Hải quan Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi số tại Đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp APEC 2026

Bên lề Cuộc họp lần thứ hai của Tiểu ban Hải quan APEC (SCCP2), Phiên Đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp APEC 2026 (ACBD) vừa chính thức khai mạc với sự tham dự của đại diện các cơ quan Hải quan, cơ quan quản lý nhà nước của các nền kinh tế APEC, các tổ chức quốc tế, giới học thuật và cộng đồng doanh nghiệp.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn tham dự và phát biểu tại phiên khai mạc và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp tham dự sự kiện với vai trò đối tác quan trọng của Hải quan Trung Quốc.

Với chủ đề “Gắn kết Hải quan - Doanh nghiệp, kết nối tương lai châu Á - Thái Bình Dương”, ACBD 2026 tập trung thúc đẩy đối thoại giữa cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp trước những thay đổi nhanh chóng của thương mại quốc tế, chuỗi cung ứng, thương mại điện tử xuyên biên giới và các mô hình kinh doanh mới dưới tác động của chuyển đổi số và công nghệ.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn nhấn mạnh, những thay đổi của môi trường thương mại đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với cơ quan Hải quan trong việc vừa tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp, vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật, thu ngân sách, bảo vệ xã hội và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Theo Phó Cục trưởng, số hóa, phân tích dữ liệu và các công nghệ mới cần được ứng dụng theo hướng mang lại những kết quả cụ thể như đơn giản hóa thủ tục, nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời tăng hiệu quả quản lý hải quan.

Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn cũng đề cao vai trò của quan hệ đối tác Hải quan - doanh nghiệp trong quá trình cải cách, hiện đại hóa. Những phản hồi và kinh nghiệm thực tiễn từ doanh nghiệp là cơ sở quan trọng để cơ quan Hải quan nhận diện vướng mắc, hoàn thiện chính sách và xây dựng các giải pháp phù hợp với thực tiễn hoạt động thương mại.

Đối với Hải quan Việt Nam, chuyển đổi số không đơn thuần là số hóa thủ tục hải quan mà là chuyển đổi mô hình quản lý hải quan dựa trên dữ liệu và công nghệ với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Tại Phiên thảo luận về “Thúc đẩy hợp tác, tính bao trùm và tăng trưởng bền vững khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, đại diện Hải quan Việt Nam đã chia sẻ về “Mô hình quản lý của Hải quan Việt Nam đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử”, qua đó trao đổi kinh nghiệm trong đổi mới phương thức quản lý đối với loại hình thương mại ngày càng phát triển nhanh chóng.

ACBD 2026 cũng tập trung thảo luận về ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và số hóa trong tạo thuận lợi thương mại; thương mại điện tử xuyên biên giới; an toàn thực phẩm và kết nối chuỗi cung ứng; hợp tác Hải quan - doanh nghiệp; chương trình doanh nghiệp ưu tiên và nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng khu vực.

Bên lề chương trình, Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn và đoàn Hải quan Việt Nam đã có buổi làm việc với đoàn Tập đoàn FedEx do ông Raj Subramaniam, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành FedEx, làm trưởng đoàn. Lãnh đạo FedEx khẳng định Việt Nam là thị trường quan trọng, bày tỏ mong muốn tiếp tục đầu tư, mở rộng hoạt động và đánh giá cao sự hỗ trợ của Hải quan Việt Nam trong thời gian qua. Hai bên trao đổi về sự phát triển nhanh của thương mại điện tử xuyên biên giới và yêu cầu hiện đại hóa phương thức quản lý để vừa tạo thuận lợi cho lưu chuyển hàng hóa, vừa bảo đảm kiểm soát và tuân thủ pháp luật.

Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn cho biết Hải quan Việt Nam đang xây dựng mô hình quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua môi trường điện tử, chú trọng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Hải quan với các chủ thể trong hệ sinh thái; xác thực thông tin người tham gia giao dịch; đồng thời ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý, phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Từ kinh nghiệm tại nhiều thị trường, FedEx nhận định tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và kết nối dữ liệu điện tử sẽ ngày càng quan trọng trong xử lý số lượng lớn các lô hàng chuyển phát nhanh. Tập đoàn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp công nghệ và tăng cường trao đổi trong quá trình Hải quan Việt Nam nghiên cứu hệ thống quản lý mới, bảo đảm khả năng kết nối với doanh nghiệp chuyển phát nhanh và các nền tảng thương mại điện tử.

Phiên Đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp APEC 2026 có ý nghĩa quan trọng khi Việt Nam sẽ đăng cai APEC 2027 và đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Tiểu ban Hải quan APEC. Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn khẳng định Hải quan Việt Nam sẽ tập trung học hỏi  kinh nghiệm, kỳ vọng và khuyến nghị từ các nền kinh tế, cộng đồng doanh nghiệp; kế thừa kết quả của Năm APEC Trung Quốc 2026 để chuẩn bị cho APEC 2027 trên tinh thần hợp tác, đồng thuận và hướng tới kết quả thực chất.

Trong các ngày làm việc tiếp theo, Đoàn Hải quan Việt Nam tiếp tục tham dự Cuộc họp lần thứ hai của Tiểu ban Hải quan APEC (SCCP2) với tinh thần tích cực tham gia thảo luận đối với các chương trình nghị sự và thể hiện sự sẵn sàng đảm nhiệm vai trò chủ tịch năm APEC Việt Nam 2027.