Gia Lai phát huy tiềm năng lợi thế, thúc đẩy nội lực kinh tế

Năm 2025 là năm cuối của kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm giai đoạn 2021-2025 làm tiền đề "tăng tốc", "bứt phá" cho giai đoạn 2026 - 2030. Cùng với cả nước, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh từ 8% trở lên. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025, Chi cục trưởng Chi cục Thống kê tỉnh Gia Lai, ông Nguyễn Đình Tám cho biết, tỉnh Gia Lai sẽ tiếp tục phát huy những tiềm năng lợi thế, thúc đẩy nội lực của kinh tế tỉnh, làm mới, bổ sung các động lực tăng trưởng…

Phóng viên: Xin ông cho biết một số nét đặc trưng về tình hình kinh tế - xã hội 2 tháng đầu năm và dự báo tăng trưởng kinh tế (GRDP) của tỉnh trong năm 2025 và đâu là những động lực tăng trưởng chính?

Chi cục trưởng Nguyễn Đình Tám: Tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh có sự khởi đầu tốt đẹp, với những tín hiệu tích cực trong 2 tháng đầu năm. Nổi bật, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ ước đạt 10.930 tỷ đồng tăng 13,38% so với cùng kỳ năm trước. Tổng mức bán lẻ tăng cao chủ yếu do hoạt động thương nghiệp tăng 15,48%, hoạt động dịch vụ khác tăng 12,03%.

Cùng với đó, tổng vốn đầu tư thực hiện thuộc ngân sách nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 368,65 tỷ đồng đạt 8,68% kế hoạch năm 2025, tăng 64,61% so với cùng kỳ năm trước; trong đó, nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp tỉnh tăng 93,25%, nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp huyện tăng 14,7 %.

Đối với lĩnh vực nông nghiệp - một trong 3 trụ cột chính của tỉnh, ước tính đến hết tháng 2/2025, toàn tỉnh đã gieo trồng được 76.446,8 ha cây trồng các loại vụ Đông Xuân 2024-2025, đạt 96,24% so kế hoạch, tăng 4,48% so với cùng kỳ.

Thực hiện Nghị quyết số 25/NQ-CP ngày 5/2/2025 của Chính phủ về mục tiêu tăng trưởng các ngành, lĩnh vực và địa phương bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cả nước năm 2025 đạt 8% trở lên. Gia Lai đã xây dựng kịch bản tăng trưởng với tốc độ Tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh năm 2025 dự ước tăng 8,06%.

Kịch bản phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 của Gia Lai theo hướng nhanh, xanh, bền vững. Theo đó, tỉnh sẽ tập trung chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, xã hội số, công dân số; phấn đấu là tỉnh tiên phong trong khu vực Tây Nguyên về chuyển đổi sang nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; đồng thời, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội gắn với an sinh xã hội, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Để đạt được mục tiêu trong năm 2025, tỉnh Gia Lai sẽ tiếp tục phát huy những tiềm năng lợi thế, thúc đẩy nội lực của kinh tế tỉnh, làm mới, bổ sung các động lực tăng trưởng; đồng thời, tập trung thu hút đầu tư, đẩy nhanh tiến độ và hoàn thiện các dự án lớn đưa vào sản xuất, với 3 trụ cột chính, cụ thể:

Đối với trụ cột nông, lâm nghiệp, thuỷ sản, tỉnh sẽ xây dựng nền nông nghiệp theo hướng “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”; tiếp tục chuyển mạnh tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp.

Cùng với đó, đẩy mạnh chăn nuôi công nghiệp công nghệ cao gắn với xây dựng, phát triển thương hiệu; tiếp tục mở rộng chăn nuôi áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt VietGAP, khuyến khích các mô hình liên kết trong chăn nuôi theo hướng sinh thái, xanh, hữu cơ, bền vững, có năng suất, chất lượng cao, phát triển vùng chuyên canh, xây dựng chuỗi giá trị nông sản, quy trình sản xuất an toàn gắn với chế biến sâu, phát triển thương hiệu sản phẩm; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn gắn với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học.

Đối với trụ cột công nghiệp, xây dựng, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện tái cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng hiện đại hóa, phát triển theo chiều sâu, nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm các ngành công nghiệp có lợi thế.

Đối với khu vực dịch vụ, tỉnh sẽ theo dõi sát tình hình thị trường, thực hiện các biện pháp bảo đảm cân đối cung cầu hàng hoá, nhất là trong các dịp Lễ, Tết…; kịp thời triển khai các giải pháp kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy thương mại trong tỉnh, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng, sốt giá.

