Giải pháp cho doanh nghiệp xuất khẩu gọi vốn đầu tư ESG

Trong bối cảnh nhiều thị trường quốc tế, nhất là Liên minh châu Âu (EU) ngày càng yêu cầu cao về ESG (môi trường, xã hội và quản trị), việc nắm vững thông tin không chỉ giúp doanh nghiệp xuất khẩu thuận lợi, mà còn tăng cường năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây là thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo “Hướng dẫn và hỗ trợ tài chính cho việc thực hiện ESG để tham nhập thị trường EU” do Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp cùng Quỹ Aavishkaar Capital và Quỹ Hỗ trợ chuỗi cung ứng toàn cầu GCS Support Fund (GSCSF) tổ chức ở TP. Hồ Chí Minh, ngày 23/9.

Cập nhật yêu cầu mới và kinh nghiệm thích ứng ESG cho cộng đồng doanh nghiệp Việt, bà Nguyễn Cẩm Chi, Giám đốc khối tư vấn phát triển bền vững, Công ty TNHH Tư vấn và Quản lý MCG chỉ ra rằng, nếu ESG lần đầu tiên xuất hiện trong báo cáo của Liên Hợp Quốc từ năm 2004, thì đến nay tổng tài sản ESG đã lên tới 41.000 tỷ USD. Điều này cho thấy, ESG không chỉ là một khái niệm mà đã đi vào từng doanh nghiệp.

Không chỉ châu Âu, mà tại những thị trường như thị trường Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore…, cũng đưa ra nhiều tiêu chí “xanh” rất gắt gao. Cụ thể, doanh nghiệp Mỹ khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, họ phải lựa chọn kỹ khi lựa chọn nhà cung cấp; trong đó, có yếu tố phát triển bền vững.

“Tại Việt Nam, với khung khổ pháp lý vừa được Nhà nước ban hành và đang dần hoàn thiện mới đây, doanh nghiệp có rất nhiều thuận lợi trong việc thực hành và nhất là tiếp cận đa dạng nguồn hỗ trợ tài chính cho ESG. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần cân nhắc chi phí đầu tư để lựa chọn những tiêu chí phù hợp chứ không ồ ạt chạy theo tất cả tiêu chí, đồng thời đầu tư ban đầu không chỉ là đầu tư chứng chỉ mà còn là đầu tư vào xây dựng nhà xưởng”, bà Chi cho hay.

ESG là một khung đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động và sự bền vững của doanh nghiệp. ESG cũng không chỉ dựa trên lợi nhuận tài chính, mà còn xem xét tác động của công ty đến môi trường, đóng góp cho cộng đồng xã hội và cách thức quản lý nội bộ.

Từ kinh nghiệm của doanh nghiệp sử dụng nhiều vốn đầu tư phát triển bền vững trong thời gian qua, ông Nguyễn Duy Tâm, Giám đốc ESG Phúc Sinh Group đánh giá, khi nhận nhiều vốn về phát triển bền vững thì không phải là áp lực của Phúc Sinh, mà thay vào đó là một cam kết. Điều quan trọng nhất với nhà đầu tư và các quỹ đầu tư là họ xem lộ trình có khả thi hay không, có minh bạch hay không…?

Mặt khác, ESG làm được hay không thì đa phần là do người chủ và ban lãnh đạo doanh nghiệp về cách định hướng tương lai, lộ trình phát triển. Để gọi vốn thì phải chứng minh bằng những gì mình đã làm được trong quá khứ và sẵn sàng đưa ra cho các nhà đầu tư xem quá trình đó.

Khi doanh nghiệp nhận được phản hồi từ nhà đầu tư, nhân viên, cộng đồng xung quanh… là tăng thêm cơ hội để cải thiện có chiến lược, định hướng mục tiêu tốt hơn. Trong quá trình này, nhiều doanh nghiệp quan ngại nhưng thực ra đây lại quá trình mang lại lợi ích thiết thực nên doanh nghiệp cần cân nhắc hiệu quả của nó.

Theo ông Abhishek Mittal, Giám đốc điều hành Quỹ Aavishkaar Capital, đầu tư tác động là khoản đầu tư với mục đích tạo ra ảnh hưởng tích cực về xã hội và môi trường. Tổng giá trị tài sản được quản lý của các nhà đầu tư tác động trên toàn cầu vào năm 2024 là 490 tỷ USD, trong đó có 6,17 tỷ USD cho các thị trường mới nổi tại Đông Nam Á.

Một số khu vực đang thu hút được các quỹ đầu tư tác động là dự án liên quan đến biến đổi khí hậu như năng lượng tái tạo, điện mặt trời… Riêng Quỹ Aavishkaar Capital đã đầu tư mạo hiểm vào các doanh nghiệp ở giai đoạn non trẻ từ năm 2001 và đã quản lý 8 quỹ với tài sản trên 500 triệu. Quỹ này đã hiện diện ở Indonesia, Bangladesh… và rất muốn mở vào Việt Nam.

Ông Abhishek Mittal cũng cho biết thêm, những ngành trọng điểm đầu tư của Aaviskaar Capital là nông nghiệp và thực phẩm; giải pháp chuỗi cung ứng; doanh nghiệp sản xuất – xuất khẩu. Ngoài ra, Quỹ Aaviskaar Capital sẽ có khóa đào tạo miễn phí xây dựng năng lực cho SMEs, khóa học đào tạo chuyên sâu để giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn từ các quỹ tài chính bền vững cho doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Liên quan đến vấn đề doanh nghiệp thực hiện ESG, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao cho rằng, tìm kiếm hỗ trợ tài chính ESG đã khó nhưng để sử dụng được nguồn hỗ trợ tài chính cho hoạt động ESG lại càng không dễ. Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao luôn nỗ lưc hỗ trợ doanh nghiệp làm sao có được báo cáo ESG đạt yêu cầu, nhưng quan trọng hơn là hoạt động thực chất, bởi ESG hiện không chỉ là vấn đề của doanh nghiệp lớn mà ngay cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp nông nghiệp khởi nghiệp cũng thực hiện nếu muốn “chắp cánh” hàng Việt ra thị trường toàn cầu.