Giải pháp vận hành an toàn lưới điện truyền tải khu vực Nam miền Trung và Tây Nguyên

Sáng 29/1, tại Khánh Hòa, Công ty Truyền tải điện 3 (PTC3) tổ chức Hội nghị quản lý kỹ thuật nhằm đánh giá công tác quản lý, vận hành lưới điện truyền tải năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, hướng tới mục tiêu vận hành hệ thống điện an toàn, tin cậy và bền vững.

Phó giám đốc PTC3 Hồ Công phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PTC3

Phát biểu tại hội nghị, ông Hồ Công, Phó Giám đốc PTC3 cho biết, lưới điện truyền tải ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh năng lượng, an ninh chính trị và phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, là nền tảng để thực hiện các mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh Việt Nam đang tập trung triển khai các nghị quyết chiến lược quốc gia, nhu cầu phụ tải và cung cấp điện tiếp tục tăng cao, cùng với yêu cầu đa dạng hóa nguồn năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới mục tiêu Net Zero, quá trình chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ, đặt áp lực rất lớn lên công tác quản lý kỹ thuật và vận hành lưới điện truyền tải.

Theo ông Hồ Công, hội nghị quản lý kỹ thuật, quản lý vận hành lưới điện truyền tải được PTC3 tổ chức hằng năm là dịp để các đơn vị nhìn lại kinh nghiệm quản lý, đánh giá thực trạng vận hành năm 2025, chia sẻ các bài học thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp kỹ thuật mang tính căn cơ, thiết thực nhằm bảo đảm an toàn, tin cậy cho hệ thống điện và triển khai hiệu quả các chỉ tiêu quản lý kỹ thuật năm 2026.

Ông Hồ Công nhấn mạnh, hệ thống lưới điện truyền tải khu vực Nam miền Trung và Tây Nguyên, đặc biệt là lưới điện 500kV, giữ vai trò xương sống của hệ thống điện quốc gia. Bất kỳ sự cố nào xảy ra trên cấp điện áp này đều có thể gây ảnh hưởng lan rộng, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, phát triển kinh tế – xã hội và đời sống nhân dân. Do đó, mục tiêu xuyên suốt của công tác quản lý kỹ thuật và vận hành lưới điện là giảm thiểu tối đa sự cố, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, bảo đảm hệ thống vận hành an toàn, liên tục và ổn định.

Hội nghị đã tập trung đánh giá, phân tích chuyên sâu công tác quản lý kỹ thuật, quản lý vận hành lưới điện truyền tải năm 2025 và xây dựng kế hoạch triển khai năm 2026. Các chuyên đề trình bày tại hội nghị tập trung cao độ vào những vấn đề then chốt như: phân tích tình hình, dữ liệu về sét trong quản lý vận hành; các sự cố do sét gây ra và giải pháp kỹ thuật nhằm hạn chế, phòng ngừa; đánh giá rủi ro sự cố đối với các thiết bị đã vận hành lâu năm; rà soát khoảng cách phóng điện, hành lang an toàn lưới điện theo các quy định mới; cũng như tăng cường bảo đảm an toàn thông tin trong vận hành hệ thống điều khiển trạm biến áp, hệ thống SCADA và mạng thông tin.

Theo ông Hồ Công, hội nghị đặc biệt lưu ý các phần tử dễ phát sinh sự cố cần được quan tâm sâu như máy biến áp truyền tải 500kV, cuộn kháng điện, máy cắt 500kV, biến dòng điện, biến điện áp và chống sét van. Việc ứng dụng các phương pháp thí nghiệm, giám sát hiện đại như đo phóng điện cục bộ trực tuyến, phân tích khí hòa tan trong dầu (DGA), giám sát tình trạng thiết bị theo thời gian thực được xác định là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài sản lưới điện.

