Hải Phòng đẩy nhanh di dời chung cư cũ

Hải Phòng đang bước vào giai đoạn tăng tốc xử lý các khu chung cư cũ xuống cấp với trọng tâm là di chuyển cư dân ra khỏi những công trình không còn bảo đảm an toàn để chuẩn bị cải tạo, xây dựng lại nhà ở. Song song với đó, thành phố triển khai nhiều giải pháp về giải phóng mặt bằng, quỹ nhà tái định cư và hỗ trợ người dân ổn định nơi ở mới.

Tại khu Đồng Quốc Bình, dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật phục vụ cải tạo chung cư cũ giai đoạn 2 ở phường Gia Viên đã được UBND thành phố phê duyệt từ năm 2023 theo Quyết định số 383/QĐ-UBND. Tổng vốn đầu tư của dự án hơn 685,5 tỷ đồng. Việc đầu tư này nhằm hoàn thiện hạ tầng khu vực, khắc phục tình trạng xuống cấp kéo dài tại các dãy nhà cũ và tạo điều kiện chỉnh trang không gian đô thị trung tâm theo hướng đồng bộ hơn trong thời gian tới.

Theo phương án được công bố, dự án sử dụng 8,3 ha đất, liên quan đến 12 tổ chức và 1.551 hộ gia đình, cá nhân. Trong số đó, 1.225 hộ dân tại 34 chung cư cũ phải di dời tạm cư để bố trí tái thuê căn hộ mới. Ngoài ra còn có 292 hộ có đất ở và 34 trường hợp vi phạm hành chính về đất đai thuộc diện cần xử lý.

UBND phường Gia Viên cho biết đến đầu tháng 4/2026, vẫn còn 206 hộ tại 34 chung cư cũ chưa thực hiện di chuyển; trong đó 55 hộ chưa nhận tiền bồi thường, hỗ trợ.

Ông Phạm Văn Truyện, cư dân sinh sống lâu năm tại Đồng Quốc Bình, cho biết gia đình đã đồng thuận di dời sau khi được phổ biến đầy đủ về quyền lợi cũng như phương án nơi ở mới.

Theo ông Truyện, nhiều khối nhà đã hư hỏng sau thời gian dài sử dụng, cuộc sống sinh hoạt của người dân gặp không ít bất tiện, nhất là khi mưa bão. Người dân mong dự án sớm triển khai để ổn định cuộc sống lâu dài.

Công ty TNHH một thành viên Quản lý và Kinh doanh Nhà Hải Phòng, đơn vị quản lý quỹ nhà chung cư thuộc tài sản công của thành phố cho biết hiện còn hơn 200 hộ chưa rời khỏi 34 chung cư cũ tại Đồng Quốc Bình. Công ty đã cử cán bộ tuyên truyền, đồng thời thông báo tới cư dân về mức độ an toàn công trình, đơn vị này cũng đề nghị các hộ dân chủ động chuyển đến nơi ở an toàn trong thời gian các kiến nghị tiếp tục được xem xét.

Theo kế hoạch của UBND thành phố, từ năm 2026 đến 2030, Hải Phòng sẽ triển khai chương trình di dời, tái định cư và cải tạo chung cư cũ trên diện rộng, liên quan khoảng 7.000 hộ dân.

Trong giai đoạn 2026-2028, ưu tiên hàng đầu là xử lý các công trình nguy hiểm cấp D. Thành phố dự kiến bố trí chỗ ở cho cư dân của 66 tòa chung cư với khoảng 2.200 căn hộ. Cùng thời gian này, khoảng 190 căn thuộc các công trình cấp B và C bị hư hỏng nặng cũng sẽ được giải quyết.

Nguồn quỹ nhà tái định cư được xác định từ các dự án nhà ở xã hội đang và sẽ triển khai, gồm Tổng kho 3 Lạc Viên với 1.680 căn, dự án tại ngõ 75 Lý Thánh Tông với 68 căn, khu cải tạo chung cư cũ Đồng Tâm với 9.310 căn và chung cư Tạ Quang Bửu với 390 căn.

Giai đoạn 2028-2030, thành phố tiếp tục xử lý 65 tòa chung cư cấp B, C cùng 46 công trình chưa được kiểm định, tương ứng khoảng 2.570 căn hộ. Quỹ nhà bố trí cho giai đoạn này đến từ các dự án XH1, XH2 tại phường Lê Chân (890 căn), khu đô thị Cầu Rào 2 (923 căn), khu vực đầm Bắc Giang (633 căn) và khu đô thị mới phía Đông phường Hải Dương (130 căn).

Sau khi các khu chung cư cũ được tháo dỡ, quỹ đất sẽ được sử dụng để bổ sung hạ tầng công cộng còn thiếu tại khu vực nội đô. Theo định hướng, các địa điểm tại ngõ 246 Đà Nẵng, Thái Phiên, Lâm Tường và số 20 Nguyễn Công Trứ sẽ dành cho trường học; còn các khu tại An Dương, ngõ 166 Chùa Hàng và Kiến An sẽ phát triển công viên, bãi đỗ xe.

Sở Xây dựng Hải Phòng thống kê đến tháng 2/2026, toàn thành phố còn 177 chung cư cũ, phần lớn được xây dựng trong giai đoạn 1960-1985. Trong số này có 66 tòa nguy hiểm cấp D, 58 tòa cấp C, 7 tòa cấp B và 46 công trình chưa kiểm định. Đa số công trình cao từ 2 đến 5 tầng, căn hộ nhỏ từ 15-30 m², thiếu tiện ích khép kín, nhiều khu bếp và vệ sinh sử dụng chung.

Mục tiêu trước mắt là hoàn thành tháo dỡ 37 tòa chung cư nguy hiểm tại Đồng Quốc Bình, Vạn Mỹ và Bình Minh trước tháng 6/2026, đồng thời hoàn tất kiểm định 46 công trình còn lại.

Về chính sách hỗ trợ, người dân thuộc diện di dời sẽ được bồi thường theo quy định và được đăng ký mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Tuy nhiên, một khó khăn hiện nay là mức chênh giữa tiền bồi thường và giá căn hộ mới. Với căn hộ 50 m² có giá từ 861-966 triệu đồng, nhiều hộ vẫn phải bổ sung thêm nguồn tài chính đáng kể.

Để giảm áp lực chi trả, thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội trọng điểm như Tổng kho 3 Lạc Viên, Đồng Hòa; đồng thời đề nghị Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai các gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở.