Hành trình đưa bánh quê thành sản phẩm OCOP

Giữa muôn vàn đặc sản miền Tây, bánh hạnh nhân Tiến Anh trở thành điểm sáng không chỉ bởi hương vị mà còn bởi hành trình khởi nghiệp đầy nghị lực của chị Nguyễn Thị Trang Thùy, xã Chợ Mới, tỉnh An Giang. Từ vài kilogram bánh bán ở chợ quê, chị đã đưa sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao, sẵn sàng đưa bánh quê vươn ra thị trường quốc tế.

* Chiếc bánh quê đến cơ duyên khởi nghiệp

Bánh hạnh nhân vốn chỉ là món bánh dân dã, nhưng với chị Trang Thùy nó đã trở thành cơ duyên khởi nghiệp ngay sau khi chị tốt nghiệp lớp 12. Năm 1993, trong đám cưới của người cháu, chiếc bánh hạnh nhân đậu phụng do chính tay chị làm bất ngờ nhận được nhiều lời khen. Từ khoảnh khắc đó, ngọn lửa đam mê khởi nghiệp bùng cháy trong chị. Không vốn, không kinh nghiệm, chỉ với tình yêu dành cho chiếc bánh quê hương, chị vay tiền họ hàng bắt đầu làm vài ký bánh mang ra chợ bán.

Ban đầu, mỗi ngày chị chỉ làm 1–2 kg bánh, nhưng nhờ hương vị đặc biệt, khách hàng truyền miệng nhau tìm đến, sản lượng bánh nhanh chóng tăng lên 5–6 kg/ngày. Có nhiều đơn hàng, chị thuê thêm nhân công trong xóm, sáng làm bánh, trưa lại tất bật đi xe khách giao bánh khắp vùng cù lao Chợ Mới.

Sản phẩm được thị trường ưa chuộng cũng đồng nghĩa với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn. Nhiều cơ sở bắt đầu làm loại bánh tương tự, khiến chị không ít lần chùn bước, thậm chí từng nghĩ đến việc bỏ nghề để học may. Nhưng tình yêu với chiếc bánh quê đã níu giữ chị ở lại.

Năm 1996, chị kết hôn với anh Trần Lê Hùng, người bạn đời đồng thời là cộng sự đắc lực trong hành trình khởi nghiệp từ chiếc bánh quê. Sau đám cưới cuộc sống nghèo khó, vợ chồng chị cùng nhau rong ruổi bán bánh khắp An Giang, Đồng Tháp. Vợ chồng chị đăng ký thương hiệu “bánh hạnh nhân Nhật Anh” và hồ sơ công bố chất lượng sản phẩm. Sau khi có thương hiệu, mỗi ngày vợ chồng chị bán được khoảng 10 kg bánh. Dịp lễ, Tết các tiệm tạp hoá, chợ đặt bánh nhiều từ 20 - 30 kg, vợ chồng chị phải huy động cả xóm làm thâu đêm suốt sáng mới kịp giao. Dù vất vả, nhưng sự ủng hộ của thị trường đã tiếp thêm động lực để chị tiếp tục bám nghề.

* Giữ thương hiệu giữa “cơn bão” nhái hàng

Khi thương hiệu “bánh hạnh nhân Nhật Anh” đang phát triển thì bất ngờ bị "làm nhái" từ bao bì đến màu sắc, giá bán rẻ hơn nhưng chất lượng kém. Người tiêu dùng nhầm lẫn mua phải hàng giả, hàng nhái kém chất lượng nên mất niềm tin, khiến đơn hàng của chị bị sụt giảm nghiêm trọng.

Chị Thuỳ cho biết, để bảo vệ uy tín thương hiệu bánh của mình, năm 1999 chị bàn với chồng vay tiền đi đăng ký độc quyền thương hiệu “bánh hạnh nhân Nhật Anh” nhưng không được chấp nhận do trùng tên với một đơn vị đã đăng ký trước. Không nản chí, chị quyết định đổi thương hiệu, lấy tên con trai đặt tên thương hiệu “bánh hạnh nhân Tiến Anh”, đồng thời đổi màu chữ trên bao bì từ đỏ sang màu xanh.

