Hải Phòng lan tỏa phong trào phân loại rác tại nguồn
BNEWS Hải Phòng triển khai đồng bộ phân loại rác tại nguồn trên toàn thành phố, cho phép đơn vị thu gom từ chối tiếp nhận rác không phân loại, thúc đẩy tái chế và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng xử lý rác được phân loại từ nguồn. Ảnh: Hoàng Ngọc - TTXVN
Hải Phòng đang từng bước đưa phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn trở thành nền nếp trong đời sống người dân thông qua nhiều giải pháp đồng bộ từ tuyên truyền, giám sát đến đổi mới công nghệ thu gom, xử lý. Những mô hình sáng tạo tại cơ sở cùng sự vào cuộc của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng đang tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức, hành động, góp phần xây dựng đô thị xanh, sạch và phát triển bền vững.
Vào chiều muộn, tại ngách 22/161 Phương Lưu, Tổ dân phố 37 Vạn Mỹ, những túi rác được người dân mang ra điểm tập kết đều đã được phân chia riêng thành các nhóm theo quy định. Ít ai biết rằng, đây từng là một trong những điểm được phường Ngô Quyền đưa vào danh sách theo dõi do còn tình trạng lẫn rác hữu cơ với túi nilon.
Cán bộ phường Ngô Quyền giám sát, nhắc nhở hộ dân phân loại rác sinh hoạt đúng quy định. Ảnh: Hoàng Ngọc - TTXVN
Theo chân tổ công tác liên ngành của phường, chúng tôi chứng kiến cách làm khá đặc biệt đang được triển khai. Sau 16 giờ hàng ngày, các thành viên gồm cán bộ tổ dân phố, hội phụ nữ, đoàn thanh niên, cán bộ môi trường và công nhân thu gom trực tiếp kiểm tra việc phân loại rác của từng hộ dân. Những gia đình thực hiện tốt sẽ nhận được "Thư khen" màu xanh; những trường hợp chưa đạt sẽ được dán "Phiếu nhắc nhở" màu vàng ngay tại cửa nhà.
Từ một hình thức quản lý tưởng như đơn giản, phường Ngô Quyền đã tạo nên hiệu ứng xã hội tích cực. Người dân không chỉ thực hiện vì trách nhiệm mà còn vì mong muốn giữ gìn hình ảnh của gia đình trong khu dân cư.Bà Nguyễn Thị Hoa, hộ dân tại ngách 22/161 Phương Lưu, chia sẻ: "Ban đầu gia đình tôi chưa hiểu rõ cách phân loại nên còn bỏ lẫn túi nilon vào rác thực phẩm. Sau khi được tổ công tác hướng dẫn cụ thể, gia đình đã điều chỉnh. Đợt kiểm tra sau, chúng tôi nhận được thư khen của phường. Tờ thư không lớn nhưng khiến cả nhà rất vui vì thấy mình đã góp phần giữ gìn môi trường chung".Đó cũng là một trong những trường hợp điển hình được phường ghi nhận sau quá trình hậu kiểm. Thay vì chỉ nhắc nhở một lần rồi bỏ ngỏ, địa phương thực hiện cơ chế giám sát liên tục, hướng dẫn tận nơi và đánh giá lại kết quả khắc phục.Theo lãnh đạo phường Ngô Quyền, công tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn đã được triển khai từ rất sớm. Tuy nhiên, từ sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương mới, phường tiếp tục đổi mới phương thức quản lý bằng việc thiết lập hệ thống giám sát đa tầng gồm chính quyền, tổ dân phố, hộ dân và đơn vị thu gom.Điểm nhấn của mô hình là "Trục giám sát liên ngành 6 thành viên", kết hợp giữa tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn và hậu kiểm. Toàn bộ dữ liệu vi phạm được cập nhật lên các nhóm Zalo của tổ dân phố và phường để theo dõi, nhắc nhở kịp thời. Những trường hợp tái phạm nhiều lần sẽ bị xem xét xử lý theo quy định.Cùng với đó, bộ công cụ "Thẻ xanh – Thẻ vàng" được áp dụng như một hình thức khuyến khích và điều chỉnh hành vi. Thư khen màu xanh tạo động lực cho các hộ thực hiện tốt; phiếu nhắc nhở màu vàng giúp người dân nhận diện rõ trách nhiệm của mình đối với môi trường.Nhờ cách làm bài bản, tỷ lệ người dân tham gia phân loại rác ngày càng tăng. Tính đến cuối tháng 3/2026, trên địa bàn phường Ngô Quyền có 19.520 hộ dân thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, đạt 88,12% tổng số hộ dân. Khối lượng chất thải sinh hoạt được phân loại đạt hơn 41 tấn mỗi ngày, tương đương 43,15% tổng lượng rác sinh hoạt phát sinh.Không chỉ giúp giảm đáng kể lượng rác phải xử lý tập trung, việc phân loại còn góp phần cải thiện môi trường sống tại nhiều khu dân cư. Những điểm từng tồn tại tình trạng nước rỉ rác, mùi hôi hoặc đổ rác không đúng quy định đã có chuyển biến rõ rệt.Lãnh đạo phường Ngô Quyền cho biết: "Điều quan trọng nhất không phải là những con số, mà là việc hình thành được thói quen và ý thức tự giác của người dân. Khi người dân hiểu rằng phân loại rác là trách nhiệm của mỗi gia đình đối với cộng đồng, phong trào sẽ phát triển bền vững".Nếu chính quyền cơ sở đóng vai trò hạt nhân vận động thì Công ty TNHH Một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng chính là lực lượng trực tiếp bảo đảm quá trình thu gom, vận chuyển và xử lý rác sau phân loại.
