Hơn 20% số công ty Đức đang nhắm tới Đông Âu

Ông Michael Harms, Tổng giám đốc Ủy ban Quan hệ Kinh tế Đông Âu, cho rằng sự quan tâm đến khả năng di dời địa điểm sản xuất không chỉ giới hạn trong số các doanh nghiệp được khảo sát, là những công ty có kinh nghiệm ở Đông Âu, mà chính là do những “điểm yếu về môi trường kinh doanh của Đức”.

Ông Harms tin rằng các quốc gia được những công ty đặc biệt quan tâm ghi điểm nhờ lực lượng lao động lành nghề và các lựa chọn sản xuất tiết kiệm chi phí.

Ngoài ra, các công ty được khảo sát đều coi những thị trường này là có lợi thế. “Trước đây, nhiều nước Trung và Đông Âu chỉ được coi là nơi làm việc thêm. Bây giờ thì khác rồi. Ví dụ, Ba Lan rất mạnh về lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật số”, chuyên gia Harms nhấn mạnh.

* Yếu tố bất ổn chính

Nhà kinh tế học Richard Grieveson chia sẻ đánh giá này. Ông là Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Vienna (WIIW), đơn vị vừa công bố dự báo mùa Đông cho Đông Âu. Theo dự báo này, tăng trưởng ở hầu hết các nền kinh tế Trung, Đông và Đông Nam Âu sẽ tăng trong năm 2025.

WIIW dự báo mức tăng trưởng trung bình 2,8% cho các thành viên Liên minh châu Âu (EU) ở khu vực trên trong năm 2025. Để so sánh, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự kiến tăng trưởng kinh tế của Đức chỉ ở mức 0,3% trong năm nay, trong khi dự báo cho toàn bộ Khu vực đồng euro (Eurozone) là 1,3%.

Theo phân tích của WIIW, như vậy, các quốc gia ở Trung và Đông Âu dự kiến sẽ tăng trưởng nhanh gấp đôi so với Eurozone. Năm 2026, tăng trưởng có thể sẽ tiếp tục ở mức 2,7%.

Ngoài ra, môi trường địa chính trị có thể mang lại lợi thế cho Đông Âu. Dưới thời Tổng thống mới của Mỹ Donald Trump, xu hướng bảo hộ đang gia tăng và ông đã công bố mức thuế quan cao đối với một số đối tác thương mại.

Ông Andreas Glunz, Trưởng phòng Kinh doanh quốc tế tại KPMG Đức, cho biết điều này có thể khiến nền kinh tế Đức tiếp tục tập trung vào các khu vực xung quanh. Ông dự đoán: “Tầm quan trọng của thị trường nội bộ EU đối với nền kinh tế Đức tiếp tục tăng lên”. Trung và Đông Âu sẽ đặc biệt được hưởng lợi từ điều này.

Tuy nhiên, nhà kinh tế Grieveson chỉ ra rằng nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai của ông Trump cũng đưa đến những rủi ro đặc biệt cho Đông Âu. Nếu ông áp đặt mức thuế quan cao đối với EU hoặc đạt được thỏa thuận có lợi hơn cho Nga với Tổng thống Vladimir Putin, sự ổn định địa chính trị trong khu vực cũng có thể lung lay, gây tác động tiêu cực đến đầu tư.

*Điều gì có thể khiến kinh tế tăng trưởng nhanh?

67% số công ty được hỏi nêu ra rủi ro chính trị và thiếu an ninh là những yếu tố thách thức nhất, tiếp theo là tình trạng tham nhũng vẫn còn phổ biến (38%) và rào cản quan liêu (31%).

Ông Harms dự đoán việc đạt được thỏa thuận chính trị giữa Ukraine và Nga giúp ổn định tình hình sẽ mở ra nhiều cơ hội kinh tế hơn nữa cho Ukraine. Chuyên gia Glunz của KPMG cũng có quan điểm tương tự. Ông cho biết xung đột là “rào cản quyết định đối với đầu tư” của các công ty Đức tại Ukraine. Ông cho biết 37% số công ty Đức được khảo sát muốn đầu tư vào quốc gia này sau khi có hiệp định hòa bình.

Đối với Nga, dự báo kinh tế của WIIW không mấy lạc quan. Tăng trưởng của nước này có thể giảm một nửa xuống còn 1,8% trong năm nay và 1,6% năm 2026. Một trong những lý do là lãi suất cao đang kìm hãm nền kinh tế (lãi suất chủ chốt hiện là 21%).