GM lỗ 1,6 tỷ USD do chính sách xe điện mới dưới thời Trump

Hoạt động lắp ráp bên trong Nhà máy sản xuất ô tô General Motors (GM). Ảnh:GM

Ủy ban Kiểm toán của GM đã phê duyệt khoản lỗ này hôm 7/10 vừa qua, bao gồm quý kết thúc vào ngày 30/9. Quyết định được đưa ra ngay sau khi khoản tín dụng thuế 7.500 USD chính thức hết hiệu lực theo Đạo luật "To và Đẹp đẽ" (OBBB) mà Tổng thống Trump ký vào ngày 4/7/2025, chấm dứt hoàn toàn ưu đãi từ Đạo luật Giảm Lạm phát 2022 của chính quyền tiền nhiệm.

Trong báo cáo gửi Ủy ban Chứng khoán, GM nêu rõ: “Sau những thay đổi gần đây trong chính sách của Chính phủ Mỹ, bao gồm việc chấm dứt các ưu đãi thuế dành cho xe điện và giảm mức độ nghiêm ngặt của quy định khí thải, chúng tôi dự kiến tốc độ phổ cập xe điện sẽ chậm lại”.

* Chính sách mới và tín hiệu từ thị trường

Động thái của GM phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của ngành công nghiệp ô tô Mỹ dưới thời Tổng thống Trump - ưu tiên thị trường tự do hơn là trợ cấp. Theo hướng mới, chính phủ không còn can thiệp bằng tín dụng thuế, mà để thị trường tự điều tiết. GM cho biết 1,2 tỷ USD của khoản lỗ là chi phí phi tiền mặt (giảm giá trị tài sản xe điện), còn 400 triệu USD còn lại là chi tiền mặt cho việc hủy hợp đồng và dàn xếp thương mại.

Tập đoàn xe của Mỹ nhấn mạnh rằng việc tái cấu trúc này không ảnh hưởng đến các dòng xe điện hiện tại của Chevrolet, GMC và Cadillac - “vẫn tiếp tục có mặt trên thị trường”.

Cổ phiếu của GM giảm 2,5% trong phiên giao dịch sớm, nhưng vẫn tăng 4,5% tính từ đầu năm 2025.

* Toàn ngành đang điều chỉnh hướng

Nhưng GM không đơn độc. Ford Motor Co. và nhiều hãng khác cũng đang xem xét lại kế hoạch xe điện trong bối cảnh chính sách biến động và người tiêu dùng thận trọng hơn. Ford từng ghi nhận thiệt hại 1,9 tỷ USD vào năm ngoái khi hủy một mẫu SUV điện và hoãn sản xuất dòng xe bán tải điện.

Công nhân làm việc tại nhà máy của hãng sản xuất ô tô Ford tại Dearborn, Michigan, Mỹ. Ảnh: AFP/ TTXVN

GM trước đó từng cam kết đầu tư 35 tỷ USD cho xe điện và xe tự hành đến năm 2025, nhưng nay thừa nhận rằng mục tiêu này khó đạt được trong điều kiện thị trường hiện nay.

Trong bản ghi nhớ ngày 2/9, Chủ tịch khu vực Bắc Mỹ của GM, Duncan Aldred, cho biết doanh số EV sẽ tạm thời giảm sau khi ưu đãi thuế kết thúc, nhưng ông vẫn tỏ ra lạc quan: “Chúng tôi nhận thấy các đối thủ yếu hơn đang rút lui và cắt giảm kế hoạch, điều này sẽ chấm dứt tình trạng dư thừa sản phẩm và giảm giá vô lý trên thị trường”. 

* Thử nghiệm thị trường tự do sau khi hết trợ cấp

Theo các nhà phân tích, việc chấm dứt tín dụng thuế liên bang là bước ngoặt quan trọng của ngành xe điện Mỹ. Không còn dựa vào trợ cấp, các hãng xe giờ đây phải cạnh tranh thực sự về chi phí, hiệu quả và sức mạnh thương hiệu.

Dù đối mặt thách thức ngắn hạn, GM vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh với 2,2 triệu xe bán ra trong giai đoạn từ tháng 1-9/2025 - tốc độ nhanh nhất trong một thập niên. Dòng Chevrolet Equinox EV là mẫu xe điện bán chạy nhất sau Tesla, trong khi các mẫu Cadillac Lyriq, Optiq và Vistiq đều lọt Top 10.

Khi chính phủ chuyển hướng từ trợ cấp sang tự cường, quyết định của GM không phải là bước lùi, mà là chiến lược tái cân bằng, đặt trọng tâm vào sự bền vững dài hạn hơn là tăng trưởng tạm thời. Khoản lỗ 1,6 tỷ USD của GM không chỉ là thiệt hại kế toán, mà phản ánh sự điều chỉnh vĩ mô giữa doanh nghiệp và chính sách.

Khi Tổng thống Trump loại bỏ các ưu đãi nhân tạo, thị trường xe điện Mỹ đang được thử nghiệm theo đúng tinh thần tự do cạnh tranh. Trong dài hạn, đây có thể là bước chuyển hóa tích cực, giúp ngành công nghiệp ô tô Mỹ trở nên tinh gọn, bền vững và mạnh mẽ hơn.