EU thống nhất kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế hướng tới tăng trưởng bền vững

Ngày 12/2, lãnh đạo 27 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí về kế hoạch hoạch tái cấu trúc nền kinh tế của khối, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu trước những thách thức từ chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, cũng như áp lực từ Trung Quốc và Nga.

Quang cảnh Hội nghị thượng đỉnh không chính thức của EU tại lâu đài Alden Biesen, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, tại hội nghị thượng đỉnh không chính thức diễn ra ở lâu đài Alden Biesen, tỉnh Limbourg của Bỉ, lãnh đạo các nước thành viên EU đã tập trung đánh giá tình hình kinh tế hiện nay, xác định các ưu tiên chiến lược và xây dựng lộ trình hành động nhằm thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm chất lượng cao và bảo đảm mức chi phí sinh hoạt hợp lý cho người dân trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Các nhà lãnh đạo đã thông qua “kế hoạch hành động” tái cấu trúc nền kinh tế với lộ trình nghiêm ngặt. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh: “Áp lực và tính cấp bách là cực lớn, và chính điều đó có thể giúp chúng ta thay đổi cục diện”.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau khi kết thúc hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa nhấn mạnh các cuộc trao đổi tại Alden Biesen đã tạo ra nguồn năng lượng mới và sự đồng thuận rõ rệt về tính cấp bách của việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Ông Costa cho biết hội nghị đã đặt nền móng để các nhà lãnh đạo tiến tới thống nhất về những hành động cụ thể tại Hội nghị Thượng đỉnh châu Âu dự kiến diễn ra vào tháng 3 tới tại Brussels.

Kế hoạch nêu trên tập trung nâng cấp và điều phối mạng lưới lưới năng lượng toàn diện, thúc đẩy hội nhập tài chính sâu rộng và nới lỏng các quy định sáp nhập, cho phép các công ty châu Âu phát triển để cạnh tranh tốt hơn trên thị trường toàn cầu.

Một trong những nội dung đạt được sự nhất trí cao là tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự đầy tham vọng về đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo Chủ tịch Hội đồng châu Âu Costa, đây là điều kiện cần thiết để tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư, qua đó giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất và khả năng cạnh tranh, đồng thời giảm gánh nặng hành chính cho các nhà đầu tư.

Các nhà lãnh đạo EU cũng nhất trí chuyển đổi từ một thị trường đơn nhất còn phân mảnh sang một “thị trường thống nhất cho một châu Âu thống nhất”, một nhiệm vụ cấp bách cần hoàn thành trong giai đoạn 2026–2027. Cùng với đó, EU sẽ triển khai “chế độ pháp lý thứ 28” ngay trong năm nay, cho phép các doanh nghiệp hoạt động xuyên suốt 27 quốc gia thành viên chỉ với một bộ quy tắc doanh nghiệp thống nhất, đơn giản và dễ dự đoán hơn.

Về cấu trúc thị trường, lãnh đạo EU thống nhất rằng trong một số lĩnh vực, đặc biệt là viễn thông, cần cho phép mức độ hợp nhất doanh nghiệp nhất định nhằm đạt quy mô đầu tư và đổi mới cần thiết. Tiến trình này sẽ gắn với các cam kết về đầu tư và đổi mới, đảm bảo lợi ích chung của người tiêu dùng và nền kinh tế. EU cũng đặt mục tiêu hình thành những “nhà vô địch châu Âu” thực sự trong các lĩnh vực chiến lược, đồng thời rà soát các hướng dẫn hiện hành về sáp nhập để thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh.

Về giá điện, ông Antonio Costa khẳng định chuyển đổi năng lượng là chiến lược dài hạn hiệu quả nhất để EU đạt quyền tự chủ chiến lược và giảm chi phí. Trong ngắn hạn, EU sẽ triển khai các giải pháp thực tiễn, phù hợp với điều kiện từng quốc gia thành viên và một số ngành công nghiệp then chốt, với sự phối hợp chặt chẽ cùng Ủy ban châu Âu (EC), đồng thời tiếp tục thảo luận các biện pháp tại Hội nghị Thượng đỉnh tháng 3.

Đối với các ngành công nghiệp chiến lược, lãnh đạo EU đạt đồng thuận về tầm quan trọng của việc củng cố các lĩnh vực quốc phòng, không gian, công nghệ sạch, điện toán lượng tử, trí tuệ nhân tạo và hệ thống thanh toán. EU sẽ rà soát các điểm phụ thuộc và thực hiện chiến lược đa dạng hóa, đồng thời áp dụng cơ chế ưu tiên hàng hóa châu Âu một cách có trọng điểm trong những lĩnh vực chiến lược, sau khi đánh giá kỹ lưỡng tính cần thiết và hiệu quả.

Về thương mại và đầu tư, Chủ tịch Hội đồng châu Âu tái khẳng định EU tiếp tục là nền kinh tế mở, theo đuổi chính sách thương mại tham vọng, thực tế và đa dạng hóa, đồng thời ủng hộ các nỗ lực của EC trong tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Liên quan đến đầu tư, ông Costa nhấn mạnh EU đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt vốn, trong khi năng lực cạnh tranh sẽ không thể cải thiện nếu không có thêm đầu tư. Trọng tâm hội nghị là huy động nguồn vốn tư nhân, với sự ủng hộ mạnh mẽ cho Liên minh Tiết kiệm và Đầu tư nhằm biến nguồn tiết kiệm của người dân thành vốn đầu tư ngay trong nội khối. Đồng thời, đầu tư công vẫn giữ vai trò then chốt, nhất là trong bối cảnh đàm phán Khung tài chính đa niên mới.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu nhấn mạnh mọi nỗ lực của EU đều hướng tới các mục tiêu cốt lõi: thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới công nghiệp, tạo việc làm chất lượng cao và bảo đảm mức chi phí sinh hoạt hợp lý.

Những kết quả thảo luận tại Alden Biesen sẽ được cụ thể hóa thành các cam kết và lộ trình hành động tại Hội nghị Thượng đỉnh tháng 3 tới. Ông Costa khẳng định năm 2026 sẽ là thời điểm EU chuyển mạnh sang giai đoạn triển khai thực chất, đặt năng lực cạnh tranh của toàn khối làm trọng tâm chính sách.