Cán bộ phường Ngô Quyền giám sát, nhắc nhở hộ dân phân loại rác sinh hoạt đúng quy định. Ảnh: Hoàng Ngọc - TTXVN
Những năm gần đây, đơn vị đã triển khai hàng loạt giải pháp đổi mới nhằm tạo niềm tin cho người dân rằng rác được phân loại sẽ thực sự được thu gom riêng biệt.
Từ năm 2022 đến nay, công ty đã phối hợp với các địa phương tổ chức hơn 5.600 hội nghị, hoạt động tuyên truyền về bảo vệ môi trường và phân loại rác tại nguồn. Hàng nghìn khu dân cư, trường học, cơ quan đã được tiếp cận thông tin, hướng dẫn cụ thể về phương pháp phân loại.Năm 2026, công ty tiếp tục đổi mới công tác truyền thông bằng cách đưa âm nhạc vào hoạt động tuyên truyền. Thay cho tiếng kẻng quen thuộc, các bản nhạc kết hợp nội dung hướng dẫn phân loại rác được phát trên loa cầm tay của công nhân và các phương tiện chuyên dụng. Hình thức này giúp thông điệp môi trường trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn đối với người dân.
Cán bộ phường Ngô Quyền tặng thẻ xanh cho hộ gia đình phân loại rác đúng quy định. Ảnh: Hoàng Ngọc - TTXVN
Song song với đó, công ty đầu tư nâng cấp phương tiện thu gom. Các xe gom một ngăn được cải tạo thành xe gom ba ngăn để thu riêng rác hữu cơ, rác tái chế và rác còn lại. Tại Khu xử lý chất thải rắn Tràng Cát, quy trình tiếp nhận và xử lý riêng biệt từng nhóm rác cũng được triển khai đồng bộ.
Đại diện Công ty TNHH Một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng cho biết: "Chúng tôi xác định phân loại rác tại nguồn là nền tảng để phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Công ty đang triển khai đồng thời các giải pháp tuyên truyền, đổi mới công nghệ thu gom, vận chuyển theo luồng riêng biệt và xây dựng mô hình ‘rác không chạm đất’. Mục tiêu là tạo niềm tin cho người dân rằng mọi nỗ lực phân loại đều được tiếp nhận và xử lý đúng quy trình".Mô hình "rác không chạm đất" hiện đang được nhiều địa phương trên địa bàn thành phố triển khai. Theo đó, rác từ các ngõ phố được công nhân thu gom và chuyển trực tiếp lên xe chuyên dụng theo lịch trình cố định, hạn chế tối đa việc tập kết kéo dài trên lòng đường, vỉa hè. Cách làm này không chỉ giảm mùi hôi, nước rỉ rác mà còn góp phần nâng cao mỹ quan đô thị.Từ những kết quả đạt được ở cơ sở, Hải Phòng đang từng bước xây dựng hệ thống quản lý chất thải rắn đồng bộ trên phạm vi toàn thành phố. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt trong Kế hoạch số 323 về tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt năm 2026.Theo kế hoạch, thành phố xác định phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện hiệu quả Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, giảm áp lực cho hệ thống xử lý rác, tăng cường tái chế và thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn.Thành phố yêu cầu các địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của người dân; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện phân loại; đồng thời hoàn thiện hệ thống thu gom, trung chuyển và xử lý phù hợp với từng loại chất thải.
Từ ngày 1/4/2026, việc phân loại rác được yêu cầu thực hiện đồng bộ trên toàn địa bàn. Các đơn vị thu gom có quyền từ chối tiếp nhận đối với rác chưa được phân loại theo quy định. Đây được xem là bước chuyển từ vận động, khuyến khích sang thực thi nghiêm các quy định của pháp luật.Những "lá thư xanh" ở Tổ dân phố 37 Vạn Mỹ hôm nay có thể chỉ là một chi tiết nhỏ trong hành trình xây dựng đô thị văn minh. Nhưng từ những thay đổi nhỏ ấy đang hình thành nên một thói quen mới, một nếp sống mới của người dân Hải Phòng./.Tin liên quan
