Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt tiến sát mốc 30 lần GDP

Để góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm và đưa giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 30 lần GDP vào năm 2030, Chính phủ xác định thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là công cụ tiện ích mà còn là động lực thúc đẩy tài chính số phát triển.

Đây là thông tin được Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh tại Hội thảo "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số", do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Báo Tuổi trẻ tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh ngày 6/6.

* Khả năng về đích sớm

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, chúng ta đã chứng kiến một cuộc cách mạng trong hành vi tiêu dùng và quản trị dòng tiền của xã hội. Từ chỗ thanh toán số là một lựa chọn mới mẻ, đến nay đã trở thành một nhu cầu thiết yếu của nền kinh tế và xã hội, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính toàn diện, hiện đại, an toàn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Trong hệ sinh thái đó, thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành huyết mạch của nền kinh tế số, kết nối liên thông giữa ngân hàng với các lĩnh vực thương mại, y tế, giáo dục, giao thông, du lịch, dịch vụ công và các nền tảng số khác.

"Dữ liệu số, định danh số, kết nối số và thanh toán số đang từng bước hình thành nền tài chính hiện đại, minh bạch và thuận tiện hơn cho người dân, doanh nghiệp. Thanh toán số là điều kiện quan trọng để thúc đẩy lưu chuyển dòng tiền, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế số trong giai đoạn mới", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Mới đây, ngày 25/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 928/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 – 2030. Chiến lược đã đặt ra một loạt mục tiêu quan trọng như phấn đấu đến năm 2030, 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản giao dịch tại ngân hàng. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP.

"Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đã đạt 88,96%. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt năm 2025 đã gấp 28 lần GDP. Như vậy, khả năng chúng ta sẽ hoàn thành được mục tiêu mà Chiến lược Tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030 đã đề ra là rất khả quan", Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng nêu rõ quá trình phát triển thanh toán số vẫn còn không ít thách thức. Đó là khoảng cách tiếp cận dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt giữa khu vực thành thị và nông thôn vẫn tồn tại; một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có thu nhập thấp, còn e ngại hoặc chưa tiếp cận được với các phương thức thanh toán hiện đại.

Cùng với đó, yêu cầu mở rộng hạ tầng thanh toán, nâng cao khả năng liên thông, bảo đảm an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh tội phạm công nghệ cao diễn biến phức tạp.

Để đạt được mục tiêu chiến lược đề ra, nhất là mục tiêu về giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP vào năm 2030, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh hoàn thiện cơ chế, chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong hoạt động ngân hàng, tăng cường kết nối giữa các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp fintech và các đơn vị cung ứng dịch vụ tài chính.

Các Bộ ngành, đơn vị cần phát triển mạnh các sản phẩm tài chính số, ngân hàng số, mở rộng tiếp cận dịch vụ tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, khuyến khích trả lương và thanh toán hàng hóa, dịch vụ qua tài khoản.

Đồng thời, tăng cường bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người tiêu dùng; xây dựng hạ tầng tài chính số dùng chung hiệu quả.

Bên cạnh đó, các Bộ, ngành liên quan được giao thúc đẩy thanh toán điện tử trong dịch vụ công, hoàn thiện cơ chế bảo vệ người sử dụng dịch vụ tài chính số và triển khai các giải pháp để mỗi người dân có tài khoản số. Các địa phương cần đẩy mạnh phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt đến từng hộ kinh doanh, người dân, trong khi các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ tiếp tục cải tiến sản phẩm, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.

* Tạo động lực mới cho thương mại điện tử, du lịch và kinh tế số

Tại hội thảo, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, thanh toán thông minh đang tạo ra những động lực phát triển mới cho nền kinh tế, đặc biệt tại các đô thị lớn như thành phố.

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, khi người dân có thể thanh toán nhanh chóng, an toàn và thuận tiện ở mọi nơi, mọi lúc, chi phí giao dịch sẽ được giảm xuống, trải nghiệm tiêu dùng được nâng cao, từ đó thúc đẩy hoạt động mua sắm, du lịch, giải trí và sử dụng dịch vụ. Đối với một trung tâm kinh tế lớn như TP. Hồ Chí Minh, đây là yếu tố rất quan trọng để mở rộng thị trường trong nước, gia tăng sức mua và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh cho biết đến cuối năm 2025, thành phố có khoảng 345.000 doanh nghiệp và 361.000 hộ kinh doanh đang hoạt động. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh vẫn gặp khó khăn trong quản lý doanh thu, tiếp cận vốn và ứng dụng công nghệ.

"Việc sử dụng thanh toán số sẽ giúp giao dịch thuận tiện, hình thành dữ liệu giao dịch minh bạch và nâng cao năng lực quản trị, mở rộng tiếp cận tín dụng và từng bước tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số", ông Nguyễn Lộc Hà nhận định.

Thanh toán thông minh cũng được đánh giá là nền tảng quan trọng để thúc đẩy thương mại điện tử phát triển. Hiện TP. Hồ Chí Minh chiếm khoảng 33% tổng doanh thu thương mại điện tử của cả nước và dẫn đầu về số lượng doanh nghiệp đăng ký bán hàng trực tuyến.

Bên cạnh đó, thanh toán số đang mở ra nhiều cơ hội mới cho ngành du lịch và thương mại quốc tế. Đáng chú ý, theo lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh, dữ liệu giao dịch số còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hỗ trợ công tác thuế, phòng chống gian lận và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch hơn, trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu thu ngân sách đạt mốc kỷ lục 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026.

"Thành phố xác định thanh toán không tiền mặt là một trong những nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Tuy nhiên điều chúng ta quan tâm hiện nay không chỉ là thanh toán nhanh hơn hay thuận tiện hơn, mà quan trọng hơn là thanh toán thông minh đang tạo ra những động lực phát triển mới cho nền kinh tế", ông Nguyễn Lộc Hà nói.

Ở góc độ ngành ngân hàng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết, quá trình thúc đẩy thanh toán số, chuyển đổi số và xây dựng hệ sinh thái số đã khẳng định quyết tâm của ngành trong phát triển hệ sinh thái tài chính hiện đại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Thời gian tới, ngành ngân hàng sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng thanh toán hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống và đẩy mạnh giáo dục tài chính. Qua đó, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế số, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính và hiện thực hóa mục tiêu đưa giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 30 lần GDP vào năm 2030./.