Thu ngân sách nhà nước từ xuất nhập khẩu tăng hơn 12%

Ngày 9/3, Cục Hải quan cho biết, tổng thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu 2 tháng đầu năm 2026 đạt 70.085 tỷ đồng, bằng 15,5% so với dự toán, bằng 13,6% so với phấn đấu, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, tháng 2, số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu chỉ đạt 28.696 tỷ đồng, giảm 30,7%  so với tháng trước.

Trong tháng 2/2026, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 67,19 tỷ USD, giảm 23,8% (tương ứng giảm 20,97 tỷ USD) so với tháng 1/2026. Trong đó, trị giá xuất khẩu đạt 33,09 tỷ USD, giảm 23,4% và trị giá nhập khẩu đạt 34,1 tỷ USD, giảm 24,2%.

Tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước tính từ đầu năm đến hết tháng 2/2026 đạt 155,73 tỷ USD, tăng 22,3% tương ứng tăng 28,36 tỷ USD về số tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2025. Trong số đó xuất khẩu đạt 76,39 tỷ USD, tăng 18,3% và nhập khẩu đạt 79,34 tỷ USD, tăng 26,3%.

Trong 2 tháng đầu năm 2026, tổng trị giá xuất nhập khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 117,1 tỷ USD, tăng 35,9% (tương ứng tăng tới 30,9 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2025.

Cũng theo Cục Hải quan, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp, nổi lên hiện tượng vận chuyển trái phép ma tuý, pháo nổ, hàng thực phẩm đông lạnh không đảm bảo an toàn thực phẩm tại tuyến biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc, tuyến biên giới miền Trung giáp Lào.

Tuyến đường biển vẫn chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất với 1.006 vụ/1.787 vụ chiếm 56,3% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý, tăng 479 vụ (tăng 90,9%) so với cùng kỳ năm 2025. Hàng hóa tập trung chủ yếu qua các cảng biển lớn Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép, Đà Nẵng… Nổi lên hiện tượng vi phạm liên quan nhãn hàng hoá; nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật.

Tuyến đường bộ đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ tăng 200 vụ (tăng 61,3%) so với cùng kỳ năm 2025, tập trung tại các tuyến biên giới Việt - Trung, Việt – Campuchia. Các đối tượng lợi dụng chính sách tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu; chính sách ưu đãi cho cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép mặt hàng pháo nổ, đường kính trắng, thuốc bảo vệ, thuốc tăng trưởng thực vật vẫn tiếp diễn ở địa bàn các tỉnh miền Trung và tuyến biên giới Việt - Lào.

Tuyến hàng không phát hiện, đấu tranh bắt giữ và xử lý tăng 32 vụ so với cùng kỳ năm 2025; trị giá hàng hoá vi phạm ước tính 28,8 tỷ đồng, tập trung vào địa bàn các cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng. Đặc biệt, nổi lên là hiện tượng vận chuyển ma tuý trên các chuyến bay quá cảnh Qatar từ các hành khách nhập cảnh Thái Lan và chuyến bay từ Việt Nam đi New Zealand, Úc. Sự chênh lệch giữa giá vàng thế giới và giá vàng trong nước tiếp tục là động cơ để các đối tượng vận chuyển trái phép vàng qua đường hàng không.

Cục Hải quan cho biết, thời gian tới sẽ tăng cường rà soát nguồn thu, nắm chắc diễn biến thu theo từng địa bàn, từng loại hình, từng nhóm mặt hàng để kịp thời tham mưu giải pháp điều hành; kiểm soát chặt chẽ trị giá hải quan, xuất xứ, chính sách thuế, tránh để xảy ra gian lận dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước; đẩy mạnh phân tích rủi ro; rà soát, xác định nhóm doanh nghiệp, mặt hàng rủi ro cao để đưa vào kế hoạch kiểm tra, giám sát trọng điểm.

Bên cạnh đó, siết chặt kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; tăng cường kiểm tra sau thông quan, kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp, tập trung vào các trường hợp có dấu hiệu nghi vấn về khai báo thuế, chuyển giá, lợi dụng ưu đãi thuế quan.

Ngoài ra, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Biên phòng, Cảnh sát biển trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về thuế và hải quan.

Ngành hải quan cũng tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật về thuế và hải quan, giải đáp vướng mắc kịp thời, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng chính sách ưu đãi đúng quy định; tăng cường tổ chức đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp nhằm tháo gỡ khó khăn, nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện.