Hàng trăm tàu thuyền “mắc cạn” tại cửa sông Dinh

Hoạt động khai thác thủy sản đình trệ trong khi đây là thời điểm thuận lợi nhất của vụ biển, khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh khó khăn. 

*Tàu thuyền “mắc cạn” giữa mùa biển thuận lợi 

Những ngày giữa tháng 3, tại khu vực cửa sông Dinh ở xã Nam Trạch, Quảng Trị, thay vì cảnh tàu thuyền tấp nập ra vào như thường lệ, hàng loạt phương tiện đánh bắt của ngư dân nằm im lìm bên bờ. 

Theo ghi nhận, từ sau Tết Nguyên đán đến nay, cửa sông Dinh bị bồi lấp nghiêm trọng, hình thành doi cát lớn chắn ngang lối ra biển, khiến hàng trăm tàu thuyền không thể di chuyển. Nhiều tàu bị mắc kẹt hoàn toàn trong sông, số khác dù cố gắng tìm cách vượt lạch cũng không thành công. 

Ngư dân Phạm Diên, thôn Nhân Bắc ở xã Nam Trạch cho biết, ngày nào ông cũng ra sông để kiểm tra tàu, gia cố dây neo, nhưng chỉ biết “đứng nhìn” vì không thể ra khơi. Theo ông Diên, từ đầu năm đến nay, thuyền của ông cũng như cả xã không ai ra được để đánh bắt thủy sản. Ông Diên bày tỏ: "Chúng tôi chỉ mong cấp trên sớm nạo vét, làm cho cửa sông sâu, rộng để bà con còn ra khơi". 

Hai thôn Nhân Bắc và Nhân Hòa ở xã Nam Trạch nằm hai bên cửa sông Dinh hiện có gần 100 tàu thuyền neo đậu. Trong đó, phần lớn là tàu nhỏ, công suất thấp, chuyên khai thác gần bờ bằng nghề lưới và câu mực. Khác với tàu lớn có thể di chuyển sang khu vực khác neo đậu, các tàu nhỏ gần như “bất lực” trước tình trạng bồi lấp. 

Ngư dân Nguyễn Lãm ở xã Nam Trạch cho biết, đây là thời điểm biển có nhiều cá, mực, nếu thuận lợi, mỗi chuyến đi biển ngắn qua đêm cũng có thể mang lại thu nhập từ 10 – 20 triệu đồng. Tuy nhiên, từ sau Tết đến nay, cơ hội này gần như bị bỏ lỡ hoàn toàn. 

“Ngồi nhìn biển mà sốt ruột lắm. Có những đêm anh em phải thức từ 0 giờ đến 3 giờ sáng, chờ thủy triều lên để đưa tàu ra. Nhưng cửa lạch cạn quá, nhiều khi phải huy động thêm người kéo, đẩy mới mong qua được. Có tàu ra được nhưng cũng có tàu bị mắc cạn, sóng đánh hư hỏng, mất hết ngư lưới cụ”, anh Nguyễn Lãm chia sẻ. 

Tình trạng cửa sông Dinh bị bồi lấp cũng đã gây ra không ít sự cố đáng tiếc. Đơn cử, chiều 16/3, một tàu cá của ngư dân địa phương khi cố gắng vượt lạch đã bị sóng đánh chìm ngay khu vực cửa sông, toàn bộ ngư cụ bị cuốn trôi. Rất may không có thiệt hại về người, song sự việc khiến nhiều ngư dân thêm lo ngại khi tìm cách ra khơi trong điều kiện nguy hiểm. 

Nhiều thuyền ra cửa lạch bị mắc cạn, sóng đánh chìm gây thiệt hại cho ngư dân xã Nam Trạch. Ảnh TTXVN phát

Theo nhiều ngư dân, khi tàu vừa ra đến giữa lạch thì mắc cạn, trong khi phía ngoài biển sóng lớn, dễ dẫn đến tai nạn. Vì vậy, phần lớn bà con đành chấp nhận neo tàu, chờ đợi. 

*Cần giải pháp cấp bách và tính toán lâu dài 

Sông Dinh có cửa biển rộng khoảng 300m, vốn là tuyến luồng quan trọng giúp ngư dân xã Nam Trạch phát triển nghề khai thác thủy sản. Những năm trước, dù vẫn xảy ra bồi lấp theo mùa, song nhờ được hỗ trợ nạo vét, tàu thuyền vẫn có thể ra vào tương đối thuận lợi. 

Tuy nhiên, từ cuối năm 2025 đến nay, tình trạng bồi lấp trở nên nghiêm trọng hơn do tác động của sóng biển và dòng hải lưu, hình thành doi cát dài trên 500m, rộng khoảng 150m chắn ngang cửa sông. Với quy mô này, người dân không thể tự khơi thông như trước. 

Ông Nguyễn Xuân Mát, Trưởng thôn Nhân Bắc ở xã Nam Trạch cho biết, người dân và chính quyền xã Nam Trạch đã nhiều lần báo cáo lên cấp trên, đồng thời kiến nghị sớm có giải pháp xử lý tình trạng bồi lấp. Hiện nhiều tàu lớn đã phải di chuyển sang khu vực khác như Đồng Hới để neo đậu, trong khi tàu nhỏ vẫn bị “kẹt cứng” trong sông Dinh. 

Theo ông Nguyễn Xuân Mát, trước mắt cần có phương án khơi thông cửa lạch để bà con đưa tàu ra biển. Kinh tế của người dân phụ thuộc vào biển, nhưng tàu thuyền nằm trong sông sẽ ảnh hưởng đến việc làm ăn.

Ông Trần Lích, Chủ tịch UBND xã Nam Trạch cho biết, địa phương đã nắm rõ tình hình và chia sẻ với những khó khăn của ngư dân. Trước mắt, xã khuyến cáo người dân lựa chọn thời điểm phù hợp, bảo đảm an toàn khi di chuyển tàu thuyền; đồng thời có thể đưa tàu sang khu vực cửa Nhật Lệ (phường Đồng Hới) để thuận lợi hơn trong việc ra khơi. 

Theo ông Trần Lích, việc khơi thông cửa lạch là yêu cầu cấp thiết, song cần được thực hiện trên cơ sở khoa học và phù hợp thực tế nhằm tránh những tác động tiêu cực như sạt lở, thay đổi dòng chảy. Nếu cần thiết, xã Nam Trạch sẽ khảo sát để nạo vét ở mức độ đơn giản nhằm cải thiện dòng chảy, nhưng giải pháp này chỉ mang tính tạm thời.

Về lâu dài, chính quyền địa phương mong muốn có sự hỗ trợ từ cấp tỉnh Quảng Trị và Trung ương để triển khai các công trình kiên cố như kè chắn, hạn chế tình trạng bồi lắng tái diễn, tạo điều kiện cho ngư dân yên tâm bám biển. Trong khi đó, nhiều ngư dân đề xuất phương án lấp cửa lạch cũ và mở luồng mới theo hướng dòng chảy tự nhiên của sông Dinh, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tàu thuyền ra vào.

Tình trạng bồi lấp cửa sông Dinh không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế trước mắt mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về giải pháp căn cơ, bền vững. Việc sớm khơi thông luồng lạch, kết hợp nghiên cứu các phương án dài hạn sẽ góp phần ổn định sản xuất, bảo đảm đời sống cho ngư dân vùng bãi ngang, đồng thời duy trì hoạt động khai thác thủy sản tại địa phương.