Đối với trụ cột du lịch, tỉnh sẽ khai thác các loại hình du lịch, nhất là du lịch sinh thái; phát huy hiệu quả các điểm du lịch hiện có, phát huy thế mạnh du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng… Cùng với nông nghiệp xanh, Tỉnh có giải pháp phát triển ngành du lịch trở thành ngành kinh tế xanh, ngành kinh tế mũi nhọn, bền vững có chất lượng, mang bản sắc của Tây Nguyên, gắn du lịch, dịch vụ với các làng nghề truyền thống, các sản phẩm OCOP.

Phóng viên: Năm 2024, Gia Lai là một trong những địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công còn thấp. Xin ông cho biết, ý nghĩa và tầm quan trọng của đầu tư công đối với phát triển kinh tế của Gia Lai. Đâu là những giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh trong thời gian tới?

Chi cục trưởng Nguyễn Đình Tám: Gia Lai là một tỉnh nghèo, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Vì vậy, giải ngân được toàn bộ vốn đầu tư công sẽ là động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, xanh, bền vững của tỉnh; nâng cao năng lực phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.

Năm 2024, Gia Lai là 1 trong 23 địa phương tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức trung bình của cả nước. Nguyên nhân của việc giải ngân vốn đầu tư công chậm do một số tồn tại trong quản lý điều hành, chuẩn bị dự án chưa tốt, chậm trễ trong bồi thường giải phóng mặt bằng, năng lực nhà thầu yếu, thiếu vật tư, thiết bị; hụt thu tiền sử dụng đất khiến nhiều dự án sử dụng nguồn vốn này không thể triển khai, có khối lượng nhưng không thể thanh toán khối lượng hoàn thành.

Ngoài ra, nhiều dự án chưa giải ngân hoặc giải ngân thấp hơn so với mức bình quân của cả nước do các chủ đầu tư còn đang ở bước đấu thầu hoàn thiện để phê duyệt dự án, sau đó mới ký hợp đồng thực hiện.

Nhằm đảm bảo tỷ lệ giải ngân chung đạt trên 95% kế hoạch vốn đã giao, UBND tỉnh yêu cầu cấp ủy, chính quyền các cấp xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời xử lý hoặc báo cáo các khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền.

Bên cạnh đó, các sở, ban, ngành và chủ đầu tư phải xây dựng kế hoạch giải ngân cụ thể từng dự án theo tháng; phân công lãnh đạo phụ trách, cam kết giải ngân trên 95% kế hoạch vốn; đồng thời, tăng cường kiểm tra và giám sát, xử lý các dự án chậm trễ. Các dự án chuẩn bị đầu tư cần nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ; các dự án vướng giải phóng mặt bằng phải có kế hoạch chi tiết, cam kết tiến độ…

Phóng viên: Thưa ông, doanh nghiệp có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, giải quyết việc làm, xin ông cho biết những thuận lợi và các rào cản đối với khu vực doanh nghiệp của tỉnh? Doanh nghiệp đã có giải pháp gì để đạt hiệu quả cao trong thời gian qua?

Chi cục trưởng Nguyễn Đình Tám: Được sự quan tâm, nỗ lực của UBND tỉnh trong việc cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh để phù hợp với bối cảnh và xu thế phát triển theo hướng giảm chi phí tuân thủ, thúc đẩy tinh thần kinh doanh, khuyến khích đổi mới sáng tạo; đồng thời củng cố niềm tin, tạo điểm tựa cho doanh nghiệp phục hồi và phát triển. Đầu năm 2025, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND triển khai nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tôi cho rằng, doanh nghiệp vẫn còn những khó khăn, thách thức trong tình hình sản xuất kinh doanh như: môi trường kinh doanh khó khăn, sức mua thấp, áp lực cạnh tranh tăng; tín dụng, tiếp cận vốn còn khó khăn; thị trường bất động sản tồn tại nhiều vướng mắc… Vì vậy cơ hội khởi nghiệp của các doanh nghiệp thành lập mới cũng gặp rất nhiều khó khăn.

Để tiếp tục hỗ trợ phát triển doanh nghiệp, làm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội đất nước, Chi Cục Thống kê tỉnh Gia Lai đề xuất cần tập trung triển khai đồng bộ một số giải pháp sau: tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, tỉnh cần hỗ trợ hiệu quả các doanh nghiệp thiếu vốn, giá nguyên liệu đầu vào tăng cao, khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm; hỗ trợ một số ngành có thể bị tác động do ảnh hưởng của kinh tế thế giới như: dệt may, sản xuất và chế biến gỗ, sản xuất các sản phẩm giường, tủ, bàn, ghế…

Cùng với đó, cải thiện yếu tố đầu vào, đặc biệt là hỗ trợ thông qua chính sách tài khóa, tiền tệ, bao gồm tiếp tục duy trì và bảo đảm tính chất ổn định, hỗ trợ cho doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận tín dụng; kiến nghị các cấp thẩm quyền tiếp tục xem xét các chính sách giảm thuế; giảm, hoãn phí, lệ phí… để tăng khoản tiền cho doanh nghiệp, hỗ trợ yếu tố đầu vào và các giải pháp cho các yếu tố đầu ra.