Lúc mới đổi bao bì, nhiều người tiêu dùng lại tưởng là bánh nhái thương hiệu cũ của chị nên sản phẩm khó tiêu thụ. Một lần nữa, vợ chồng chị Thùy lại rơi vào cảnh lao đao vì toàn bộ vốn liếng đã dồn hết vào nhà xưởng. Không bỏ cuộc, chị cùng chồng kiên trì đi tiếp thị, quảng bá sản phẩm. Mỗi hộp bánh ra thị trường đều phải ghi chú thêm dòng chữ “Bánh hạnh nhân Nhật Anh cũ”, chị Thuỳ chia sẻ.

Sau 5 năm có mặt trên thị trường, thương hiệu bánh hạnh nhân Tiến Anh mới được thị trường chấp nhận, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình giữ gìn thương hiệu giữa “cơn bão” hàng giả, hàng nhái.

* Bánh quê “lột xác” nhờ công nghệ

Không dừng lại ở sản xuất bánh thủ công, năm 2009, chị Thùy quyết định đầu tư mạnh mẽ. Chị vay ngân hàng mua đất xây dựng nhà xưởng, trang bị máy đóng gói, lò nướng hiện đại mua từ TP. Hồ Chí Minh. Mục tiêu của chị nâng chất sản lượng, đưa bánh hạnh nhân trở thành món quà Tết cao cấp, phù hợp thị trường trong nước.

Cũng trong giai đoạn này, chị Thuỳ nảy ra ý tưởng sản xuất bánh hạnh nhân hình bông mai bán trong dịp Tết. Sau nhiều lần nghiên cứu, sáng tạo khuôn cắt đặc biệt, bánh hạnh nhân hoa mai ra đời, bánh nở đều, đẹp mắt, bánh làm ra vệ sinh hơn so với cách nhào nặn thủ công. Bánh hạnh nhân hình bông mai có mặt trên thị trường tết nhanh chóng “cháy hàng”.

Sự đầu tư bài bản giúp sản phẩm nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, gần như không có đối thủ cạnh tranh trong phân khúc. Năm 2015, chị thành lập Công ty TNHH Tiến Anh, đánh dấu bước chuyển từ cơ sở nhỏ lẻ sang sản xuất chuyên nghiệp. Chiếc bánh hạnh nhân hình bông mai sau đó được chị Thuỳ đăng ký kiểu dáng công nghiệp và giải pháp hữu ích tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang. Ngay trong năm 2015, bánh hạnh nhân Tiến Anh được công nhận sản phẩm tiêu biểu cấp quốc gia. Đến 2019, dòng sản phẩm bánh kẹp tiếp tục được vinh danh ở cấp quốc gia, trở thành bàn đạp để tham gia chương trình OCOP “Mỗi xã một sản phẩm". Năm 2020, “đứa con tinh thần” của chị chính thức đạt chuẩn OCOP 4 sao cấp tỉnh An Giang, mở ra cơ hội vươn xa trên cả nước.

Hiện công ty của chị Thuỳ đang tạo việc làm ổn định cho khoảng 20 lao động địa phương với thu nhập bình quân 5 triệu đồng/tháng. Vào mùa Tết, số lao động thời vụ tăng gấp đôi. Chị cùng chồng đang nỗ lực nâng cấp sản phẩm lên OCOP 5 sao cấp Quốc gia, đồng thời xúc tiến xuất khẩu bánh hạnh nhân Tiến Anh sang thị trường Nhật Bản và Australia - hai thị trường khó tính nhưng giàu tiềm năng cho sản phẩm OCOP này. Tại “Diễn đàn OCOP vùng Đồng bằng sông Cửu Long năm 2025” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại An Giang cuối tháng 9/2025, sản phẩm bánh hạnh nhân của chị Thuỳ đạt giải hội thi sản phẩm OCOP tiêu biểu vùng Đồng bằng sông Cửu Long.