẽ thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo khi liên minh này tìm cách để đạt được mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và giảm giá điện. EU cho biết khối này cần tăng gấp 3 lần tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng năng lượng tái tạo mới để có thể đạt được các mục tiêu xanh đã đề ra.

EU đang nỗ lực thảo luận về việc cải cách thị trường điện của khối kể từ khi cuộc xung đột tại Ukraine khiến giá cả nhiều mặt hàng trên thế giới tăng vọt trong năm ngoái, trong đó có điện và khí đốt, gây khó khăn cho những người tiêu dùng cá nhân và các doanh nghiệp. Giá bán buôn năng lượng tại châu Âu hiện được đưa ra căn cứ theo giá các nguồn cung đắt nhất, thường là từ các nhà máy vận hành bằng khí đốt do đây là những cơ sở có đủ khả năng cung ứng khi nhu cầu tăng vọt.

Cũng tại cuộc họp báo cùng ngày, Ủy viên Kadri Simson thông báo EC sẽ công bố các bước tiếp theo nhằm thực hiện kế hoạch mua chung khí đốt tại các thị trường toàn cầu trong ngày 15/3 (giờ địa phương), nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng này.

Bà Simson cho biết thêm EC cũng đang chuẩn bị đề xuất mở rộng mục tiêu để các nước trong khối tự nguyện cắt giảm 15% lượng khí đốt tiêu thụ trong mùa Đông. Mục tiêu này được EU đưa ra hồi năm ngoái, nhằm tránh tình trạng thiếu hụt khí đốt và ổn định mức giá của mặt hàng này, vốn đang tăng cao./.