Hợp lực hành động đổi mới mô hình tổ chức ngành công thương

“Chỉ sau một tháng vận hành, chúng ta đã chứng kiến nhiều kết quả tích cực nhưng đồng thời cũng bộc lộ những vướng mắc nhất định. Đây là điều không tránh khỏi khi triển khai một mô hình chưa từng có tiền lệ. Tuy nhiên, quan trọng là cần chủ động tháo gỡ, kịp thời điều chỉnh và tiếp tục hoàn thiện”, Bộ trưởng Diên khẳng định.

Cập nhật về quá trình sắp xếp tổ chức và vận hành lực lượng quản lý thị trường địa phương, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho hay: Tính đến cuối tháng 7, đã có 27/34 Chi cục Quản lý thị trường bổ nhiệm xong chức danh Chi cục trưởng, tuy nhiên vẫn còn 7 địa phương chưa hoàn thành việc bổ nhiệm, gây ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm tra, kiểm soát thị trường. Đặc biệt, 8 tỉnh, thành phố sáp nhập địa giới hành chính hiện chưa ban hành quy định chức năng, nhiệm vụ của Chi cục Quản lý thị trường, tạo ra khoảng trống trong hoạt động quản lý.

“Nếu không nhanh chóng kiện toàn bộ máy và có người đứng đầu, hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm, chống hàng giả sẽ bị gián đoạn. Thực tế là trong 7 tháng năm 2025, số vụ kiểm tra và xử lý đã giảm mạnh, tương ứng giảm 67% và 60% so với cùng kỳ năm 2024”, ông Trần Hữu Linh thông tin.

Trước thực tế này, ông Trần Hữu Linh đề xuất UBND các tỉnh cần sớm phê duyệt chức năng, nhiệm vụ của các Chi cục. Cùng đó, giữ nguyên số lượng các đội quản lý thị trường hiện có để đảm bảo kiểm soát sát tình hình tại cơ sở, đặc biệt sau khi địa bàn được mở rộng do sáp nhập. Đặc biệt, Bộ cần làm rõ phân định thẩm quyền giữa Cục và địa phương, tạo điều kiện phối hợp hiệu quả trong việc phân cấp.

“Chúng tôi đề nghị cần thiết lập cơ chế phối hợp dọc - ngang thông suốt, nhất là giữa Sở Công Thương và Chi cục Quản lý thị trường địa phương với các đơn vị chức năng của Bộ. Tránh tình trạng phân tán, cát cứ địa bàn khiến thị trường bị chia cắt, ảnh hưởng đến công tác phát triển kinh tế nội địa”, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh.

Chia sẻ về tổ chức bộ máy và nhân sự, ông Trần Quang Huy, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Công Thương) khẳng định: Bộ Công Thương đã triển khai cải cách toàn diện theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW. Cụ thể, cắt giảm 6 đầu mối, giảm 21,4% cơ cấu tổ chức. