Hoàn thiện chính sách bồi thường, tái định cư cho người dân tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm

Buổi tiếp do Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh chủ trì, với sự tham dự của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, Ban Tiếp công dân Trung ương, cùng đại diện các sở, ngành thành phố và chính quyền địa phương có liên quan.

Buổi tiếp công dân diễn ra trong bối cảnh thành phố đang tiếp tục triển khai các kết luận của Thanh tra Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm, một dự án có quy mô lớn, thời gian thực hiện kéo dài và tác động sâu rộng đến đời sống của hàng nghìn hộ dân.

Tại buổi làm việc, các cơ quan chức năng đã thông tin, làm rõ các nội dung kết luận thanh tra, đồng thời lắng nghe ý kiến, kiến nghị của người dân nhằm tiếp tục hoàn thiện việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm có tổng diện tích 930 ha, bao gồm diện tích sông, rạch, đường giao thông, khu vực thu hồi đất để bố trí tái định cư (nay thuộc phường An Khánh). Tổng số hồ sơ bồi thường, hỗ trợ trong toàn khu là 14.357, hiện nay đã thu hồi mặt bằng của 14.286/14.357 hồ sơ với diện tích đất là 713,9 ha. Tổng số mặt bằng còn lại chưa bàn giao là 68 hồ sơ nhà đất của hộ gia đình, cá nhân với diện tích 2,5856 ha.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm được xác định là dự án có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển lâu dài của TP. Hồ Chí Minh. Theo định hướng quy hoạch, khu vực này sẽ trở thành trung tâm tài chính, kinh tế, văn hóa mới của thành phố, mang tầm vóc khu vực và quốc tế; đóng vai trò thay thế, giảm tải cho khu trung tâm hiện hữu, kết nối khu Đông với các khu vực lân cận, đồng thời góp phần giải quyết áp lực hạ tầng giao thông, tạo lập không gian đô thị hiện đại, xanh và bền vững. Trong quá trình triển khai, dự án đã góp phần làm thay đổi diện mạo đô thị, tạo động lực cho phát triển kinh tế – xã hội của thành phố.

Tuy nhiên, do thời gian thực hiện kéo dài, cơ chế, chính sách pháp luật qua nhiều giai đoạn có sự thay đổi, cùng với quy mô giải phóng mặt bằng lớn, quá trình triển khai Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã phát sinh những hạn chế, thiếu sót. Những tồn tại này đã được Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra, kết luận và công khai tại Thông báo số 1483/TB-TTCP ngày 4/9/2018 về kết quả kiểm tra một số nội dung chủ yếu liên quan đến việc khiếu nại của công dân về Khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP. Hồ Chí Minh; Thông báo số 1169/TB-TTCP ngày 21/7/2021 về kết quả kiểm tra liên quan đến khiếu nại ranh quy hoạch 5 khu phố thuộc 3 phường thuộc Khu đô thị mới Thủ Thiêm và Thông báo số 2859/TB-TTCP ngày 24/11/2023 về kết quả kiểm tra, rà soát ranh giới quy hoạch Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Trên cơ sở các kết luận này, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo yêu cầu TP. Hồ Chí Minh nghiêm túc kiểm điểm, khắc phục, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân theo quy định pháp luật.

Tại buổi tiếp công dân ngày 29/12/2025, đại diện Thanh tra Chính phủ và Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh đã thông tin lại đầy đủ, cụ thể các nội dung kết luận thanh tra, các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và tình hình thực hiện trong thời gian qua. Việc thông tin được thực hiện công khai, nhằm giúp người dân nắm rõ căn cứ pháp lý, phạm vi và giới hạn của việc giải quyết các kiến nghị liên quan đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được khẳng định những hạn chế, thiếu sót trong quá trình triển khai Khu đô thị mới Thủ Thiêm đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra đầy đủ, rõ ràng và công khai. Thành phố nghiêm túc tiếp thu, chấp hành và tổ chức thực hiện các kết luận thanh tra cũng như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời thẳng thắn nhìn nhận trách nhiệm của thành phố trong quá trình tổ chức thực hiện, chia sẻ những khó khăn, thiệt thòi mà các hộ dân bị ảnh hưởng phải gánh chịu trong thời gian kéo dài.

