Giải pháp then chốt cho tái cơ cấu nông nghiệp

Bộ trưởng Bộ NN và PTNT Nguyễn Xuân Cường phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN

“Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang thực hiện hai chương trình lớn của ngành là tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Để thực hiện tốt hai chương trình này một trong những giải pháp then chốt đó là khoa học công nghệ”.

Đây là nhận định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường tại hội nghị “Các nhà khoa học đóng góp ý kiến tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, thích ứng với biến đổi khí hậu trong điều kiện hội nhập” do ngành nông nghiệp tổ chức tại Hà Nội chiều 3/1.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, trước thách thức biến đổi khí hậu, tái cơ cấu nền nông nghiệp từ dựa vào hộ nhỏ lẻ phải chuyển sang nền sản xuất tập trung, theo chuỗi giá trị hàng hóa.

Để thực hiện được điều này không còn con đường nào khác là tập trung vào khoa học công nghệ. Theo đó, các nhà khoa học, các viện, trường sẽ có vai trò quyết định, đặc biệt là hạt nhân trong liên kết "4 nhà".

“Muốn đưa nhanh những ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, cần tiếp cận phương thức mới và đó là mối liên kết chặt chẽ. Các nhà khoa học không chỉ là khối nhà nước mà cần tận dụng nguồn lực lớn từ các doanh nghiệp, các thành phần kinh tế khác cùng vào cuộc. Từ đó mới tạo nên trào lưu khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp”, Bộ trưởng nói.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho rằng, cần tranh thủ nguồn lực quốc tế kể cả về năng lực khoa học, tiềm lực tài chính cũng như kinh nghiệm. Trên cơ sở đó, xây dựng nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu theo hướng hàng hóa, theo hướng hội nhập.

Theo GS.TS Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam, việc nghiên cứu khoa học chủ yếu vẫn dựa vào nguồn lực Nhà nước. Việc ứng dụng khoa học vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp còn nhiều bất cập, thể hiện ở chỗ nhiều mặt hàng nông sản vẫn chưa xây dựng được thương hiệu quốc gia. Phát triển khoa học công nghệ phải bao gồm: nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, đề tài và tổ chức.

Để tái cơ cấu nông nghiệp thành công gắn với xây dựng nông thôn mới, GS.TS Vũ Trọng Hồng, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam cho rằng, quan trọng nhất của nông nghiệp hiện nay là phải đánh giá được các rủi ro.

Giữa nông nghiệp và thủy lợi có mối quan hệ hữu cơ; mỗi dự án nông nghiệp nên có dự án thủy lợi đi kèm. Trong tái cơ cấu nông nghiệp nên chọn vùng phát triển bền vững, ít thiên tai để đầu tư thật lớn, coi trọng thủy lợi xương sống phát triển nông nghiệp.

Hội nghị các nhà khoa học đóng góp ý kiến tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, thích ứng với biến đổi khí hậu trong điều kiện hội nhập. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN

GS.TS Trần Duy Quý bày tỏ, trong những năm qua, các nguồn lực tập trung vào các chương trình trọng điểm và thành công nhất định. Tuy nhiên thời gian tới cần thay đổi cách thức đặt hàng để tránh lợi ích nhóm, cơ chế xin – cho.

“Thử khoán gọn cho các nhà khoa học tạo ra giống lúa đảm bảo yêu cầu thì cấp tiền từ A đến Z, nếu không đạt chất lượng trả lại tiền. Như vậy tránh hiện tượng trả bài đút ngăn kéo”, ông Trần Duy Quý gợi ý.

Tại hội nghị, cũng diễn ra lễ ký kết hợp tác giữa các viện, trường với các doanh nghiệp. Cụ thể, Tổng cục Thuỷ sản phối hợp với Công ty cổ phần Hùng vương xây dựng chuỗi sản xuất, cung ứng con giống chất lượng cao và liên kết tiêu thụ cá tra. Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản II phối hợp với Tập đoàn Việt Úc nghiên cứu và chuyển giao công nghệ sản xuất tôm nước lợ.

Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam phối hợp với Tập đoàn Lộc Trời nghiên cứu và chuyển giao công nghệ giống cây trồng và phân bón. Viện Di truyền Nông nghiệp phối hợp với Trường Đại học Trà Vinh nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ trong chọn tạo giống dừa và một số loài cây trồng nông nghiệp.

Sau ba năm triển khai thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đến nay các nhà khoa học đã tạo ra được 149 giống cây trồng vật nuôi mới, 65 quy trình công nghệ, 35 tiến bộ kỹ thuật cùng với nhiều giải pháp trong các lĩnh vực, kịp thời ứng dụng chuyển giao vào sản xuất và được thực tiễn sản xuất tiếp nhận./.

>>> Nông nghiệp công nghệ cao hấp dẫn nhiều nhà đầu tư Việt