Họp bàn giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Trước bối cảnh xung đột Trung Đông đang tác động nghiêm trọng đến hoạt động xuất nhập khẩu, làm tăng chi phí vận chuyển, chi phí đầu vào, ngày 17/3, tại TP. Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức cuộc họp với các doanh nghiệp, ngành hàng, nhằm lắng nghe những khó khăn, vướng mắc, đề xuất, từ đó tìm giải pháp tháo gỡ, góp phần bình ổn thị trường.

Theo ông Phan Văn Chinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Việt Nam đang đối mặt với sự tác động cộng hưởng qua ba vòng, trong đó vòng một là ngành vận tải và các ngành sử dụng trực tiếp xăng dầu, vòng hai là các ngành sử dụng sản phẩm đầu ra của doanh nghiệp vòng một và vòng 3 chính là người tiêu dùng, những người cuối cùng trong chuỗi cung ứng hàng hóa. Những biến động thị trường, nhất là với mặt hàng chiến lược xăng dầu đã tác động mạnh mẽ đến toàn chuỗi cung ứng trong nước, dẫn đến nguy cơ bất ổn thị trường.

Phát biểu tại hội nghị, đại diện Công ty Đạm Cà Mau cho biết, Trung Đông là khu vực có nguồn cung phân bón rất lớn cho thị trường thế giới, chiếm khoảng 33% thị phần Ure toàn cầu, tương đương khoảng 25 triệu tấn/năm. Thời gian qua, giá phân bón thế giới điều chỉnh rất mạnh, tăng khoảng 60% ở 1 số khu vực, tương đương khoảng 19.000 - 20.000 đồng/kg Ure tại thị trường Việt Nam. Cùng với chi phí xăng dầu tăng, doanh nghiệp nông nghiệp đang chịu tác động kép cả đầu vào lẫn đầu ra.

"Về đầu vào, khi giá dầu tăng 10 USD, chi phí sản xuất của Đạm Cà Mau sẽ tăng thêm khoảng 525 tỷ đồng. Chi phí sản xuất tăng, buộc giá cũng phải điều chỉnh theo. Chúng tôi cũng đang phải cân nhắc rất kỹ vì việc này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, canh tác và hiệu quả kinh tế của nông dân", đại diện Đạm Cà Mau chia sẻ.

Nông nghiệp là một trong những ngành chịu nhiều ảnh hưởng trong tình hình hiện nay. Theo ông Nguyễn Văn Nghiệm, Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), hiện các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang trong vụ lúa Đông Xuân, vụ chính của năm, dự kiến thu hoạch rộ trong 7 – 10 ngày tới. Tuy nhiên nguồn cung nguyên liệu cung ứng cho sản xuất gặp khó khăn, thiếu hụt cục bộ tại một số khu vực, nhất là với mặt hàng dầu DO phục vụ tàu ghe vận tải và máy thu hoạch.

"Bà con nông dân và doanh nghiệp chấp nhận biến động theo giá thị trường thế giới, nhưng vấn đề ở đây là khó khăn về nguồn cung, có tiền cũng không mua được xăng dầu để chạy máy. Chưa kể, hiện nay giá dầu tăng khiến chi phí logistics tăng ước tính 20% - 30%, như vậy mỗi ký lúa phải gánh thêm ít nhất 30 đồng, tương đương 30.000 đồng/tấn, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp thu mua", ông Nghiệm nêu khó khăn.

Tác động giá xăng dầu cũng tác động nghiêm trọng đến nhiều ngành nghề khác như dệt may, da giày, xi măng, sắt thép, vật liệu xây dựng, và thị trường hàng hóa trong nước. Theo đại diện Hiệp hội xi măng Việt Nam, hiện nay giá xăng dầu, cước phí vận tải tăng đã làm tăng khoảng 1% giá thành sản xuất, tương đương 5.000 – 10.000 đồng/tấn, trong khi đó ngành sắt thép, vật liệu xây dựng đứng trước khó khăn về chi phí xây dựng…

Nhiều doanh nghiệp trong nước cũng chịu sức ép tăng giá đầu vào làm gia tăng đáng kể chi phí sản xuất. Đại diện nhiều đơn vị bán lẻ cho biết, hầu hết các nhà cung cấp đều đã đề xuất tăng giá nhập hàng để bù đắp vào chi phí sản xuất, thậm chí tạm ngưng cung cấp hàng hóa vì khó khăn trong vận chuyển và chi phí sản xuất.

