Hà Nội có nguy cơ thiếu điện vì chậm tiến độ đường dây 500 kV Tây Hà Nội – Thường Tín

Dự án Đường dây 500 kV Tây Hà Nội - Thường Tín là công trình trọng điểm có tính cấp bách nhằm nâng cao chất lượng điện năng, đảm bảo cung cấp điện an toàn và tin cậy cho khu vực phía Tây thành phố Hà Nội. Theo kế hoạch, công trình hoàn thành đóng điện tháng 3/2020, nhưng đến nay, dự án đã chậm tiến độ so với kế hoạch 16 tháng và có thể kéo dài hơn nữa vì vướng giải phóng mặt bằng. Nếu công trình không hoàn thành trong năm nay, Hà Nội sẽ có nguy cơ thiếu điện vào năm 2022, đặc biệt là phía Tây thành phố.

*Vướng mặt bằng

Công trình Đường dây 500 kV Tây Hà Nội – Thường Tín khởi công ngày 31/7/2018, là công trình năng lượng cấp đặc biệt, nhóm B do Tổng công ty Truyền tải Điện Quốc gia (EVNNPT) làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Bắc (NPMB) được giao nhiệm vụ quản lý thực hiện dự án. Đường dây có chiều dài 40,7 km, điểm đầu từ trạm biến áp 500 kV Tây Hà Nội và điểm cuối là trạm biến áp 500 kV Thường Tín, đi qua các huyện: Quốc Oai, Chương Mỹ, Thanh Oai và Thường Tín.

Theo báo cáo từ Ban Quản lý dự án các công trình điện miền Bắc, đến nay, khối lượng thi công đường dây 500 kV Tây Hà Nội – Thường Tín đã hoàn thành kéo dây được 90% và chỉ còn lại 10%. Nhưng, nếu việc kéo dây còn lại không sớm được giải quyết thì công trình không thể đóng điện và trạm biến áp 500 kV Tây Hà Nội cũng không thể nhận điện từ lưới 500 kV. Những mục tiêu về đáp ứng tăng trưởng phụ tải cho khu vực Nam Sông Hồng; trong đó, có Thủ đô Hà Nội, tăng cường độ an toàn, linh hoạt trong vận hành và ổn định cho Hệ thống điện Quốc gia sẽ không đạt được.

Theo NPMB, hiện phần móng và cột đều đã thi công xong 96/96 vị trí. Tuy nhiên, công trình đang vướng mắc giải phóng mặt bằng tại nhiều khoảng cột. Cụ thể, tại khoảng cột 59 – 62, trên địa bàn xã Thanh Mai (huyện Thanh Oai), có 6 hộ dân có đất ở nằm trong hành lang an toàn lưới điện không nhận tiền đền bù.

Nguyên nhân của những tồn tại này bắt nguồn từ năm 1994, UBND tỉnh Hà Tây có Quyết định số 57/QĐ-UB, giao 6.500 m2 đất để giải quyết nhu cầu làm nhà ở cho nhân dân xã Thanh Mai, UBND xã Thanh Mai đã tổ chức thu tiền của 39 hộ dân gia đình; trong đó có 7 hộ nằm trong hành lang an toàn lưới điện. Quá trình thực hiện Quyết định số 57/QĐ-UB, một số hộ dân có đơn kiến nghị về việc giao đất không đúng quy định.

Do vậy, vào ngày 10/8/1995, UBND tỉnh Hà Tây đã quyết định thu hồi 6.500 m2 đã cấp theo Quyết định số 57/QĐ-UB để đưa vào sản xuất đất nông nghiệp. Mặc dù có quyết định thu hồi đất nhưng tỉnh Hà Tây không làm thủ tục hoàn tiền nên các hộ dân vẫn sử dụng đất từ đó đến nay.

Để giải quyết hài hòa lợi ích của người dân, ngày 06/11/2020, UBND thành phố Hà Nội đã vận dụng chính sách hỗ trợ khác về đất để thực hiện bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân.  Phương án bồi thường đã được UBND huyện Thanh Oai phê duyệt. Qua 3 lần tiến hành chi trả tiền nhưng chỉ có 1/7 hộ nhận tiền. Các hộ còn lại không nhận với lý do đơn giá đền bù theo Quyết định số 2074/QĐ-UBND của UBND thành phố Hà Nội là thấp.

