Hệ điều hành mới của Huawei: Chiếc áo quá rộng

Được nhiều người coi là tuyên bố thoát khỏi sự phụ thuộc vào hệ điều hành Android của Google, phiên bản hệ điều hành mới nhất của Huawei đóng vai trò trung tâm trong tham vọng của công ty nhằm thiết lập một hệ sinh thái trong nước cho các thiết bị thông minh.Ông Richard Yu, Tổng giám đốc điều hành của đơn vị kinh doanh tiêu dùng của Huawei, đã kêu gọi các doanh nghiệp công nghệ và Internet của Trung Quốc cùng chung tầm nhìn này, khuyến khích họ tham gia hệ sinh thái Harmony. Động thái này đã nhận được sự phản hồi mạnh mẽ, với hơn 5.000 công ty đã đăng ký với Harmony và 1.500 ứng dụng đã có sẵn để tải xuống từ cửa hàng ứng dụng của công ty. Tuy nhiên, bất chấp những con số ấn tượng này, những vết nứt đang bắt đầu xuất hiện trong kế hoạch táo bạo này.

Giữa sự ồn ào, những lo ngại đã xuất hiện về chất lượng và chức năng của các ứng dụng được phát hành cho HarmonyOS. Những người trong ngành đã chỉ ra một khoảng cách rõ ràng trong hệ sinh thái: sự vắng mặt của phần mềm chơi game, một phân khúc quan trọng trong thị trường ứng dụng di động. Hơn nữa, nhiều ứng dụng được quảng cáo là đã sẵn sàng để tải xuống hóa ra vẫn đang trong giai đoạn demo, cung cấp chức năng hạn chế và trải nghiệm người dùng kém. Các ứng dụng nổi tiếng như Taobao, NetEase, iQIYI và Xiaohongshu ở trong số những ứng dụng đã phát hành phiên bản chưa hoàn chỉnh.

Sự vội vã phát triển và phát hành ứng dụng này, thậm chí phải đánh đổi bằng trải nghiệm của người dùng, dường như xuất phát từ sự kết hợp giữa dư luận và mong muốn ủng hộ Huawei như một nhà vô địch quốc gia. Các nhà phát triển đang chịu áp lực rất lớn khi được coi là những người ủng hộ "yêu nước" của HarmonyOS, thường ưu tiên điều này hơn là tập trung truyền thống vào việc đảm bảo trải nghiệm người dùng ở mức tối ưu.

Trong 28 ứng dụng phổ biến của Trung Quốc, chỉ có ba ứng dụng hoàn tất quá trình điều chỉnh đầy đủ cho HarmonyOS trong khi 10 ứng dụng vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển. ByteDance, một trong những công ty công nghệ lớn nhất Trung Quốc, đang tụt hậu đáng kể, không có thông báo chính thức nào về tiến độ thích ứng với HarmonyOS mặc dù được Huawei nhấn mạnh là đối tác chính của doanh nghiệp này.

Áp lực buộc các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc phải thích nghi với HarmonyOS là rất rõ ràng. Ngay cả trong số những ứng dụng đã phát hành phiên bản Harmony, chức năng thường bị hạn chế. Ví dụ, khi thử nghiệm phiên bản hiện tại của Douyin (ứng dụng "chị em" của TikTok) trên thiết bị Huawei Mate60 chạy HarmonyOS Next, các tính năng thiết yếu như Douyin Mall, chức năng tìm kiếm và cổng thanh toán đều bị thiếu. Tương tự như vậy, Taobao chỉ phát hành phiên bản demo có giới hạn quyền truy cập và Youku, một công ty con của Alibaba, yêu cầu người dùng chuyển sang Alipay để thanh toán thay vì tích hợp với Hệ thống thanh toán Petal của HarmonyOS như tin đồn ban đầu.

Mọi sự chú ý hiện đang đổ dồn vào chiếc điện thoại "đỉnh của chóp" đầu tiên của Huawei được cài đặt sẵn HarmonyOS Next, Mate 70, dự kiến sẽ ra mắt vào cuối tháng 9/2024. Tuy nhiên, các nguồn tin hiện cho biết việc ra mắt có khả năng bị trì hoãn do quá trình thích ứng chậm hơn dự kiến trên toàn ngành.

Vai trò của công chúng trong việc thúc đẩy những sự thích ứng vội vã này không thể bị đánh giá thấp. Sau Hội nghị nhà phát triển của Huawei vào tháng 6/2024, một làn sóng chỉ trích đã nổi lên trực tuyến, đặc biệt là nhắm vào các công ty như Tencent và ByteDance vì thiếu khẩn trương trong việc thích ứng với HarmonyOS. Lời chỉ trích này, dường như là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thúc đẩy việc áp dụng nhanh hơn, làm nổi bật một động lực mới trong ngành công nghệ của Trung Quốc, nơi mà dư luận có thể ảnh hưởng đáng kể đến các quyết định của doanh nghiệp.