Ngoài ra, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và áp dụng các mô hình chuyển đổi xanh, kinh doanh bền vững, cắt giảm phát thải carbon, phát triển công nghệ sạch, chuyển dịch sang sử dụng năng lượng tái tạo, giao thông sạch, nông nghiệp bền vững; đồng thời, tiếp tục rà soát bổ sung danh mục kêu gọi đầu tư trên địa bàn tỉnh và tích cực kêu gọi, xúc tiến đầu tư trên địa bàn; tổ chức gặp mặt doanh nghiệp trên địa bàn để trao đổi nắm bắt thông tin, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động và phát triển…

Phóng viên: Cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025 (cụ thể là điều tra doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia hoạt động nông, lâm nghiệp, thủy sản bắt đầu từ 1/4/2025) sắp được tiến hành, việc thực hiện công tác này trên địa bàn tỉnh đã chuẩn bị đến đâu? Xin ông cho biết những giải pháp Ban Chỉ đạo cuộc Tổng điều tra của tỉnh Gia Lai đưa ra để triển khai thực hiện đạt hiệu quả cao nhất?

Chi cục trưởng Nguyễn Đình Tám: Cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp (thực hiện từ 1/7/2025) là một trong ba Tổng điều tra thống kê quốc gia, thực hiện 10 năm/lần. Đến nay, tỉnh Gia Lai đã thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, 17/17 Ban Chỉ đạo cấp huyện và 205/205 Ban Chỉ đạo cấp xã.

Riêng doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia hoạt động nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản cuộc Tổng điều tra sẽ thu thập thông tin lồng ghép trong Điều tra Doanh nghiệp năm 2025 và được tiến hành từ 1/4/2025. Gia Lai là tỉnh có thế mạnh về nông nghiệp với diện tích đất sản xuất lớn, tập trung phát triển các cây công nghiệp chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su, cùng với chăn nuôi gia súc. Các chỉ tiêu thu thập về doanh nghiệp, hợp tác xã trong cuộc Tổng điều tra có ý nghĩa quan trọng, giúp thu thập dữ liệu đầy đủ về tình hình sản xuất, quy mô doanh nghiệp, hợp tác xã để làm cơ sở xây dựng chính sách phát triển phù hợp.

Để chuẩn bị cho giai đoạn này, công tác rà soát danh sách doanh nghiệp, hợp tác xã được thực hiện kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Thuế và Liên minh hợp tác xã để đảm bảo không bỏ sót đơn vị điều tra.

Để giai đoạn thu thập thông tin doanh nghiệp, hợp tác xã và cả cuộc Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp 2025 đạt hiệu quả cao nhất, Ban Chỉ đạo tỉnh Gia Lai đã đưa ra nhiều giải pháp thiết thực như: kịp thời kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ thường trực giúp việc các cấp (sau khi thực hiện sáp nhập); tăng cường vai trò lãnh đạo của Ban Chỉ đạo và Tổ thường trực các cấp, phân công công việc cụ thể nhằm chỉ đạo sát sao, theo dõi, phát hiện và xử lý kịp thời các vướng mắc tại cơ sở; công tác tập huấn điều tra viên được tổ chức bài bản, giúp đội ngũ thu thập thông tin chính xác, sử dụng hiệu quả phiếu điện tử nhằm giảm sai sót và rút ngắn thời gian nhập liệu; công tác kiểm tra, giám sát chất lượng số liệu được thực hiện chặt chẽ 3 cấp (tỉnh, huyện, xã).

Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền qua báo chí, truyền hình và làm việc trực tiếp với các đối tượng thu thập thông tin (doanh nghiệp, hợp tác xã) nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong cung cấp thông tin; đảm bảo đầy đủ kinh phí, phương tiện, thiết bị phục vụ điều tra, đồng thời thiết lập đường dây nóng để hỗ trợ kịp thời khi có vướng mắc.

Với sự chuẩn bị chu đáo và các giải pháp phù hợp thực tế, tỉnh Gia Lai quyết tâm triển khai cuộc Tổng điều tra một cách chính xác, khoa học, đảm bảo tiến độ, qua đó, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Phóng viên: Xin cám ơn ông!