Giữ màu xanh rừng lim cổ thụ nơi biên giới

Hơn 60 ha rừng lim xanh với hàng nghìn cây gỗ quý có tuổi đời nhiều thập kỷ tại vùng biên giới Hà Tĩnh đang được Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn bảo vệ nghiêm ngặt. Giữa điều kiện thời tiết nắng nóng, lực lượng quản lý rừng duy trì tuần tra, kiểm soát cửa rừng, chủ động phòng cháy, chữa cháy và ứng dụng công nghệ để kịp thời phát hiện những nguy cơ bất thường.

*Giữ bình yên cho rừng lim cổ thụ

Theo chân cán bộ, nhân viên Công ty Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn, chúng tôi vượt qua những con đường nhỏ giữa đại ngàn để đến khu rừng lim rộng hơn 60 ha. Dưới những tán cây cổ thụ, không khí trở nên dịu mát giữa mùa hè nắng nóng oi bức. Quần thể lim xanh rộng hơn 60 ha có hàng nghìn cây lim cùng nhiều loài cây bản địa như dổi, táu, vàng tâm... Nhiều cây có đường kính hơn 70 cm, tuổi đời gần 100 năm. Những cây gỗ lớn đứng xen kẽ tạo thành một quần thể rừng có giá trị sinh thái cao.

Theo Công ty Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn, việc giữ được diện tích rừng lim trong nhiều thập kỷ là kết quả của quá trình quản lý, chăm sóc và bảo vệ thường xuyên. Đây cũng là một trong những khu rừng lim còn lại tại Hà Tĩnh có nhiều cây gỗ lớn. Trong điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt, công tác bảo vệ rừng, nhất là phòng ngừa cháy rừng, được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong những tháng cao điểm nắng nóng.

Ông Lê Đức Long, Phó Phân trường Ngã Đôi, Công ty Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn cho biết, đơn vị đang quản lý hơn 3.000 ha rừng, chia thành 5 tiểu khu. Công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong thời kỳ nắng nóng. Đơn vị phải tăng cường tuyên truyền, phối hợp với cơ quan chức năng và địa phương, đồng thời kiểm soát người ra vào rừng. Tại các trạm cửa rừng, người vào rừng được kiểm tra giấy tờ, mục đích và khu vực hoạt động. Cán bộ làm nhiệm vụ đồng thời hướng dẫn các quy định về bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và nhắc nhở những nguy cơ có thể xảy ra trong quá trình hoạt động trong rừng. Công tác tuần tra được thực hiện thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện các sự cố như cây đổ, sạt lở hoặc những dấu hiệu bất thường khác trong lâm phần.

Cùng với đó, đơn vị tích cực tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ rừng, coi những cây lim cổ thụ không chỉ là tài sản của doanh nghiệp mà còn là tài sản chung của cộng đồng và các thế hệ mai sau.

Ông Nguyễn Quốc Trị, xã Sơn Kim 1, cho biết người dân địa phương được lực lượng kiểm lâm tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về bảo vệ rừng trước mỗi lần vào rừng. Từ đó, bà con nâng cao ý thức chấp hành nội quy, chủ động phối hợp với lực lượng chức năng trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng.

“Trước khi vào rừng, chúng tôi đều qua trạm kiểm lâm để được hướng dẫn nội quy, quy định. Khi vào rừng, chúng tôi chú ý thực hiện các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy. Nếu phát hiện cây đổ, sạt lở hoặc những sự cố bất thường, chúng tôi báo lại cho trạm kiểm lâm để phối hợp xử lý”, ông Nguyễn Quốc Trị cho hay.

*Thêm “mắt thần” bảo vệ rừng

Công ty Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn hiện được Nhà nước giao quản lý gần 20.000 ha rừng và đất lâm nghiệp; trong đó hơn 19.000 ha là rừng tự nhiên. Diện tích rừng được tổ chức quản lý tại nhiều khu vực, địa hình phức tạp, đòi hỏi lực lượng bảo vệ phải thường xuyên tuần tra, kiểm tra.

Trong điều kiện diện tích rừng quản lý lớn, địa hình phức tạp, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật đang trở thành một giải pháp hỗ trợ quan trọng đối với lực lượng bảo vệ rừng. Công ty Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn đã đầu tư hệ thống bẫy ảnh và camera giám sát tại các cửa rừng. Cùng với đó, cán bộ, nhân viên được trang bị phần mềm trên điện thoại thông minh để phục vụ công tác tuần tra, kiểm tra. Tại văn phòng, các phần mềm quản lý hiện trạng và diễn biến rừng được sử dụng để theo dõi những thay đổi bất thường trong lâm phần.

Theo ông Trần Trung Anh, Phó Giám đốc Công ty Lâm nghiệp và Dịch vụ Hương Sơn, đơn vị đã có hơn 70 năm thành lập và phát triển. Hàng năm, công ty xây dựng phương án quản lý, bảo vệ rừng và phương án phòng cháy, chữa cháy rừng, có sự tham vấn của các cơ quan chức năng liên quan trước khi triển khai.

Lực lượng phục vụ công tác quản lý, bảo vệ rừng hiện có hơn 30 lao động, được bố trí tại 3 phân trường trên địa bàn các xã Sơn Hồng, Sơn Tây và Sơn Kim 1. Việc bố trí nhân lực được tính toán nhằm bảo đảm công tác tuần tra, kiểm tra và phòng cháy, chữa cháy rừng.

“Đối với công tác quản lý diễn biến rừng, mỗi khi trong rừng có diễn biến bất thường thì trên các phần mềm sẽ thể hiện rõ điểm, vị trí. Qua đó hỗ trợ rất nhiều cho anh em trong công tác quản lý, đi kiểm tra và bảo vệ rừng”, ông Trần Trung Anh nói.

Bên cạnh hệ thống camera và phần mềm theo dõi diễn biến rừng, dữ liệu vệ tinh cũng được sử dụng để hỗ trợ phát hiện các điểm có dấu hiệu phát nhiệt bất thường, nguy cơ cháy rừng. Khi phát hiện những khu vực có rủi ro, lực lượng chức năng có thể khoanh vùng, kiểm tra và xử lý sớm.

Đối với công tác phòng cháy, chữa cháy rừng, đơn vị thường xuyên cập nhật cấp dự báo cháy rừng từ cơ quan kiểm lâm. Những diễn biến bất thường của thời tiết được theo dõi để kịp thời chỉ đạo lực lượng tại các trạm, cửa rừng chủ động phương án ứng phó. Phương châm “4 tại chỗ” cũng được chuẩn bị tại các đơn vị, trạm cửa rừng.

Khi nguy cơ cháy tăng cao, lực lượng được bố trí tại những khu vực trọng điểm, sẵn sàng xử lý ngay từ khi phát hiện sự cố. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền được thực hiện cùng với các hoạt động tuần tra, kiểm soát. Công ty phối hợp với Hạt Kiểm lâm, các đồn Biên phòng và lực lượng Công an tuyên truyền cho người dân sống gần rừng thông qua các cuộc họp thôn, bản.