Giá dầu tăng vọt sau tuyên bố cứng rắn của ông Trump về Hormuz

Tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, giá dầu thế giới bất ngờ tăng hơn 9%, chạm mức cao nhất trong vòng 1 tháng qua, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/7 tuyên bố tái áp đặt lệnh phong tỏa hàng hải toàn diện đối với tàu thuyền Iran, đồng thời yêu cầu các tàu thương mại phải "hoàn trả chi phí" để được Mỹ bảo đảm an ninh khi đi qua eo biển Hormuz.

Động thái trên lập tức thổi bùng trở lại những lo ngại về nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng qua eo biển Hormuz.

Chốt phiên giao dịch, giá dầu Brent Biển Bắc tăng 7,29 USD (9,59%) lên 83,3 USD/thùng. Cùng lúc, giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng tăng 6,73 USD (9,42%) lên 78,14 USD/thùng.

Theo giới quan sát, đây là mức tăng giá tính theo ngày lớn nhất của dầu Brent kể từ ngày 2/4 và là mức giá đóng cửa cao nhất kể từ ngày 12/6. Tương tự, dầu WTI cũng ghi nhận phiên tăng giá mạnh nhất kể từ ngày 29/4 và vươn lên mức đỉnh kể từ ngày 15/6.

Không chỉ thị trường năng lượng, chứng khoán Mỹ cũng chịu tác động tiêu cực. Chỉ số S&P 500 giảm 0,8%, trong khi Nasdaq mất 1,6% trong phiên giao dịch đầu giờ chiều.

Theo tuyên bố đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Trump cho biết Mỹ sẽ thu khoản phí tương đương 20% giá trị hàng hóa vận chuyển để bù đắp chi phí bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Nhà Trắng chưa công bố cơ chế thực hiện, cũng như đối tượng áp dụng. Đề xuất này nhanh chóng vấp phải phản ứng từ giới vận tải biển và cộng đồng quốc tế.

Trước đó, các doanh nghiệp năng lượng và vận tải từng phản đối kế hoạch tương tự của Iran khi Tehran yêu cầu tàu thuyền nộp phí để được đi qua tuyến hàng hải chiến lược này. Bộ Tài chính Mỹ từng cảnh báo việc trả tiền cho Iran để đi qua Hormuz có thể vi phạm các lệnh trừng phạt của Washington, đồng thời gọi đây là hành vi "tống tiền trên biển". 

Vài giờ sau tuyên bố của Tổng thống Trump, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã lên tiếng phản đối việc thu phí đối với tàu thuyền đi qua các eo biển quốc tế. Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez khẳng định luật pháp quốc tế không cho phép áp đặt các khoản phí bắt buộc chỉ để quá cảnh qua một tuyến hàng hải quốc tế. 

Theo Công ty phân tích dữ liệu hàng hải Kpler, lưu lượng tàu thuyền được xác nhận đi qua eo biển Hormuz cuối tuần qua chỉ còn 19 tàu, giảm hơn 50% so với tuần trước và quay về mức thấp trước khi thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ được thiết lập. Phần lớn tàu hiện lựa chọn các tuyến được Iran cho phép hoặc những hành lang hàng hải ít được công bố, trong khi tuyến gần Oman do Mỹ bảo đảm gần như không còn tàu sử dụng.

Động thái cứng rắn của Washington diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang. Mỹ vừa tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Iran, sau khi cáo buộc Tehran tiếp tục tấn công tàu thương mại bằng tên lửa và máy bay không người lái.

Các chuyên gia nhận định việc kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz bằng biện pháp quân sự đòi hỏi một chiến dịch trên bộ hoặc hải quân quy mô lớn với nhiều rủi ro, điều mà Washington đến nay vẫn tránh thực hiện do lo ngại thương vong.

Trước khi xung đột bùng phát, khoảng 20% lượng dầu giao dịch trên toàn cầu được vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Giới quan sát cho rằng bất kỳ diễn biến nào làm gián đoạn tuyến hàng hải chiến lược này đều có thể tiếp tục gây biến động mạnh đối với thị trường năng lượng thế giới trong thời gian tới.