Giáo sư Carl Thayer: Việt Nam và Australia mở rộng hợp tác trong nhiều lĩnh vực

Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, nhận định về chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đến Australia, Giáo sư Carl Thayer tại Học viện Quốc phòng Australia thuộc Đại học New South Wales, cũng là chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam cho hay đây là chuyến thăm cấp cao đầu tiên của một trong bốn nhà lãnh đạo “trụ cột” của Việt Nam trong 5 năm qua. Chuyến thăm này có ý nghĩa rất quan trọng bởi đây là cuộc gặp trực tiếp giữa tân Chủ tịch Hạ viện Australia và Chủ tịch Quốc hội Việt Nam.

Nhìn lại mối quan hệ Việt Nam-Australia, Giáo sư Carl Thayer cho biết vào tháng 5/1990, Australia đã đón tiếp và có cuộc trao đổi đầu tiên với Chủ tịch Quốc hội Việt Nam khi đó đến thăm nước này là ông Lê Quang Đạo. Hơn 32 năm sau, dù các nhà lãnh đạo cấp cao của Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Australia chỉ có tổng cộng 4 cuộc trao đổi, nhưng cả hai bên đã thiết lập được mối quan hệ hữu nghị rất tốt đẹp, tổ chức nhiều cuộc trao đổi phái đoàn và thăm hỏi lẫn nhau. Đến năm 2018, khi Việt Nam và Australia nâng cấp quan hệ lên mức đối tác chiến lược, một trong những mục tiêu đầu tiên của hai nước là thắt chặt quan hệ chính trị giữa hai nghị viện và các nhà lập pháp hai nước.

Tuy nhiên, theo Giáo sư Carl Thayer, kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát năm 2019 - 2020, giữa hai nước không còn các cuộc gặp trực tiếp. Đến tháng 6/2021, lãnh đạo hai nghị viện đã có cuộc gặp trực tuyến để thảo luận về đại dịch cũng như các biện pháp đối phó. Giáo sư Carl Thayer cho rằng những hạn chế trong thời kỳ đại dịch hiện nay đã được dỡ bỏ, hai nước đang bước vào một giai đoạn mới của mối quan hệ song phương.

Nhận định về tầm quan trọng của chuyến thăm Australia của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Giáo sư Carl Thayer cho rằng hai bên hiện có thể thảo luận đưa ra các quyết định hợp tác trong khuôn khổ mối quan hệ đối tác chiến lược. Hơn nữa, đây cũng là thời điểm trước dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao giữa hai nước vào tháng 2/2023 nên chuyến thăm càng có ý nghĩa quan trọng. Đây là một trong những bước đầu tiên và quan trọng nhất để chuẩn bị cho chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Australia Anthony Albanese. Thủ tướng đã bày tỏ mong muốn nâng cấp mối quan hệ song phương lên thành quan hệ đối tác chiến lược toàn diện. Giáo sư Carl Thayer dự đoán điều này có thể trở thành hiện thực trong dịp kỷ niệm 50 năm hai nước thiết lập quan hệ vào năm 2023.

Bình luận về các lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa hai nước, Giáo sư Carl Thayer cho rằng mối quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước được thực thi theo một kế hành động sẽ kết thúc vào năm tới. Vì vậy, đây là lúc để bắt đầu lên kế hoạch cho năm 2024 và xa hơn nữa. Hai bên có thể sẽ đề ra một giai đoạn hợp tác kéo dài hai hoặc ba năm. Một trong những lĩnh vực hợp tác quan trọng giữa hai bên là làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa hai nghị viện và đẩy mạnh các chuyến thăm lẫn nhau giữa các nhà lập pháp hai nước.

Chương trình nghị sự giữa hai nước tập trung vào việc làm thế nào để thực thi hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được. Hai nước đã xây dựng chiến lược đẩy mạnh hợp tác kinh tế khi cả hai đều là thành viên của Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Hiệp định Đối tác Toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Việt Nam và Australia có rất nhiều vấn đề thương mại then chốt có thể hợp tác như hàng hóa nông sản, giảm bớt thủ tục thuế quan… Hiện giờ, cả hai nước cũng đang tham gia Khuôn khổ Hợp tác Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) do Mỹ khởi xướng. Các nhà lập pháp hai nước cũng sẽ thảo luận và trao đổi ý kiến cũng như thông tin với nhau về việc chống tham nhũng, luật pháp.

Những vấn đề hai bên đã xác định là nền kinh tế số, chuyển đổi năng lượng, phi carbon hóa, giáo dục - đào tạo, đặc biệt là tập trung vào y tế công cũng như biến đổi khí hậu. Hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác nữa, nhưng những lĩnh vực nói trên được coi là hàng đầu trong mối quan hệ song phương.

Theo Giáo sư Carl Thayer, trong thời gian tới, các nhà lập pháp của hai nước cần nỗ lực để đưa các thỏa thuận thành luật, đồng thời tìm các biện pháp để giải quyết những vấn đề gai góc chẳng hạn như nền kinh tế số./.