Giá dầu có tuần tăng mạnh nhất kể từ giữa tháng 6/2025

Giá dầu thế giới khép lại tuần qua với mức tăng hơn 7%, đánh dấu tuần tăng mạnh nhất kể từ giữa tháng 6/2025, sau khi Mỹ công bố các biện pháp trừng phạt nhằm vào hai tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga – Rosneft và Lukoil – vì vai trò của Nga trong cuộc xung đột tại Ukraine.

Trong phiên cuối tuần 24/10, giá dầu Brent giảm nhẹ 5 xu, tương đương 0,1%, xuống 65,94 USD/thùng, còn giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giảm 29 xu, hay 0,5%, xuống 61,50 USD/thùng. Dù vậy, cả hai loại dầu này vẫn giữ được đà giá tăng hơn 7% trong tuần, sau khi vọt lên khoảng 5% trong phiên trước đó do lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu.

Theo hãng tin Reuters, quyết định của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đánh dấu bước leo thang mới trong nỗ lực gây sức ép buộc Nga chấm dứt chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine. Rosneft và Lukoil hiện chiếm hơn 5% sản lượng dầu toàn cầu, khiến động thái này ngay lập tức tác động tới tâm lý thị trường.

Một số nguồn tin thương mại cho biết các công ty năng lượng nhà nước của Trung Quốc đã tạm dừng mua dầu Nga, trong khi các nhà máy lọc dầu Ấn Độ – khách hàng lớn nhất của Nga – cũng đang xem xét cắt giảm nhập khẩu.

Phía Mỹ cho biết sẵn sàng thực hiện thêm các biện pháp trừng phạt. Trong khi Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định hành động của Mỹ sẽ không gây ảnh hưởng đáng kể đến kinh tế Nga và nhấn mạnh vai trò quan trọng của nước này với thị trường năng lượng toàn cầu. Theo dữ liệu của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Nga là nhà sản xuất dầu thô lớn thứ hai thế giới trong năm 2024, chỉ sau Mỹ.

Trước đó một tuần, Anh cũng đã trừng phạt Rosneft và Lukoil, còn Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói trừng phạt thứ 19 đối với Nga, bao gồm lệnh cấm nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga. EU đồng thời bổ sung hai nhà máy lọc dầu Trung Quốc với tổng công suất 600.000 thùng/ngày và công ty Chinaoil Hong Kong – công ty con của PetroChina – vào danh sách trừng phạt.

Theo các nguồn tin, bốn tập đoàn quốc doanh lớn của Trung Quốc gồm PetroChina, Sinopec, CNOOC và Zhenhua Oil sẽ tạm ngừng giao dịch dầu Nga vận chuyển bằng đường biển trong ngắn hạn do lo ngại rủi ro bị trừng phạt. Cả bốn công ty đều chưa đưa ra bình luận về thông tin này.

Trung Quốc hiện nhập khoảng 1,4 triệu thùng dầu Nga mỗi ngày bằng đường biển, phần lớn do các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ (còn gọi là “teapot”) mua, trong khi lượng mua của các tập đoàn nhà nước có sự chênh lệch lớn tùy nguồn ước tính.

Theo dữ liệu của Vortexa Analytics, các doanh nghiệp quốc doanh Trung Quốc đã mua dưới 250.000 thùng dầu Nga/ngày trong 9 tháng kể từ đầu năm 2025, trong khi hãng tư vấn Energy Aspects ước tính con số này khoảng 500.000 thùng/ngày.

Nhà phân tích Toshitaka Tazawa tại công ty dịch vụ tài chính Fujitomi Securities cho biết, những lo ngại về triển vọng dư cung từ việc các quốc gia sản xuất dầu tăng sản lượng, kết hợp với nỗi lo ngại về một cuộc suy thoái kinh tế bắt nguồn từ căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang đang thúc đẩy áp lực bán ra.

Về phần mình, Bộ trưởng Dầu mỏ Kuwait Tariq Al-Roumi cho biết Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) sẵn sàng tăng sản lượng để bù đắp bất kỳ thiếu hụt nào nếu nguồn cung từ Nga bị gián đoạn. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng hiệu ứng thực tế của các biện pháp trừng phạt có thể hạn chế. Ông Pavel Molchanov, chuyên gia tại ngân hàng Raymond James, nhận định các lệnh cấm mới “khó thay đổi cục diện”, song sẽ buộc Nga phải tìm cách vận chuyển tinh vi hơn, làm tăng chi phí giao dịch.

Trước đó, thị trường dầu đã trải qua giai đoạn biến động mạnh. Trong phiên đầu tuần 21/10, giá dầu giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu tháng 5/2025, khi tâm lý lo ngại dư cung lan rộng.

Đà giảm khiến nhiều nhà đầu tư kỳ vọng vào sự can thiệp của OPEC và các đồng minh, còn gọi là Nhóm OPEC+ nhằm ổn định thị trường. Tuy nhiên, sang ngày 22/10, giá dầu bất ngờ phục hồi khi Mỹ tuyên bố áp đặt trừng phạt đối với Rosneft và Lukoil. Giá dầu Brent tăng gần 5%, lên 64,35 USD/thùng, còn giá dầu WTI tăng hơn 2%, lên 59,92 USD/thùng. Theo EIA, dự trữ dầu thô của Mỹ giảm gần 1 triệu thùng trong tuần trước, trái ngược với dự báo tăng, góp phần củng cố niềm tin về nhu cầu ổn định.

Ông Phil Flynn, chuyên gia tại công ty thương mại hàng hóa kỳ hạn Price Futures Group, nhận định “nhu cầu dầu của Mỹ đã vượt 20 triệu thùng/ngày – mức rất cao cho giai đoạn thấp điểm (thường diễn ra từ tháng 9 tới tháng 11)”, cho thấy kinh tế Mỹ vẫn duy trì mức tiêu thụ mạnh.

Giới chuyên gia cho rằng những lệnh trừng phạt mới có thể làm thị trường dầu thế giới chuyển từ trạng thái dư cung sang thâm hụt nguồn cung trong năm tới. Ông David Oxley, nhà kinh tế trưởng về hàng hóa tại công ty tư vấn Capital Economics, đánh giá: “Đây có thể là cú sốc đủ lớn để đẩy thị trường vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong năm 2026”. Tuy nhiên, một số nhà đầu tư vẫn hoài nghi về mức độ cam kết của Mỹ trong việc thực thi trừng phạt.

Ngoài yếu tố địa chính trị, các nhà đầu tư còn dõi theo cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) diễn ra vào cuối tháng 10/2025 tại Hàn Quốc, trong bối cảnh hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn đang tìm cách giảm căng thẳng thương mại. Giới phân tích cho rằng kết quả cuộc gặp có thể ảnh hưởng đáng kể đến triển vọng nhu cầu năng lượng toàn cầu.