Trên cơ sở đó, thành phố đã rà soát, ban hành, triển khai các chính sách bổ sung theo hướng bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân trong khuôn khổ pháp luật cho phép, trong đó có Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND ngày 23/5/2025 về việc sửa đổi Quy định kèm theo Quyết định 135/2002/QĐ-UB và Quyết định 123/2006/QĐ-UBND về bồi thường, thiệt hại và tái định cư trong khu quy hoạch xây dựng Khu đô thị mới Thủ Thiêm và các khu phục vụ tái định cư.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh mong muốn các hộ dân tiếp tục đồng thuận, chấp hành theo các kết luận của Thanh tra Chính phủ, tạo điều kiện để thành phố triển khai dự án đúng tiến độ, phục vụ lợi ích chung của cộng đồng và mục tiêu phát triển bền vững của TP. Hồ Chí Minh trong dài hạn.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh thông tin, trong suốt quá trình triển khai Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Thành ủy và UBND TP. Hồ Chí Minh đã xem xét, vận dụng tối đa các quy định của pháp luật qua từng thời kỳ để giải quyết bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo hướng có lợi nhất cho người dân bị ảnh hưởng. Các chính sách đền bù cho người dân tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm trước khi ban hành Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND đều được xây dựng trên cơ sở bám sát quy định pháp luật và điều kiện thực tế của thị trường bất động sản tại từng thời điểm ban hành. Đặc biệt, công tác bố trí tái định cư tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm tương đương diện tích tiêu chuẩn tái định cư mà người dân được hưởng, không hạn chế số lượng căn hộ chung cư hoặc nền đất ở tại các khu tái định cư.

Đối với các trường hợp có diện tích tiêu chuẩn tái định cư nhỏ hơn 56 m², hoặc đất nông nghiệp bị thu hồi từ 1.000 m² trở lên nhưng sau khi quy đổi theo tỷ lệ 4,5% vẫn có diện tích nhỏ hơn 56 m², người dân được mua căn hộ chung cư diện tích 56 m² theo giá tái định cư. Đối với nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, theo quy định chung, người dân được bố trí nhà khác để tiếp tục thuê; trường hợp có nhu cầu tự lo chỗ ở mới thì được hỗ trợ 60% giá trị nhà và 60% giá trị đất.

Riêng tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, thành phố áp dụng chính sách đặc thù, theo đó ngoài mức hỗ trợ nêu trên, người dân còn được bố trí tái định cư với giá bán thấp hơn 700.000 đồng/m² so với giá tái định cư của nhà ở thuộc sở hữu tư nhân; đồng thời có thể được bố trí tái định cư bằng nền đất thay vì căn hộ chung cư. Một số trường hợp chia cắt nhà đất cho con cũng được xem xét bố trí tái định cư tương tự các trường hợp thuê nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, trong thực tiễn triển khai, nhiều tình huống phát sinh đã được thành phố xem xét, giải quyết linh hoạt, như các trường hợp mua bán, chia tách, chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở; hỗ trợ đối với nhà xây dựng, sửa chữa không phép nhưng còn tồn tại đến thời điểm di dời; hỗ trợ và bố trí tái định cư cho các trường hợp thuê đất công để kinh doanh hoặc không đủ điều kiện hợp pháp hóa nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước.

Bên cạnh đó, thành phố cũng chấp thuận việc bán hoặc cho thuê căn hộ chung cư tại các khu tái định cư theo giá bảo tồn vốn, cho phép trả góp hoặc thuê khấu hao trong thời gian 30 năm đối với một số trường hợp không còn nơi ở nào khác. Các trường hợp gia đình chính sách, người có công với cách mạng hoặc các vụ việc khiếu nại đông người, kéo dài cũng được xem xét theo từng nhóm hồ sơ cụ thể.

Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND nhằm tiếp tục điều chỉnh, bổ sung chính sách cho phù hợp với thực tiễn và sự thay đổi của Luật Đất đai. Quyết định này điều chỉnh mốc thời điểm cuối cùng được tính bồi thường, hỗ trợ; bổ sung cơ chế hỗ trợ giá chênh lệch; mở rộng đối tượng được xem xét mua hoặc thuê căn hộ chung cư theo giá bảo tồn vốn; đồng thời tăng mức hỗ trợ để hạn chế tình trạng người dân phải nợ tiền mua nhà tái định cư.

Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, từ năm 2018 đến nay, các cơ quan có thẩm quyền của TP. Hồ Chí Minh đã nỗ lực rà soát, điều chỉnh, bổ sung chính sách liên quan đến Khu đô thị mới Thủ Thiêm theo hướng bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và yêu cầu phát triển chung của thành phố. Các điều chỉnh tại Quyết định số 70/2025/QĐ-UBND đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc, giải quyết phần nào các bức xúc, kiến nghị kéo dài của người dân, tạo điều kiện để các hộ dân sớm ổn định chỗ ở và cuộc sống sau di dời. Mục tiêu xuyên suốt được Thành phố khẳng định là bảo đảm người dân bị ảnh hưởng có nơi ở mới ổn định, đời sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân theo đúng quy định pháp luật.