Đứng trước khó khăn này, nhiều hiệp hội, doanh nghiệp ngành hàng đề nghị Bộ Công Thương cần hỗ trợ các doanh nghiệp lập bản đồ rủi ro thị trường, giúp doanh nghiệp chủ động chuyển hướng sang những thị trường an toàn, tránh ảnh hưởng đến sản xuất và xuất khẩu. Đồng thời, Chính phủ, Bộ ngành cần nhanh chóng vào cuộc tháo gỡ khó khăn về nguyên liệu cho sản xuất, nếu không sẽ bị mất đơn hàng, mất thị trường.

“Hiện nay việc nhập khẩu rất khó khăn cả về nguồn cung khan hiếm lẫn chi phí gia tăng. Nếu không sớm có giải pháp tháo gỡ thì các doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều thách thức, ảnh hưởng lâu dài đến sản xuất, xuất khẩu”, bà Phan Thị Thanh Xuân, Phó Chủ tịch Hiệp hội Da giày, Túi xách Việt Nam cho biết.

Để hạn chế tác động tiêu cực lên nhóm ngành hàng tiêu dùng, nhiều doanh nghiệp bán lẻ kiến nghị Chính phủ cần tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ lãi suất ngân hàng, thuế, phí, nhất là thuế VAT để giảm áp lực chi tiêu.

“Hiện nay chúng tôi đứng trước áp lực tăng giá rất lớn từ phía các nhà cung cấp, trong khi đó thị trường vẫn đang ở chu kỳ thấp điểm, người tiêu dùng vẫn có xu hướng thắt lưng buộc bụng. Chúng tôi mong muốn Chính phủ có các chính sách hỗ trợ thuế VAT cho người tiêu dùng, gia hạn thời gian nộp thuế cho doanh nghiệp, xem xét giảm thuế nhập khẩu với nhiều ngành hàng để hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng”, ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc thu mua Wincommerce cho biết.

Chia sẻ với khó khăn của các doanh nghiệp, ông Phan Văn Chinh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho hay, doanh nghiệp Việt cần phải chủ động trước những biến động khó lường của thị trường, kiểm soát chi phí đầu vào ở mức hợp lý tránh áp lực tăng.

“Nếu doanh nghiệp tăng giá thì ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, vì vậy đối với các doanh nghiệp sản xuất, tôi cho rằng cần phải tìm ra các giải pháp tiết giảm chi phí tối đa, thận trọng trong việc tăng giá bán, điều hành thị trường hợp lý. Trong bối cảnh này sự chủ động nguyên vật liệu từ thị trường trong nước rất quan trọng. Ngoài ra, thị trường nội địa 100 triệu dân trước giờ vẫn là thị trường mục tiêu, chúng tôi khuyến khích doanh nghiệp cần phải giữ vững, đi song song 2 chân với thị trường xuất khẩu để ổn định hoạt động, tránh tác động từ thị trường toàn cầu”, ông Phan Văn Chinh nhấn mạnh.

Với những đề xuất, kiến nghị của doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục lắng nghe, tìm giải pháp đồng hành tháo gỡ cho doanh nghiệp. Với những vấn đề vượt cấp sẽ tổng hợp trình Chính phủ xem xét.

Bất ổn và biến động khó lường của thị trường toàn cầu vẫn là thách thức và tác động không chỉ trước mắt mà còn lâu dài đến hoạt động sản xuất, cung ứng, xuất khẩu trong nước, tác động đến sự ổn định của thị trường và sức tiêu dùng. Bộ Công Thương khuyến cáo các doanh nghiệp thận trọng trong mọi hoạt động tăng giá, góp phần ổn định thị trường, vượt qua gia đoạn khó khăn này.