TP. Hồ Chí Minh bổ sung 5 dự án đường sắt đô thị áp dụng cơ chế đặc thù

Tại kỳ họp thứ 7 chiều 26/12, HĐND TP. Hồ Chí Minh đã thông qua Nghị quyết về danh mục dự án đường sắt bổ sung vào phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Các tuyến được bổ sung gồm: Tuyến số 1 (Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên); tuyến số 2 (Thành phố Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh); tuyến số 3 (kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ); tuyến Thủ Thiêm - Long Thành; kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, việc hợp nhất Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP. Hồ Chí Minh đã mở ra không gian phát triển mới với mô hình mới, tầm nhìn mới, đòi hỏi phải rà soát lại tổng thể quy hoạch, sắp xếp thứ tự ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông đường sắt đô thị; ưu tiên đầu tư các tuyến đường sắt kết nối vùng theo trục hướng tâm và vành đai, gắn với phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD).

Tuyến số 1 có hướng tuyến từ vòng xoay trung tâm Thành phố mới Bình Dương - Hùng Vương - cao tốc Mỹ Phước Tân Vạn - depot Long Bình, kết nối đồng bộ với metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên); qua đó kết nối hai trung tâm hành chính, chính trị của TP. Hồ Chí Minh, từ phường Bình Dương đến phường Sài Gòn, tạo không gian phát triển mới, đẩy nhanh quá trình phát triển đô thị, thúc đẩy phát triển đô thị nén theo mô hình TOD.

Tuyến số 2 có hướng tuyến: Thủ Dầu Một - Hùng Vương - Phạm Ngọc Thạch - Quốc lộ 13 - cầu Vĩnh Bình - kết nối tuyến số 3 TP. Hồ Chí Minh (Hiệp Bình Phước - An Hạ), sử dụng depot Hiệp Bình Phước; kết nối trực tiếp phường Thủ Dầu Một và các khu vực lân cận, dọc tuyến vào trung tâm Thành phố.

Tuyến số 3 đi theo Đường 3/2 - khu du lịch Chí Linh - đường Vũng Tàu Bình Châu - đường ven biển - Đường 55 - Quốc lộ 51 (tuyến này có phương án kết nối với Cảng hàng không quốc tế Long Thành). Mục tiêu là kết nối sân bay Long Thành và các khu vực dọc tuyến với trung tâm phường Vũng Tàu; thúc đẩy phát triển du lịch tại khu vực biển, hình thành trục động lực kinh tế du lịch và đô thị ven biển.

Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành sẽ bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi song song về bên phải đường cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây và đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Sau đó tuyến rẽ phải vượt qua Vành đai 3, đi song song bên trái Vành đai 3. Sau khi vượt sông Đồng Nai, tuyến vẫn bám sát và đi vào dải phân cách Vành đai 3, Tỉnh lộ 25B và sau đó đi theo hướng sân bay Long Thành.

Tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài đến Trung tâm hành chính tỉnh và Cảng hàng không quốc tế Long Thành, tuyến sẽ bắt đầu từ ga S0 tại Tân Vạn, tuyến đi vượt sông Đồng Nai và đi dọc Quốc lộ 1, kết nối vào nhà ga SC của trung tâm hành chính mới; sau đó đi theo hành lang quy hoạch tuyến đường sắt Biên Hòa - Long Thành, dọc theo ĐT.771, cắt qua cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Long Thành, kết nối vào nhà ga SA và sau đó theo hành lang quy hoạch cho các tuyến đường sắt đi vào sân bay Long Thành. Tuyến có tổng chiều dài khoảng 41,4km.

Theo tờ trình của UBND TP. Hồ Chí Minh, cả 5 tuyến này đều có lộ trình đầu tư trong giai đoạn trung hạn 2026 - 2030 và 2031 - 2035. Ngoài tuyến kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên đến sân bay Long Thành xác định hình thức đầu tư dự kiến theo phương thức đối tác công tư (PPP), 4 tuyến còn lại dự kiến theo hình thức đầu tư công hoặc PPP.

Theo phụ lục Nghị quyết số 188/2025/QH15, giai đoạn 2026 - 2031 và 2031 - 2035, TP. Hồ Chí Minh triển khai 7 tuyến metro: Tuyến 1 (Suối Tiên - Bến Thành - An Hạ); tuyến 2 (Củ Chi - Quốc lộ 22 - An Sương - Bến Thành - Thủ Thiêm); tuyến 3 (Hiệp Bình Phước - Bình Triệu - Ngã 6 Cộng Hòa - Tân Kiên - An Hạ); tuyến 4 (Đông Thạnh - sân bay Tân Sơn Nhất - Bến Thành - Nguyễn Hữu Thọ - Khu đô thị Hiệp Phước); Tuyến 5 (Long Trường - Xa lộ Hà Nội - cầu Sài Gòn - Bảy Hiền - depot Đa Phước); tuyến 6 (Vành đai trong); tuyến 7 (Tân Kiên - đường Nguyễn Văn Linh - Thủ Thiêm - Thảo Điền - Thanh Đa - Khu công nghệ cao - Vinhomes Grand Park).

Ngoài ra, thành phố có 3 tuyến triển khai trong giai đoạn 2036 - 2045 gồm: Tuyến 8 (Đa Phước - Phạm Hùng - Ngô Gia Tự - ga Sài Gòn - Công viên Phần mềm Quang Trung - Hóc Môn - Bình Mỹ); tuyến 9 (An Hạ - Vĩnh Lộc - ga Sài Gòn - Bình Triệu); tuyến 10 (Vành đai ngoài).