Hội chợ Mùa Xuân 2026: Góc nhìn từ chuyên gia KOTRA về tăng sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu

Hội chợ Mùa Xuân 2026 thu hút khoảng 2.500 doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia cùng đông đảo khách tham quan. Hội chợ là cơ hội để các doanh nghiệp kết nối giao thương và nâng sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu trong chuỗi thương mại toàn cầu. Nhân dịp này phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với ông Bok Dug Gyou – Trưởng ban Korea Desk tại Cục Xúc tiến Thương mại, Phó Giám đốc Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA), về những thách thức mới của thương mại toàn cầu cũng như các đề xuất nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng xuất khẩu Việt Nam.

Phóng viên: Thưa ông, theo góc nhìn của KOTRA, đâu là những thách thức lớn nhất mà các quốc gia xuất khẩu đang phải đối mặt trong môi trường thương mại toàn cầu hiện nay?

Ông Bok Dug Gyou: Hiện nay, rào cản lớn nhất đối với các quốc gia định hướng xuất khẩu như Hàn Quốc hay Việt Nam chính là làn sóng bảo hộ thương mại ngày càng gia tăng. Các hàng rào thuế quan phát sinh từ căng thẳng Mỹ – Trung mới chỉ là bước khởi đầu.

Bên cạnh đó, nhiều rào cản nhập khẩu mới đang được thiết kế ngày càng tinh vi và phức tạp hơn, điển hình như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của châu Âu, các quy định nghiêm ngặt về môi trường, hay yêu cầu bắt buộc sử dụng linh kiện nội địa.

Ngoài ra, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng sự gia tăng của các yếu tố bất định, đã khiến tiêu dùng suy giảm và tạo ra áp lực từ nhiều phía đối với hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, việc cánh cửa thương mại bị thu hẹp không đồng nghĩa với việc giao thương sẽ biến mất.

Theo tôi, trong bối cảnh này, các quốc gia xuất khẩu cần một chiến lược tiếp cận chủ động và mạnh mẽ hơn, có thể gọi là một “chiến lược marketing tấn công”. Thay vì chỉ thụ động chờ đợi đối tác tìm đến, doanh nghiệp cần trực tiếp tiếp cận các doanh nghiệp nước ngoài có công nghệ tiên tiến và hệ thống phân phối toàn cầu, từ đó xây dựng những mô hình hợp tác mang tính phát triển lâu dài.

Cách tiếp cận lấy thị trường và hiện trường làm trung tâm đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đây cũng là lý do vì sao các diễn đàn trao đổi như hôm nay cần được thúc đẩy mạnh mẽ, nhằm đưa ra những chiến lược xuất khẩu mang tính thực tiễn và sát với nhu cầu của thị trường.

Phóng viên: Nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu thường được xem là một quá trình dài hạn. Theo ông, làm thế nào để có thể hài hòa giữa mục tiêu ngắn hạn và việc xây dựng nền tảng bền vững cho doanh nghiệp?

Ông Bok Dug Gyou: Nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu là một nhiệm vụ mang tính thường trực và lâu dài. Tuy nhiên, nếu chỉ trông chờ vào quá trình cải tổ nội tại của doanh nghiệp thì sẽ khó theo kịp tốc độ biến đổi rất nhanh của thị trường toàn cầu.

Vì vậy, theo tôi, cần áp dụng một chiến lược “hai đường”, trong đó kết hợp song song giữa tầm nhìn dài hạn và các biện pháp thúc đẩy ngắn hạn. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm sản xuất toàn cầu và là điểm đến đầu tư hấp dẫn của nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc.

Đã đến lúc Việt Nam cần vượt qua mô hình gia công đơn thuần dựa vào khu vực FDI, để từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh độc lập, nhất là về chất lượng sản phẩm và thiết kế, qua đó trực tiếp chinh phục thị trường toàn cầu. Đây có thể xem là một thời điểm chuyển mình mang tính bước ngoặt.

Từ kinh nghiệm xúc tiến xuất khẩu của Hàn Quốc, tôi cho rằng có một số giải pháp ngắn hạn Việt Nam có thể triển khai ngay. Trước hết, cần tăng cường mạnh mẽ mạng lưới kết nối kinh doanh toàn cầu, thông qua việc thu hút các nhà mua hàng quốc tế tham gia các hội chợ, triển lãm tổ chức tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham dự các triển lãm lớn, uy tín trên thế giới để trực tiếp tiếp cận và nắm bắt các tiêu chuẩn toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh đào tạo thương mại theo hướng thực tiễn cũng rất quan trọng. Các chương trình đào tạo và huấn luyện chuyên sâu sẽ giúp doanh nghiệp nhanh chóng nâng cao năng lực marketing quốc tế cũng như khả năng triển khai hoạt động xuất khẩu trong thực tế.

Ngoài ra, việc tăng cường chia sẻ thông tin thị trường nước ngoài, tổ chức các đoàn xúc tiến thương mại, hội nghị tư vấn xuất khẩu… nếu được nhà nước hỗ trợ thêm về ngân sách, có thể nhanh chóng tạo ra những kết quả rõ rệt trong ngắn hạn. Theo tôi, chỉ khi động lực ngắn hạn từ chính sách được kết hợp chặt chẽ với nỗ lực dài hạn của doanh nghiệp trong đổi mới chất lượng và nâng cao giá trị gia tăng, xuất khẩu mới có thể phát triển bền vững và vững vàng trước những biến động toàn cầu.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!