Hải Phòng quyết liệt chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)

Thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thủy sản và các Nghị quyết, Công điện của Thủ tướng về tăng cường công tác chống khai thác IUU; văn bản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; các kế hoạch, văn bản của Thành ủy, UBND thành phố, Hải Phòng đã quyết liệt thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU.

Theo đó, thành phố đã kiện toàn Ban Chỉ đạo để tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU; Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiện toàn Văn phòng đại diện Thanh tra, Kiểm tra, Kiểm soát nghề cá; Các địa phương cấp xã có tàu cá đã và đang thành lập Ban chỉ đạo chống khai thác IUU địa phương.

Theo đó, đối với quản lý đội tàu, Hải Phòng tập trung rà soát các tàu cá đã đăng ký viết biển số, đánh dấu tàu cá theo đúng quy định để cấp phép khai thác thủy sản cho các tàu cá này; lập và thường xuyên cập nhật danh sách tàu cá không đủ điều kiện hoạt động để các cơ quan chức năng theo dõi kiểm soát; tập kết các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, không tham gia hoạt động tại khu neo đậu tập trung và áp dụng các biện pháp quản lý để các tàu này không tham gia hoạt động. Các cơ quan chức năng cũng đối soát cập nhật dữ liệu thông tin của tàu cá trên cơ sở dữ liệu VNFishbase và hệ thống giám sát hành trình (VMS) gắn với cơ sở dữ liệu dân cư VneID.

Để kiểm soát các tàu cá tại cảng cá, Hải Phòng sẽ công bố mở các cảng cá đã được đầu tư từ ngân sách nhà nước, rà soát các cảng cá tư nhân hiện có tại địa phương để công bố mở đưa vào hoạt động đáp ứng nhu cầu bốc dỡ sản phẩm khai thác của ngư dân. Cơ quan chức năng kiểm soát 100% tàu cá cập, rời cảng, tàu cá cá cập cảng bốc dỡ thủy sản được giám sát 100% sản lượng; thực hiện khai báo cập, rời cảng qua eCDT, nhập dữ liệu tại cảng cá Trân Châu, Ngọc Hải theo quy định.

Lãnh đạo thành phố Hải Phòng cũng yêu cầu các cơ quan chức năng lập danh sách cơ sở thu mua thủy sản khai thác tại địa phương để quản lý và các cơ sở này chỉ được hoạt động tại cảng cá đã được công bố mở, không thu mua thủy sản khai thác từ tàu cá ngoài khu vực quản lý của cảng cá. Tất cả các tàu cá tham gia hoạt động được yêu cầu thực hiện các thủ tục rời, cập cảng và bốc dỡ sản phẩm tại cảng; xuất, nhập bến tại Đồn/ Trạm kiểm soát Biên phòng theo quy định của pháp luật.

Các cơ quan chức năng cũng sẽ tuần tra kiểm tra, xử lý tàu cá, cơ sở thu mua thủy sản khai thác ngoài khu vực cảng đã được công bố mở theo quy định.

Hải Phòng cũng yêu cầu các nhà cung cấp thiết bị VMS phối hợp kiểm tra, hướng dẫn ngư dân lắp đặt kết nối thiết bị với nguồn điện thường xuyên, ổn định trên tàu cá và xử lý khi tàu cá mất kết nối VMS khi hoạt động trên biển năm 2024. Lực lượng chức năng tổ chức trực 24/7 và khai thác các chức năng của VMS để theo dõi, giám sát, phát hiện, cảnh báo, thông báo tàu cá mất kết nối, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển cho chủ tàu, thuyền trưởng, các cơ quan thực thi pháp luật trên biển, các cơ quan chức năng nơi tàu về bờ để xử phạt theo quy định.

Hải Phòng cũng tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin tại cảng cá để hỗ trợ ngư dân thực hiện hệ thống eCDT (Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử thủy sản Việt Nam); yêu cầu các tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên tham gia hoạt động thực hiện rời, cập cảng trên eCDT tại tất cả các cảng cá đã được công bố mở và sử dụng hệ thống nhật ký khai thác thủy sản điện tử theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Cùng với đó, các cơ quan chức năng của thành phố tiếp tục giám sát sản lượng bốc dỡ qua cảng, hồ sơ truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác khai thác trên hệ thống eCDT; lập danh sách, kiểm soát tàu cá xuất nhập bến; xử lý nghiêm tàu cá không cập cảng bốc dỡ thủy sản…

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, tính đến ngày 18/8/2025, thành phố Hải Phòng có 821 tàu cá từ 06m trở lên được đăng ký trên hệ thống VnFishbase. Hải Phòng cũng đã hoàn thành việc cập nhật dữ liệu thông tin của từng tàu cá (chủ tàu, số căn cước công dân, địa chỉ, điện thoại liên hệ…) trên cơ sở dữ liệu VnFishbase và VMS gắn với cơ sở dữ liệu dân cư VneID. 100% tàu cá đã được kẻ biển, đánh dấu theo quy định. 100% tàu có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp thiết bị giám sát hành trình theo quy định.

Về công tác cấp giấy phép khai thác thủy sản, trong số 821 tàu cá, đã thực hiện cấp Giấy phép khai thác thủy sản cho 765/821 đạt 93,2%; số tàu hết hạn Giấy phép khai thác thủy sản: 56/821 tàu chiếm 6,8%. Trong tổng số 437 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 12m trở lên thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận An toàn kỹ thuật tàu cá, có 427/437 tàu cá còn hạn, đạt 97,5%; còn 10/437 tàu hết hạn, chiếm 2,5%.

Trong số 285 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15m trở lên thuộc diện phải cấp Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, có 268/285 tàu cá còn hạn, đạt 94,04%; còn 17/285 tàu cá hết hạn, chiếm 5,96 %.

Hiện, Chi cục Thủy sản, Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã duy trì hoạt động trực 24/7 hệ thống giám sát tàu cá; đã kịp thời phát hiện, cảnh báo nhiều trường hợp tàu cá vượt ranh giới trên biển, tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình trên biển theo đúng quy định, số lượng tàu cá vi phạm về VMS trên biển đã giảm.

8 tháng đầu năm 2025, tổng số tàu cá nghi ngờ vi phạm về mất kết nối VMS là 81 tàu và đã được xác minh, làm rõ nguyên nhân mất kết nối.

Từ 20/12/2024 đến 15/8/2025, các cơ quan chức năng đã xử lý 108 trường hợp vi phạm hành chính với tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là trên 897 triệu đồng với các lỗi vi phạm như: tàng trữ kích điện trên tàu cá để khai thác thủy sản trái phép, lỗi liên quan thiết bị giám sát hành trình, lỗi hoạt động sai vùng, lỗi ghi không đúng, không đủ nhật ký khai thác thủy sản...

Trong cuộc làm việc về công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia Chống khai thác IUU đã yêu cầu các cơ quan chức năng, chính quyền các địa phương cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa để quản lý hoạt động ra, vào của đội tàu tại các cảng cá, bến cá và hoạt động trên biển; tăng cường kiểm tra, rà soát lại đội tàu, hoạt động của tàu cá xuất bến, nhập bến trên cơ sở tuân thủ, thực hiện nghiệm việc ghi sổ nhật ký khai thác, nhật ký sản lượng; kiên quyết xử lý vi phạm hành chính kịp thời, đúng quy định…