Tại khoảng cột 90-91, trên địa bàn xã Tiền Phong, huyện Thường Tín cũng có 7 hộ dân phải thu hồi đất nằm trong hành lang an toàn. Ngày 26/5/2021, UBND thành phố Hà Nội đã có quyết định thu hồi 2.994,16 m2 đất tại xã Tiền Phong để thực hiện xây dựng hạ tầng khu tái định cư. Ngày 28/5/2021, UBND huyện Thường Tín đã có quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khu tái định cư.

Việc kiểm kê, lập và công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân đã được thực hiện xong từ tháng 11//2020. Tuy nhiên, do chưa có khu tái định cư nên chưa phê duyệt được phương án bồi thường, hỗ trợ.

Chủ trương có, đất có, kinh phí có nhưng phải mất nhiều tháng kể từ khi UBND thành phố Hà Nội đồng ý để UBND huyện Thường tín xây dựng khu tái định cư, đến nay vẫn chưa bàn giao được cho các hộ tái định cư.

*Nguy cơ thiếu điện

Hà Nội được cấp điện từ Hệ thống điện Quốc gia qua lưới điện truyền tải cấp điện áp 220 kV- 500 kV và lưới điện phân phối từ cấp điện áp 110 kV trở xuống. Để đảm bảo vận hành tin cậy và linh hoạt, lưới điện 110 kV-220 kV-500 kV trên địa bàn Hà Nội có kết cấu mạch vòng, các trạm biến áp đều được cấp điện từ ít nhất hai đường dây.

Với nhu cầu phụ tải lớn nhất là 4.931 MW (tháng 6/2021), mức mang tải bình quân các máy biến áp 220 kV và 110 kV khoảng 70%. Như vậy, về tổng thể hạ tầng lưới điện của Hà Nội cơ bản đáp ứng được nhu cầu phụ tải. Tuy nhiên, mức độ dự phòng lưới điện còn thấp, đặc biệt đối với khu vực trung tâm thành phố có mật độ phụ tải lớn nên một số đường dây, trạm biến áp mang tải cao trong giờ cao điểm. Nếu tình trạng này không được khắc phục sẽ ảnh hưởng xấu đến cung cấp điện.

Theo kế hoạch, sản lượng điện thương phẩm năm 2021 của Tổng công ty Điện lực Hà Nội sẽ từ 21,528-21,650 tỷ kWh, tăng từ 7,5-8,1% so với năm 2020. Trong 6 tháng đầu năm 2021, sản lượng điện thương phẩm của thành phố Hà Nội đạt 9,86 tỷ kWh, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, trong đợt nắng nóng cuối tháng 5 đầu tháng 6/2021, Hà Nội đã ghi nhận những số liệu cao kỷ lục mới về sản lượng điện tiêu thụ và công suất.

Theo đó, sản lượng tiêu thụ điện ngày cao nhất đã đạt 96,2 triệu kWh; công suất đỉnh đã đạt mức cao nhất trong lịch sử là 4.662 MW. Vì vậy, EVNHANOI đã phải thực hiện giải pháp điều chỉnh và tiết giảm phụ tải trong một số thời điểm.

Tập đoàn Điện lực Việt Nam xác định, việc cung ứng điện cho thành phố Hà Nội phải đáp ứng các yêu cầu về cấp điện an toàn, ổn định và chất lượng, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng bình quân 7,86%/năm trong giai đoạn 2021-2025.

Dù huy động nguồn vốn của EVN đang gặp khó khăn, việc vay vốn thương mại trong nước bị hạn chế bởi giới hạn tín dụng…, nhưng tổng vốn đầu tư các công trình điện của EVN trên địa bàn Hà Nội trong 5 năm 2016-2020 vẫn ở mức cao là 40.494 tỷ đồng; trong đó, lưới điện truyền tải là 20.552 tỷ đồng, lưới điện phân phối là 29.942 tỷ đồng.

Hà Nội là địa phương có phụ tải điện cho sinh hoạt quản lý tiêu dùng cao nhất trong cả nước, biến động bất thường, nhạy cảm nên gây áp lực lớn đối với đầu tư xây dựng hệ thống điện.

Đường dây 500 kV Tây Hà Nội – Thường Tín đã chậm tiến độ và việc tiết giảm phụ tải trong một số thời điểm trong 2 đợt nắng nóng vừa qua chỉ là dấu hiệu cảnh báo của tình trạng thiếu điện, nếu tiếp tục chậm, Hà Nội có thể sẽ phải đối đầu với nguy cơ thiếu điện vào năm 2022./.