Nỗi lo ngại mất đi sự ủng hộ của Huawei, một doanh nghiệp có ảnh hưởng đáng kể trong lĩnh vực công nghệ Trung Quốc, dường như đang thúc đẩy các công ty vội vàng phát hành phiên bản demo của ứng dụng, ngay cả khi chúng chưa hoàn toàn sẵn sàng.

Cộng đồng người hâm mộ cuồng nhiệt của Huawei đóng vai trò quan trọng trong động thái này. Những người ủng hộ công ty, háo hức chứng kiến HarmonyOS thành công, đã lên mạng xã hội để ca ngợi hệ điều hành mới và gây sức ép buộc các doanh nghiệp đẩy nhanh nỗ lực thích ứng với hệ điều hành này.

Theo dữ liệu từ các nền tảng thu thập ý kiến công chúng của bên thứ ba, sau hội nghị ngày 21/6, sự quan tâm ủng hộ đối với HarmonyOS đã thống trị các cuộc thảo luận trực tuyến. Trong số 27.695 bình luận trên Weibo, 64,4% khen ngợi HarmonyOS vì hiệu suất mượt mà của hệ điều hành này -- một con số đáng kể khi HarmonyOS chỉ chiếm 17% thị phần hệ điều hành ở Trung Quốc cho đến nay.

Việc Huawei mới ra mắt điện thoại gập ba Mate XT sáng tạo, chỉ 13 giờ sau khi Apple trình làng dòng điện thông minh iPhone 16, cho thấy sức ảnh hưởng vững chắc của Huawei đối với dư luận Trung Quốc. Trên nền tảng truyền thông xã hội phổ biến Weibo, Huawei đã chiếm 10 vị trí trong số 31 chủ đề thịnh hành trên toàn quốc trong ngày hôm đó, so với ba vị trí của iPhone16.

Đối với các nhà phát triển, quá trình chuyển đổi sang HarmonyOS đầy rẫy những thách thức. Chi phí thích ứng là một rào cản đáng kể, đặc biệt là đối với các studio phần mềm nhỏ hơn. Các nhà phát triển phải thiết kế lại giao diện và đảm bảo khả năng tương thích trên nhiều thiết bị, bao gồm điện thoại thông minh, máy tính bảng và đồng hồ thông minh. Điều này tạo ra gánh nặng đáng kể, làm tăng chi phí phát triển. Đối với nhiều người, quyết định hỗ trợ HarmonyOS không phải vì lợi nhuận tiềm năng trên thị trường mà là vì duy trì mối quan hệ tốt đẹp với Huawei.

Huawei đã công bố mục tiêu đầy tham vọng là tạo ra 5.000 ứng dụng HarmonyOS gốc vào năm 2024, với mục tiêu cuối cùng là 500.000 ứng dụng. Tuy nhiên, dựa trên tốc độ phát triển hiện tại, có vẻ như Huawei sẽ không đạt được mục tiêu này. Việc vội vã phát hành phiên bản demo có thể giúp Huawei đạt được các mục tiêu ngắn hạn, nhưng có thể làm suy yếu khả năng tồn tại lâu dài của hệ sinh thái nếu người dùng có trải nghiệm kém.

Việc Huawei thúc đẩy HarmonyOS không chỉ nhằm mục đích tạo ra một giải pháp thay thế cho iOS và Android và đó là một động thái chiến lược để đảm bảo các nguồn doanh thu mới. Huawei đang đi theo mô hình thành công của Apple trong việc tạo ra thu nhập đáng kể từ hệ sinh thái của mình. Các báo cáo tài chính mới nhất của Apple cho thấy các dịch vụ như phí App Store hiện chiếm 28% tổng doanh thu của công ty, nhấn mạnh tiềm năng của phần mềm để trở thành một nguồn thu lợi nhuận chủ lực.

Rõ ràng Huawei cũng có ý tưởng tương tự, tận dụng vị thế thống lĩnh của mình trên thị trường Trung Quốc để thiết lập một hệ sinh thái toàn diện. Điều này không chỉ bao gồm điện thoại thông minh mà còn nhiều thiết bị khác, từ thiết bị đeo được đến sản phẩm nhà thông minh, tất cả đều chạy trên HarmonyOS.

Khi Huawei tiếp tục thúc đẩy HarmonyOS, những tác động rộng hơn đối với lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc đang trở nên rõ ràng hơn. Trong khi sự phát triển nhanh chóng của hệ thống này mang đến các cơ hội mới thì cũng đặt ra những thách thức đáng kể. Các nhà phát triển phải vượt qua áp lực thích ứng nhanh chóng, trong khi thành công của HarmonyOS sẽ không chỉ phụ thuộc vào các ưu điểm kỹ thuật của hệ điều hành này mà còn phụ thuộc vào khả năng thích ứng của ngành mà không ảnh hưởng đến sự đổi mới hoặc trải nghiệm của người dùng.

Khi cuộc đua xây dựng một hệ sinh thái thống trị đang trở nên nóng hơn, những tháng tới sẽ rất quan trọng trong việc xác định liệu HarmonyOS có thực sự có thể cạnh tranh với các đối thủ toàn cầu của mình hay không.