EU tăng tốc xây dựng mạng lưới sạc xe điện

Trên khắp các tuyến cao tốc xuyên châu Âu cũng như tại các khu thương mại và đô thị lớn, các doanh nghiệp vận hành trạm sạc đang chạy đua lắp đặt các điểm sạc siêu nhanh với tham vọng giúp việc sạc xe điện trở nên thuận tiện như đổ xăng vào năm 2030.

Số liệu thống kê mới nhất của Đài quan sát Nhiên liệu thay thế châu Âu (EAFO) cho thấy khu vực này hiện có khoảng 1,2 triệu điểm sạc công cộng. Con số này đã vượt mục tiêu 1 triệu điểm sạc mà Ủy ban châu Âu (EC) đề ra cho năm 2025. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu trong thập niên tới, Brussels cho rằng số điểm sạc cần tăng gần gấp 3 lần, lên khoảng 3,5 triệu vào năm 2030.

Các doanh nghiệp trong ngành tin rằng mục tiêu này hoàn toàn khả thi nếu các nước thành viên tiếp tục duy trì tốc độ đầu tư hiện nay. Ông Jean Gadrat, Giám đốc marketing của Allego, một trong những nhà khai thác mạng lưới sạc lớn tại châu Âu, cho biết thị trường đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ.

Allego hiện vận hành khoảng 35.000 điểm sạc tại Pháp, Bỉ, Đức và Hà Lan. Công ty dự kiến triển khai thêm 10.000 điểm sạc mới trước năm 2030, tập trung

vào những khu vực còn thiếu hạ tầng như miền Bắc Italy và Tây Ban Nha. Các trạm mới sẽ chủ yếu sử dụng công nghệ sạc siêu nhanh với công suất từ 150 kW đến 400 KW, cho phép rút ngắn đáng kể thời gian nạp điện.

Không chỉ Allego, nhiều doanh nghiệp khác cũng đang đẩy mạnh đầu tư vào phân khúc sạc siêu nhanh. Đây được xem là yếu tố then chốt để thuyết phục người tiêu dùng chuyển sang xe điện, đặc biệt đối với các hành trình đường dài.

Tập đoàn Ionity, nhà khai thác mạng lưới sạc được nhiều hãng ô tô châu Âu hậu thuẫn, hiện hoạt động tại 24 quốc gia. Công ty đặt mục tiêu tăng số điểm sạc từ 6.100 hiện nay lên 13.000 vào năm 2030. Theo bà Aurélia Boscher, Giám đốc Ionity phụ trách thị trường Pháp và khu vực Benelux (Bỉ, Hà Lan, Luxembourg), nhiều trạm mới sẽ được trang bị công nghệ sạc có công suất lên tới 600 kW.

Trong khi đó, công ty Electra của Pháp dự kiến xây dựng thêm 100 trạm sạc siêu nhanh trong năm 2026 tại 10 quốc gia châu Âu, nâng tổng số trạm đang vận hành lên 300. Kế hoạch tiếp theo là triển khai thêm khoảng 300 trạm mới trong năm 2027, chủ yếu tại Đức và Hà Lan.

Theo các nhà khai thác, mục tiêu không chỉ là phục vụ các chuyến đi xuyên châu Âu mà còn đáp ứng nhu cầu sử dụng hằng ngày tại các trung tâm thương mại, khách sạn và khu dân cư. Với các công nghệ sạc mới, nhiều phương tiện có thể được nạp đủ điện trong vòng 10-20 phút, rút ngắn đáng kể thời gian chờ so với trước đây.

Dù vậy, mạng lưới sạc siêu nhanh vẫn còn khá hạn chế. EAFO cho biết các điểm sạc có công suất trên 150 kW hiện chỉ chiếm khoảng 11,4% tổng số điểm sạc công cộng tại châu Âu. Đây là lý do khiến các nhà khai thác tập trung nguồn lực vào phân khúc này trong những năm tới.

Việc mở rộng hạ tầng cũng nhằm đáp ứng các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU). Theo Quy định về hạ tầng nhiên liệu thay thế (AFIR), các nước thành viên phải bảo đảm có ít nhất một trạm sạc trên mỗi 60 km dọc theo mạng lưới giao thông xuyên châu Âu từ năm 2026.

Hiện nay, mục tiêu này cơ bản đã được đáp ứng tại Hà Lan, Đức, Pháp, Bỉ, các nước Bắc Âu và một số khu vực của Italy. Tây Ban Nha cũng đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách. Tuy nhiên, Ba Lan và nhiều quốc gia Đông Âu vẫn tụt lại phía sau do tốc độ đầu tư còn chậm.

Ngoài khác biệt về mức độ phát triển kinh tế, các doanh nghiệp cho rằng rào cản hành chính cũng là nguyên nhân khiến việc triển khai hạ tầng sạc chưa đồng đều giữa các nước. Một trong những vấn đề lớn nhất là thời gian kết nối các trạm sạc với lưới điện quốc gia.

Tại Pháp, nhờ hệ thống quản lý tập trung và quy trình đơn giản hóa, việc đấu nối thường mất từ 6-12 tháng. Trong khi đó, tại Tây Ban Nha, doanh nghiệp phải hoàn tất thủ tục cấp phép xây dựng trước khi xin đấu nối điện, khiến thời gian triển khai có thể kéo dài tới 3 năm.

Tình hình tại Đức cũng khá phức tạp do mạng lưới phân phối điện được quản lý bởi hàng trăm đơn vị địa phương khác nhau. Mỗi dự án phải làm việc với từng nhà phân phối riêng biệt, làm tăng đáng kể thời gian và chi phí thực hiện.

Mặc dù vẫn còn nhiều thách thức, giới chuyên môn nhận định việc mở rộng nhanh mạng lưới sạc công cộng là điều kiện tiên quyết để châu Âu đạt các mục tiêu về khí hậu và thúc đẩy phổ cập xe điện. Trong bối cảnh doanh số xe điện tiếp tục tăng và các quy định về giảm phát thải ngày càng nghiêm ngặt, cuộc đua xây dựng hạ tầng sạc được dự báo sẽ còn tăng tốc mạnh trong những năm tới.