Fed phát tín hiệu “án binh bất động”

Trụ sở Fed tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Tờ The Wall Street Journal nhận định Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bước vào một giai đoạn giữ nguyên mới đối với lãi suất và phát đi tín hiệu không mấy cấp bách trong việc nối lại các đợt cắt giảm, sau những quyết định hạ lãi suất gây tranh cãi tại 3 cuộc họp trước đó của các quan chức. 

Quyết định giữ nguyên lãi suất chuẩn liên bang của Fed trong biên độ từ 3,5% đến 3,75% đã được thông qua ngày 28/1 với tỷ lệ bỏ phiếu 10–2.

Theo tờ báo, các quan chức chỉ thực hiện những điều chỉnh khá khiêm tốn trong tuyên bố sau cuộc họp nhằm giải thích quyết định, tiếp tục giữ lại ngôn ngữ vốn thường cho thấy sự sẵn sàng đối với các bước đi tiếp theo, nhưng không gợi ý bất kỳ sự vội vàng nào để thực hiện. 

Trong nhiều tháng qua, Fed đã phải điều hướng giữa các rủi ro đối lập. Lạm phát giảm tốc trong các năm 2023 và 2024 nhưng sau đó chững lại trên mức mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương trong suốt năm qua, qua đó ủng hộ cách tiếp cận kiên nhẫn. Trong khi đó, những lo ngại về thị trường lao động hạ nhiệt đã thúc đẩy 3 lần cắt giảm lãi suất vào năm ngoái.

Hai thống đốc Fed - cả hai đều do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm - đã bỏ phiếu phản đối quyết định này và ủng hộ việc cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm. Ủy ban thiết lập lãi suất gồm 12 thành viên của Fed bao gồm 7 thống đốc do tổng thống bổ nhiệm và 5 chủ tịch ngân hàng khu vực không phải là người được bổ nhiệm vì lý do chính trị.

 Thống đốc Christopher Waller đã phản đối quyết định ngày 28/1 của Fed.  Thống đốc Stephen Miran cũng bỏ phiếu phản đối. Kể từ khi được Tổng thống Trump bổ nhiệm vào vị trí tạm thời trong Hội đồng Thống đốc Fed vào mùa Hè năm ngoái, ông đã phản đối tại cả 4 cuộc họp chính sách, đều theo hướng ủng hộ hạ lãi suất.

Quyết định được đưa ra sau một giai đoạn Fed chịu áp lực chính trị từ Nhà Trắng. Bộ Tư pháp Mỹ trong tháng này đã mở một cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Fed Jerome Powell — người đã tiết lộ cuộc điều tra này trong một tuyên bố bằng video và mô tả đó là cái cớ nhằm thúc đẩy mong muốn của Tổng thống Trump về việc hạ lãi suất.

Ông William English, cựu kinh tế gia cấp cao của Fed, cho rằng tình hình chính trị hiện nay có nguy cơ làm thay đổi cách thức hoạt động của ủy ban. “Thông thường, Fed là một thể chế vận hành theo kiểu đồng thuận,” ông nói. Nhưng khi các yếu tố chính trị trở nên căng thẳng hơn và nhiệm kỳ của Powell sắp kết thúc, ông lo ngại rằng “mọi người đang trở nên cứng rắn hơn so với trước đây”. 

Câu hỏi hiện nay là liệu và khi nào Fed sẽ nối lại việc cắt giảm lãi suất. Trong các dự báo được công bố vào tháng 12/2025, 12 trong số 19 quan chức Fed cho rằng ít nhất một lần cắt giảm nữa là phù hợp trong năm nay.

Câu trả lời phụ thuộc vào rủi ro nào xuất hiện trước: thị trường lao động suy yếu nghiêm trọng hay lạm phát quay trở lại xu hướng giảm rõ ràng về mức 2%. Kể từ tháng 12/2025, chưa có kịch bản nào xảy ra. Tăng trưởng việc làm đã chậm lại rõ rệt, nhưng tỷ lệ thất nghiệp đã ổn định. Các số liệu lạm phát bị nhiễu bởi những gián đoạn trong thu thập dữ liệu do việc chính phủ đóng cửa.

Một số quan chức, trong đó có ông Powell, cho biết họ cảm thấy yên tâm hơn khi bỏ qua các đợt tăng giá do thuế quan gây ra, bởi họ coi đây là tác động một lần, đặc biệt trong bối cảnh chi phí nhà ở và lao động tiếp tục hạ nhiệt. Những người khác lại tỏ ra lo ngại hơn vì lạm phát đã vượt mục tiêu 2% của Fed trong suốt 5 năm qua.

Ông William English nhận định nếu thị trường lao động không tiếp tục suy yếu, đợt cắt giảm tiếp theo có thể sẽ không diễn ra cho đến sau khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell kết thúc vào tháng 5. 

Cuộc tranh luận càng trở nên phức tạp bởi sự không chắc chắn về mức độ mà lãi suất hiện nay còn đang tạo sức ép lên nền kinh tế. Một số quan chức lo ngại rằng lãi suất có thể không còn đủ cao để tiếp tục kéo lạm phát xuống. Những người khác cho rằng chính sách vẫn đủ thắt chặt - với lãi suất cao hơn mức “trung lập” ước tính, tức mức không kích thích cũng không kìm hãm tăng trưởng - và việc giữ nguyên có thể làm suy yếu thị trường lao động một cách không cần thiết. 

Trong khi đó, tờ The Washington Post nhận xét quyết định giữ nguyên lãi suất được đưa ra trong bối cảnh Fed đang chịu sự giám sát chính trị và pháp lý ngày càng gia tăng. Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần gây sức ép yêu cầu ông Powell cắt giảm lãi suất xuống mức thấp tới 1% - mức mà các nhà kinh tế cho rằng không phù hợp với điều kiện kinh tế hiện nay.

Ông Powell nhìn chung từ chối phản hồi các công kích của tổng thống, nhưng trong tháng này đã công khai tiết lộ một cuộc điều tra hình sự liên quan đến việc cải tạo trụ sở Fed, điều mà ông mô tả là một nỗ lực nhằm làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương. 

Một tranh chấp lớn khác liên quan đến nỗ lực của tổng thống nhằm sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook cũng đã làm gia tăng áp lực chính trị đối với Fed, dù vụ việc này - ít nhất cho đến nay - lại mang lợi thế cho ngân hàng trung ương. Trong các phiên tranh luận tại Tòa án Tối cao tuần trước, gần như tất cả các thẩm phán đều tỏ ra hoài nghi về việc Tổng thống Trump có thể cách chức bà Cook.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 30/1 đề cử ông Thống đốc Warsh kế nhiệm ông Powell giữ chức Chủ tịch Fed. Quyết định này khép lại quá trình tìm kiếm kéo dài 5 tháng đầy biến động xung quanh ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.