Giá cả leo thang vượt thu nhập khiến người Mỹ thắt chặt chi tiêu

Khảo sát của J.D. Power thực hiện với 4.000 người trưởng thành tại Mỹ trong tháng 2/2026 cho thấy giá cả đang tăng đối với nhiều người Mỹ, với 65% người tiêu dùng cho biết mức tăng này vượt quá thu nhập của họ.

Dữ liệu lạm phát gần đây càng làm gia tăng áp lực đó, khi tỷ lệ lạm phát hàng năm tăng từ 2,4% trong tháng 2/2026 lên 3,3% trong tháng 3/2026 theo chỉ số giá tiêu dùng công bố ngày 10/4. Mức tăng này chủ yếu do chi phí năng lượng tăng vọt khi giá xăng leo thang trong bối cảnh chiến sự với Iran. Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), giá xăng đã tăng 21,2% trong tháng 3/2026, chiếm gần 3/4 mức tăng chung.

Mặc dù tỷ lệ lạm phát theo năm có xu hướng giảm trong vài tháng trước đó, nhưng vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) và chưa từng thấp hơn mức này kể từ tháng 2/2021. Tính lũy kế, giá cả đã tăng khoảng 16% trong 4 năm qua.

Trong khi đó, thu nhập chỉ tăng ở mức khiêm tốn. Theo dữ liệu từ BLS, sau khi điều chỉnh theo lạm phát, thu nhập thực theo giờ chỉ tăng khoảng 1,4% trong năm qua, cho thấy sức mua của nhiều người lao động cải thiện rất hạn chế.

Kết quả là nhiều người tiêu dùng cảm thấy bị “bóp nghẹt” tài chính. Theo Khảo sát Tiền tệ hàng quý của CNBC và SurveyMonkey công bố vào tháng 4/2026, khoảng 56% người Mỹ cho biết cuộc sống hàng ngày trở nên đắt đỏ hơn trong năm qua, và nhiều người đã cắt giảm chi tiêu ăn ngoài và mua thực phẩm để giữ ngân sách.

Theo dữ liệu từ CNBC và SurveyMonkey, ngoài việc cắt giảm chi phí thực phẩm, khoảng 50% dân số Mỹ cho biết họ đang trì hoãn việc mua quần áo và đồ gia dụng. Tương tự, 42% người được hỏi nói họ chi ít hơn cho các dịch vụ chăm sóc cá nhân như cắt tóc và làm móng, trong khi 22% giảm chi cho phòng gym, 21% cho đồ uống có cồn và 14% cho dịch vụ gọi xe. Những kết quả này phù hợp với dữ liệu từ J.D. Power cho thấy khoảng 50% dân số Mỹ đang mua ít hàng hóa hơn để giữ chi tiêu trong ngân sách.

Các hộ gia đình cũng tìm đến những cách khác để xoay xở. Khoảng 39% cho biết họ đã sử dụng thẻ tín dụng để thanh toán thực phẩm hoặc các nhu yếu phẩm khác vì nếu không thì họ không đủ khả năng chi trả.

Tâm lý kinh tế chung đã suy giảm kể từ đầu năm 2025, và niềm tin tiêu dùng trong tháng 4/2026 đã giảm xuống mức thấp nhất từng ghi nhận trong khảo sát lâu năm của Đại học Michigan, với nhiều người tiêu dùng cho rằng xung đột với Iran đã làm tình hình kinh tế xấu đi.

Gregory Guenther, một chuyên gia hoạch định tài chính tại New Jersey, nhận xét “một yếu tố lớn gây ra sự lo lắng này là sự kết hợp giữa lạm phát kéo dài, chi phí vay tăng cao và sự bất định về việc làm cũng như nền kinh tế nói chung. Tất cả những điều này lại càng trầm trọng hơn trong bối cảnh thế giới đang bất ổn mạnh”.