Giám sát tư pháp tại Tây Ninh: Không bỏ sót vi phạm, tránh oan sai

Ngày 10/9, tại xã Tân Châu, tỉnh Tây Ninh, Đoàn giám sát thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh thực hiện giám sát tại Tòa án nhân dân khu vực 11 và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11 về việc chấp hành pháp luật trong thụ lý, giải quyết các vụ án dân sự và thi hành án dân sự trên địa bàn.

Theo Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 11 Nguyễn Như Sơn, trong công tác tiếp nhận, xử lý đơn, Tòa án đã tiếp nhận 4.246 đơn khởi kiện, đơn yêu cầu; phân công Thẩm phán xem xét, xử lý. Đến thời điểm báo cáo còn 114 đơn đang xử lý.

Đối với án sơ thẩm, Tòa án thụ lý 5.000 vụ, đã giải quyết 3.969 vụ, đạt 79,39%. Trong đó, án hôn nhân và gia đình có tỷ lệ giải quyết 89,31%; án dân sự đạt 72,30%; kinh doanh, thương mại 71,87% và án lao động 90,90%. Đáng chú ý, không có án quá hạn luật định.

Sau khi sắp xếp tổ chức, Tòa án nhân dân khu vực 11 tiếp nhận 822 vụ án tồn từ 3 Tòa án cấp huyện trước đây và đã giải quyết 770 vụ, đạt 93,67%. Kết quả này cho thấy đơn vị đã nỗ lực duy trì hoạt động xét xử, không để việc thay đổi mô hình tổ chức làm gián đoạn công tác giải quyết án.

Tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11, Trưởng phòng Nguyễn Thị Lành cho biết, từ ngày 1/10/2025 đến 30/6/2026, đơn vị có 11.223 việc phải thi hành, với tổng số tiền gần 2.985 tỷ đồng. Trong số này có 6.853 việc có điều kiện thi hành; đã giải quyết xong 3.273 việc, với số tiền hơn 345 tỷ đồng.

Về cưỡng chế thi hành án, năm 2025, đơn vị ra quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế đối với 138 trường hợp, trong đó 5 trường hợp có huy động lực lượng; đã thi hành xong 25 việc, còn 113 việc chưa thi hành xong. Trong 9 tháng năm 2026, đơn vị tiếp tục ra quyết định cưỡng chế đối với 119 trường hợp.

Tại buổi giám sát, các đại biểu tập trung làm rõ những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giải quyết án và hiệu quả thi hành án tại Tòa án nhân dân khu vực 11, nhất là các tồn tại được Viện Kiểm sát nhân dân kiến nghị, kết quả khắc phục và trách nhiệm của cá nhân liên quan.

Đại biểu Nguyễn Duy Tiến, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đại biểu Quốc hội Đơn vị tỉnh Tây Ninh, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 11 làm rõ nguyên nhân còn 114 đơn đang xử lý; đồng thời lưu ý cần thống nhất cách tính, cách trình bày số liệu giữa các giai đoạn để bảo đảm việc đánh giá kết quả thực chất, có cơ sở so sánh. Đại biểu cũng đề nghị phân tích nguyên nhân án hôn nhân và gia đình chiếm tỷ lệ khoảng 45% tổng số án dân sự tại địa bàn.

Đối với thi hành án dân sự, đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân còn hơn 1.000 việc có điều kiện thi hành nhưng chưa giải quyết xong; tình trạng 113 việc đã có quyết định cưỡng chế nhưng chưa thi hành; đồng thời phân tích cụ thể khó khăn do kinh phí, phối hợp với địa phương, xác minh tài sản hay những nguyên nhân khác.

Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh) cho rằng, địa bàn Tân Châu, Tân Biên có nhiều tranh chấp liên quan đất đai, công nợ, vay mượn do lịch sử quản lý, cấp đất và giao dịch qua nhiều thời kỳ. Vì vậy, cần tăng cường cơ chế liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa Tòa án với các cơ quan chuyên môn, nhất là dữ liệu phục vụ đo đạc, thẩm định đất đai, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết vụ án, giảm chi phí và số lần đi lại cho người dân.

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Tây Ninh) đề nghị Tòa án làm rõ hiệu quả công tác hòa giải, đối thoại khi số đơn chuyển sang hòa giải còn thấp; phân tích nguyên nhân đình chỉ đối với hơn 1.300 vụ án trong tổng số vụ đã giải quyết. Đồng thời, cần bổ sung thông tin về phối hợp trợ giúp pháp lý, sự tham gia của Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư trong các vụ án có đối tượng thuộc diện được trợ giúp.

Phó Trưởng đoàn Chuyên trách, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh Hoàng Thị Thanh Thúy lưu ý, điều kiện cơ sở vật chất của Tòa án nhân dân khu vực 11 còn khó khăn, có thể ảnh hưởng đến chuyển đổi số và triển khai xét xử trực tuyến. Đại biểu đề nghị làm rõ nguyên nhân chưa triển khai xét xử trực tuyến đối với án dân sự; tình hình số hóa hồ sơ, tống đạt văn bản tố tụng điện tử và việc phân chia thụ lý, giải quyết án tại 3 cơ sở của Tòa án khu vực 11.

Đối với Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy đề nghị Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11 làm rõ tính chính xác trong phân loại án chưa có điều kiện thi hành, khi tỷ lệ này còn khá cao. Qua kiểm sát 60 vụ việc, Viện Kiểm sát phát hiện một số trường hợp xác minh chưa toàn diện, chưa làm rõ đầy đủ tài sản và điều kiện thi hành án. Đại biểu yêu cầu đơn vị phân tích nguyên nhân, nhất là trách nhiệm, năng lực của chấp hành viên; đồng thời báo cáo cụ thể kết quả kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các vi phạm, tăng cường tự kiểm tra, rà soát hồ sơ và bảo đảm việc phân loại án đúng quy định.

Kết luận buổi giám sát, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh Lê Thị Song An đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 11, tiếp tục rà soát, hoàn thiện báo cáo, làm rõ số liệu về xử lý đơn, án tồn đọng, nguyên nhân án bị hủy, sửa và các kiến nghị cụ thể, xác định rõ cấp có thẩm quyền giải quyết.

Đối với Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11, Đoàn đánh giá kết quả thi hành án về việc và về tiền chưa đạt chỉ tiêu, số án tồn đọng còn lớn. Đơn vị được yêu cầu khẩn trương hoàn chỉnh báo cáo, bổ sung đầy đủ số liệu, nguyên nhân và kiến nghị, gửi Đoàn giám sát trong ngày 14/9 để phục vụ tổng hợp báo cáo kết quả giám sát.

Trong thời gian tới, Phòng Thi hành án dân sự khu vực 11 cần tập trung phân loại chính xác vụ việc; bảo đảm ra quyết định thi hành án đúng quy định; tổ chức thi hành kịp thời các bản án, quyết định đã có hiệu lực; xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể để nâng tỷ lệ thi hành án, giảm số việc và số tiền chuyển kỳ.

Đoàn giám sát cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát các khâu dễ phát sinh tiêu cực như kê biên, thẩm định giá, bán đấu giá tài sản và quản lý tiền thi hành án; chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan để tháo gỡ các vụ việc khó, phức tạp.

Đặc biệt, đối với những hạn chế, vi phạm đã được Viện Kiểm sát kiến nghị, đơn vị cần tiếp tục kiểm điểm, xác định rõ trách nhiệm, có giải pháp khắc phục và tăng cường tự kiểm tra, giám sát nội bộ; đồng thời chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống và ý thức phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi nhiệm vụ.