Giảm giá điện tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp vật liệu xây dựng

Giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng từ ngày 1/11/2026 được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp vật liệu xây dựng giảm áp lực chi phí. Việc giảm giá điện có thể góp phần tiết giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, hạn chế áp lực tăng giá và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng, tuy nhiên, với đặc thù dây chuyền sản xuất liên tục thì tối ưu năng lượng và đổi mới công nghệ vẫn là giải pháp quan trọng để doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng cải thiện sức cạnh tranh.

Điện năng là một trong những yếu tố đầu vào có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất của ngành vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn chịu sức ép từ giá nguyên liệu, nhiên liệu, vận chuyển và cạnh tranh về giá bán, việc điều chỉnh giảm giá điện khoảng 2% được xem là tín hiệu tích cực, góp phần giảm áp lực vận hành.

Tuy nhiên, mức giảm này khó tạo ra thay đổi đột biến đối với giá thành sản phẩm, nhất là với những doanh nghiệp có quy mô sản xuất lớn, tiêu thụ nhiều năng lượng. Bởi tác động thực tế còn phụ thuộc vào cơ cấu sử dụng điện, công nghệ và đặc thù vận hành của từng nhà máy.

Theo ông Đinh Quốc Tuấn, Tổng giám đốc Công ty CP Công nghiệp Á Mỹ (AMY GRUPO) - Top 10 Công ty vật liệu xây dựng uy tín năm 2026, việc giảm giá điện góp phần giảm áp lực chi phí vận hành, cải thiện hiệu quả sản xuất và tạo thêm dư địa để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

Với hệ thống 5 nhà máy và quy mô sản xuất lớn, AMY GRUPO đánh giá chính sách này là yếu tố hỗ trợ thiết thực. Dù vậy, mức độ hưởng lợi còn phụ thuộc vào cơ cấu tiêu thụ điện và đặc điểm của từng dây chuyền. Do đó, doanh nghiệp không chỉ trông chờ vào điều chỉnh giá điện mà tiếp tục đẩy mạnh đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình và sử dụng năng lượng hiệu quả - ông Tuấn chia sẻ.

Mức độ tác động của giá điện đối với doanh nghiệp vật liệu xây dựng cũng được thể hiện qua đặc thù tiêu thụ năng lượng của từng lĩnh vực. Theo PGS.TS Lương Đức Long, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam, để sản xuất một tấn xi măng, doanh nghiệp tiêu thụ khoảng 90-100 kWh điện, bên cạnh lượng nhiệt năng lớn phục vụ sản xuất clinker.

Khảo sát của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho thấy, chi phí năng lượng, đặc biệt là điện, chiếm khoảng 10-15% tổng chi phí sản xuất xi măng. Từ con số này cho thấy, việc điều chỉnh giá điện có thể góp phần giảm áp lực đầu vào, song mức độ cải thiện hiệu quả kinh doanh còn phụ thuộc vào khả năng đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu suất thiết bị và kiểm soát mức tiêu hao năng lượng trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Từ góc độ doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, ông Đinh Quốc Tuấn cho rằng, kiểm soát chi phí năng lượng cần được xem là một phần trong chiến lược nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh bền vững. Đây cũng là yêu cầu đặt ra với các doanh nghiệp vật liệu xây dựng khi thị trường chưa phục hồi đồng đều, trong khi áp lực cạnh tranh về giá bán vẫn lớn.

Bên cạnh việc giảm giá bán điện, thay đổi khung giờ tính giá điện cao điểm và thấp điểm cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh phương thức tổ chức sản xuất. Với các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng như vật liệu xây dựng, đây không đơn thuần là bài toán lựa chọn thời điểm sử dụng điện rẻ hơn mà còn liên quan trực tiếp đến công nghệ và hiệu suất vận hành.

Lãnh đạo AMY GRUPO phân tích, đặc thù của nhiều dây chuyền sản xuất vật liệu xây dựng là hoạt động liên tục. Vì vậy, doanh nghiệp không thể đơn giản dịch chuyển toàn bộ hoạt động sang giờ thấp điểm để tiết kiệm chi phí.

Việc điều chỉnh lịch vận hành phải được tính toán trên cơ sở đặc tính công nghệ, hiệu suất thiết bị, yêu cầu chất lượng sản phẩm và tiến độ giao hàng. Nếu chỉ tập trung giảm chi phí điện mà làm gián đoạn dây chuyền hoặc ảnh hưởng đến năng suất, hiệu quả tổng thể có thể không đạt như kỳ vọng.

