Hà Nội: Những bước tiến trong quản lý chất lượng không khí

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của các sở, ngành và người dân, kỳ vọng Thủ đô trong tương lai gần sẽ thật sự sạch, đẹp và trong lành.

Thời gian qua, thành phố Hà Nội liên tục nằm trong nhóm đô thị chịu áp lực ô nhiễm không khí cao nhất cả nước, đặc biệt vào mùa đông và thời điểm giao mùa. Để đảo ngược tình thế, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, trong Kế hoạch quản lý chất lượng không khí đến 2030, định hướng 2035 đặt mục tiêu giảm ít nhất 20% nồng độ bụi mịn PM2.5 so với năm 2024, kiểm soát nghiêm các nguồn thải từ giao thông, công trường, công nghiệp, đốt rác và rơm rạ.

Thành phố Hà Nội đã thiết lập vùng phát thải thấp (Low Emission Zone) và thí điểm tại 4 quận nội thành cũ là: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Tây Hồ và dự kiến mở rộng ra các vành đai 1–3. Thành phố Hà Nội cũng đặt ra lộ trình cấm xe máy chạy xăng trong khu vực trung tâm từ năm 2026 và mở rộng hạn chế ô tô sử dụng nhiên liệu hóa thạch vào 2028–2030. Ngoài ra, thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường ứng dụng công nghệ quan trắc thông minh như lắp đặt thêm khoảng 50 cảm biến đo chất lượng không khí, sử dụng thiết bị bay không người lái phát hiện đốt rơm rạ và các nguồn phát thải lớn, đồng thời phát hành bản tin dự báo chất lượng không khí 48 giờ và mô hình dự báo 5–7 ngày.

Song song với đó, thành phố đang triển khai phát triển giao thông xanh bằng cách tăng nhanh đội xe buýt điện, mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị và BRT, hỗ trợ tài chính để người dân chuyển từ xe máy, ô tô xăng sang phương tiện điện...

Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Ngô Thái Nam nhấn mạnh: “Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng và các địa phương để kiểm soát mọi nguồn thải, đưa chất lượng không khí về mức an toàn cho người dân”.

Không chỉ ngành môi trường, các sở, ngành khác cũng vào cuộc quyết liệt. Cụ thể, Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra công trường, yêu cầu che chắn, phun nước giảm bụi. Công an thành phố Hà Nội cũng tăng cường lực lượng tuần tra, xử lý xe tải cũ, xả khói đen. Bên cạnh đó, người dân cũng tích cực hưởng ứng các phong trào vệ sinh môi trường, trông cây xanh, thu gom rác thải.

Chị Nguyễn Thị Thu phường Cầu Giấy chia sẻ: “Chúng tôi ý thức rằng mỗi hành động nhỏ, như than gia giao thông bằng xe điện, công cộng, cũng góp phần bảo vệ bầu không khí”.

Những nỗ lực trên bước đầu cho kết quả rõ rệt. Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường Hà Nội Lưu Thị Thanh Chi cho biết, 6 tháng đầu năm 2025, nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình 24 giờ giảm khoảng 9% so với cùng kỳ 2024, chỉ số AQI trung bình toàn thành phố ở mức 78 (thuộc ngưỡng trung bình). Tỷ lệ ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình đạt 72%, tăng 15% so với cùng kỳ 2024. Đây là dấu hiệu cho thấy các biện pháp đang phát huy tác dụng.

Đặc biệt, với lộ trình và quyết tâm triển khai đồng bộ các giải pháp, các chuyên gia dự báo chỉ trong vài năm tới, bầu trời Hà Nội sẽ bớt mù sương, người dân được hít thở không khí trong lành hơn. Khi các dự án giao thông công cộng hoàn thành, tỷ lệ người dân sử dụng phương tiện công cộng có thể đạt 30–35% vào 2030, góp phần giảm mạnh khí thải.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Xuân Đại khẳng định: “Cải thiện chất lượng không khí là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài. Hiện, thành phố cam kết ưu tiên mọi nguồn lực, đồng thời huy động sự tham gia của cộng đồng để sớm mang lại bầu trời trong xanh cho Thủ đô”. Đặc biệt, HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết số 08/2025/NQ-HĐND ngày 29/4/2025 quy định tăng gấp đôi mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường, có hiệu lực từ ngày 01/9/2025. Đây là một trong những biện pháp để góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân Thủ đô; là biện pháp hữu hiệu để nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường; đồng thời thể hiện thái độ của chính quyền và nhân dân trong việc bảo vệ môi trường Thủ đô.

Sự quyết liệt vào cuộc của Hà Nội trong giai đoạn 2024–2025 – từ ban hành kế hoạch mới, thiết lập vùng phát thải thấp, hạn chế phương tiện nhiên liệu hóa thạch đến ứng dụng công nghệ quan trắc hiện đại – đang mở ra triển vọng rõ ràng: một Thủ đô xanh, sạch và trong lành, không chỉ là kỳ vọng mà đang dần trở thành hiện thực.