“Hội nghị là cơ hội để các đơn vị trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ bài học thực tiễn, cập nhật công nghệ mới và đề xuất các giải pháp kỹ thuật khả thi, hướng tới mục tiêu vận hành lưới điện truyền tải an toàn, tin cậy, hiện đại và bền vững”, Phó Giám đốc PTC3 nhấn mạnh.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Tường, Trưởng phòng An toàn PTC3 đã trình bày tham luận với chuyên đề “Các giải pháp bảo đảm vận hành an toàn hành lang lưới điện truyền tải”. Theo ông Tường, hiện PTC3 đang quản lý vận hành 28 trạm biến áp (gồm 6 trạm 500kV và 22 trạm 220kV) cùng hệ thống đường dây 220kV và 500kV có tổng chiều dài hơn 6.018 km, đi qua địa bàn các tỉnh Khánh Hòa, Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng.

Quá trình phát triển kinh tế - xã hội nhanh khiến nhiều tuyến đường dây trước đây đi qua khu vực đồi núi, rừng nay nằm gần khu dân cư, khu công nghiệp, vùng sản xuất nông nghiệp, làm gia tăng nguy cơ vi phạm hành lang an toàn lưới điện. Bên cạnh đó, đặc điểm khí hậu khắc nghiệt của khu vực với mùa khô kéo dài, nguy cơ cháy rừng cao và mùa mưa thường xuyên xảy ra mưa lớn, gió lốc, sạt lở tiếp tục tạo áp lực lớn cho quản lý vận hành lưới điện truyền tải.

Theo Trưởng phòng An toàn PTC3, hành lang an toàn đường dây còn tiềm ẩn nhiều rủi ro từ cây cao ngoài hành lang có khả năng ngã đổ, hoạt động sản xuất nông nghiệp, giao chéo với hệ thống giao thông, phương tiện siêu trường, siêu trọng phục vụ các dự án năng lượng tái tạo, cũng như các hành vi thả diều, đốt rẫy, cháy mía trong mùa khô.

Trên cơ sở các quy định mới của pháp luật và Tập đoàn, PTC3 xác định việc quản lý hành lang an toàn lưới điện phải tuân thủ nghiêm Nghị định số 62/2025/NĐ-CP, Thông tư số 41/2025/TT-BCT và các quy trình vận hành, an toàn điện hiện hành. Trọng tâm là tăng cường kiểm tra, giám sát, tuyên truyền và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các sở, ngành và người dân.

Ông Nguyễn Mạnh Tường, Trưởng phòng An toàn PTC3 phát biểu. Ảnh: PTC3

Trong mùa khô, PTC3 triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống cháy trong và ngoài hành lang, ưu tiên xử lý các khoảng cột có độ cao pha - đất thấp, khu vực trồng mía, rừng trồng, rừng tự nhiên và các vùng có nguy cơ cháy cao. Việc phát quang, thu gom thực bì, đốt có kiểm soát, lắp đặt camera giám sát và tăng cường tuần tra được thực hiện thường xuyên nhằm hạn chế tối đa nguy cơ sự cố.

Đại diện Truyền tải điện Lâm Đồng cho biết, trước quy mô lưới điện và trạm biến áp ngày càng lớn, nhiều thiết bị nhất thứ đã vận hành lâu năm, tiềm ẩn nguy cơ gây sự cố, trong khi hệ thống bảo vệ rơ le ngày càng phức tạp, đòi hỏi phải đánh giá đúng thực trạng và triển khai các giải pháp phòng ngừa một cách chủ động, hiệu quả.

Bước sang năm 2026, PTC3 tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp theo chỉ đạo của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia, tăng cường kiểm tra, rà soát cấu hình rơ le ngay khi có thay đổi và định kỳ hằng quý.

Đại diện Truyền tải điện Lâm Đồng cũng kiến nghị sớm ban hành quy định cấu hình chuẩn đối với từng chủng loại rơ le để thống nhất áp dụng trên toàn hệ thống; đồng thời đề xuất sớm phê duyệt các dự án tăng cường trang bị bảo vệ cho đường dây 500kV và tiếp tục tổ chức các lớp đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật.