Giá xăng dầu biến động thúc đẩy tiết kiệm năng lượng

Cửa hàng xăng dầu của PVOIL tại số 194 Thái Thịnh, Đống Đa, Hà Nội. Ảnh: Xuân Hải/BNEWS/TTXVN

Những chuyển biến này không chỉ góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực trước mắt mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn. Thời gian gần đây, thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động do nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị, chính sách cắt giảm sản lượng của các nước xuất khẩu dầu mỏ cũng như nhu cầu phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch. Giá dầu thô duy trì ở mức cao đã trực tiếp tác động đến giá xăng dầu trong nước, khiến chi phí nhiên liệu, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí vận hành gia tăng đáng kể.

Về giá cả, với quyết định trích chi Quỹ bình ổn giá xăng dầu của liên bộ Công Thương-Tài chính, tính đến thời điểm sáng ngày 18/3/2026, giá bán lẻ xăng dầu trong nước tiếp tục được giữ ổn định theo kỳ điều hành gần nhất của Liên Bộ Công Thương - Tài chính (ngày 12/3/2026). Theo đó, giá xăng E5RON92 ở mức khoảng 22.504 đồng/lít, xăng RON95-III khoảng 25.575 đồng/lít, dầu diesel khoảng 27.025 đồng/lít và dầu hỏa khoảng 26.932 đồng/lít. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát chi phí đầu vào của nền kinh tế, hạn chế tác động tiêu cực đến hoạt động vận tải, sản xuất kinh doanh và lưu thông hàng hóa.

Tuy nhiên, với chi phí nhiên liệu chiếm tới 30–40% tổng chi phí hoạt động, thậm chí cao hơn với các doanh nghiệp vận tải đường dài, các doanh nghiệp vận tải tại Hà Nội đã có nhiều giải pháp linh hoạt để duy trì hoạt động ổn định. Ông Hoàng Văn Dương, đại diện một doanh nghiệp vận tải hàng hóa tại phường Long Biên, thành phố Hà Nội chia sẻ, thay vì mở rộng quy mô như trước đây, hiện đơn vị đang phải rà soát lại toàn bộ hoạt động; trong đó tập trung tối ưu lộ trình, giảm chuyến xe rỗng đến áp dụng công nghệ quản lý nhiên liệu.

Tượng tự như vậy, nhiều doanh nghiệp đã ứng dụng công nghệ định vị toàn cầu GPS và phần mềm quản lý vận hành để theo dõi hành trình xe, hạn chế quãng đường không cần thiết, từ đó tiết kiệm nhiên liệu. Một số doanh nghiệp vận tải hành khách cũng đã điều chỉnh tần suất hoạt động, tối ưu hóa lịch trình để phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh tình trạng xe chạy không tải hoặc tải thấp, gây lãng phí nhiên liệu. Đồng thời, việc đào tạo lái xe về kỹ năng lái xe tiết kiệm nhiên liệu cũng được các doanh nghiệp vận tải chú trọng hơn. 

Bên cạnh đó, xu hướng chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch như xe điện hoặc xe sử dụng khí nén thiên nhiên (CNG) đang dần được quan tâm. Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu còn cao nhưng về lâu dài, đây được xem là giải pháp hiệu quả giúp giảm phụ thuộc vào xăng dầu. 

Về phía người dân, giải pháp điều chỉnh hành vi tiêu dùng để thích ứng với giá xăng dầu tăng như sử dụng phương tiện công cộng, đi chung xe, hoặc chuyển sang xe điện cá nhân hoặc lên kế hoạch di chuyển hợp lý hơn, hạn chế các chuyến đi không cần thiết cũng đang được thực hiện. Chị Lê Thu Trang, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội cho biết, trước đây thường xuyên sử dụng xe máy để di chuyển đến cơ quan, nhưng hiện nay đã chuyển sang đi xe buýt hoặc đi chung xe với đồng nghiệp để tiết kiệm chi phí. 

Đáng chú ý, sự phát triển của các ứng dụng công nghệ đã hỗ trợ người dân tối ưu hóa chi phí đi lại. Các nền tảng gọi xe công nghệ cung cấp nhiều lựa chọn linh hoạt, giúp người dùng cân nhắc giữa chi phí và tiện ích.

Theo các chuyên gia kinh tế, việc giá xăng dầu biến động là điều khó tránh khỏi trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều bất ổn nên việc chủ động thích ứng là xu hướng tất yếu. Tiến sỹ Trần Minh Đức, chuyên gia kinh tế nhận định giá xăng dầu tăng không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mô hình tiêu dùng và sản xuất tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường hơn. Trong dài hạn, việc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch sẽ giúp nền kinh tế nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Trong khi đó, chuyên gia trong lĩnh vực giao thông đô thị Khương Kim Tạo cho rằng đây là thời điểm cần đẩy mạnh phát triển hệ thống giao thông công cộng, đồng thời khuyến khích người dân thay đổi thói quen di chuyển. Khi nhu cầu sử dụng phương tiện cá nhân giảm, áp lực lên hạ tầng giao thông và môi trường cũng sẽ giảm theo.

Tuy nhiên, bên cạnh nỗ lực tự thân của người dân và doanh nghiệp, vai trò của chính sách hỗ trợ từ Nhà nước là hết sức quan trọng. Nhiều doanh nghiệp kiến nghị cần có các giải pháp hỗ trợ như giãn, giảm thuế phí liên quan đến xăng dầu trong những giai đoạn giá tăng cao; đồng thời có cơ chế khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Ngoài ra, việc đầu tư phát triển hạ tầng giao thông công cộng, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị, xe buýt nhanh cũng được xem là giải pháp căn cơ giúp giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Ông Đồng Bá Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải thành phố Hà Nội cho rằng: "Các doanh nghiệp vận tải cần chia sẻ khó khăn với cơ quan quản lý nhà nước và khách hàng trong thời điểm hiện tại bằng cách tiết giảm chi phí. Tôi hi vọng là trong thời gian tới thành phố Hà Nôi có chính sách hỗ trợ phù hợp, thì các doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư đổi mới phương tiện, qua đó vừa giảm chi phí vận hành, vừa góp phần bảo vệ môi trường”.

Thực tế cho thấy, dù chịu nhiều áp lực từ giá xăng dầu tăng, nhưng người dân và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội đã và đang thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt. Những thay đổi trong cách thức vận hành và tiêu dùng không chỉ giúp vượt qua khó khăn trước mắt mà còn mở ra cơ hội phát triển bền vững hơn.

Việc tối ưu hóa chi phí, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi sang năng lượng sạch, cùng với thay đổi thói quen tiêu dùng là những xu hướng tích cực cần được khuyến khích và nhân rộng.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, sự chủ động thích ứng của các chủ thể trong nền kinh tế sẽ là yếu tố then chốt giúp thành phố Hà Nội duy trì đà tăng trưởng, ổn định đời sống người dân, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu phát triển xanh, bền vững.