AMY GRUPO dự kiến rà soát biểu đồ phụ tải, nghiên cứu điều chỉnh những công đoạn có tính linh hoạt nhằm tối ưu chi phí điện năng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất ổn định. Theo Tổng giám đốc Đinh Quốc Tuấn, mục tiêu không chỉ là giảm tiền điện mà còn phải nâng cao năng suất và tối ưu toàn diện hoạt động của nhà máy.

Từ thực tế này, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế giá điện theo hướng ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo dài hạn. Đối với các ngành sản xuất tiêu thụ nhiều năng lượng, khung giờ cao điểm và thấp điểm cần tính đến đặc thù công nghệ, tính liên tục của dây chuyền, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu điều tiết nhu cầu điện của hệ thống và yêu cầu duy trì hiệu suất sản xuất.

Trong bối cảnh dư địa giảm chi phí từ các yếu tố đầu vào còn hạn chế, tối ưu năng lượng đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng để doanh nghiệp vật liệu xây dựng cải thiện giá thành và hiệu quả kinh doanh.

Câu chuyện thực tế tại AMY GRUPO cho thấy, doanh nghiệp đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, tập trung vào tối ưu quy trình vận hành, cải tiến công nghệ, nâng cao hiệu suất thiết bị và kiểm soát định mức tiêu hao năng lượng. Bên cạnh đó, đơn vị từng bước gia tăng sử dụng nhiên liệu sinh khối để thay thế một phần nhiên liệu truyền thống, phát triển hệ thống điện mặt trời và chuyển đổi sang các phương tiện vận hành sử dụng điện.

Các giải pháp này hướng đến tối ưu nguồn năng lượng đầu vào, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, kiểm soát chi phí sản xuất và giảm phát thải trong hoạt động công nghiệp.

Về hiệu quả định lượng, doanh nghiệp đang hướng đến kiểm soát mức tiêu hao năng lượng trên từng đơn vị sản phẩm để đánh giá chính xác hiệu quả của từng giải pháp. Hiện AMY GRUPO chưa đưa ra tỷ lệ phần trăm tiết giảm nhiên liệu hoặc chi phí cụ thể, song theo doanh nghiệp này, giá trị của việc tiết kiệm năng lượng không chỉ nằm ở khoản chi phí giảm được mà còn ở khả năng xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả hơn, giảm phát thải và nâng cao sức cạnh tranh trong dài hạn.

Ông Đinh Quốc Tuấn cho rằng, để cải thiện năng lực cạnh tranh của ngành vật liệu xây dựng, chính sách hỗ trợ về năng lượng cần song hành với nỗ lực đổi mới từ phía doanh nghiệp. Công nghệ, quy mô sản xuất, chất lượng sản phẩm và năng lực quản trị là những nền tảng cốt lõi giúp tối ưu giá thành.

Doanh nghiệp cũng kỳ vọng cơ chế giá điện tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư dài hạn, đồng thời có thêm chính sách khuyến khích ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, giảm giá điện có thể tạo thêm dư địa hỗ trợ doanh nghiệp trong ngắn hạn. Tuy nhiên, lợi thế bền vững sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng sử dụng năng lượng hiệu quả, đổi mới công nghệ và nâng cao năng suất trên từng đơn vị sản phẩm.

Bàn về giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất xi măng, PGS.TS Lương Đức Long nhấn mạnh, giải pháp căn cơ và toàn diện nhất để tiết kiệm năng lượng trong sản xuất xi măng là đổi mới công nghệ sản xuất, chuyển từ loại hình công nghệ lạc hậu, công suất nhỏ sang công nghệ tiên tiến, công suất lớn.

Tuy nhiên, theo ông Long, đổi mới công nghệ toàn diện đồng nghĩa với chi phí tài chính lớn và không dễ thực  hiện. Vì vậy, việc thay đổi thiết bị trong dây chuyền sản xuất và tối ưu hóa trên dây chuyền công nghệ hiện có là giải pháp thường xuyên được các nhà máy xi măng thực hiện. 

Hiện nay, các nhà máy xi măng đang triển khai áp dụng các thành tựu kho học công nghệ trong quản lý và vận hành nhà máy, số hóa, tự động hóa và tối ưu hóa tiến tới sử dụng AI trong sản xuất.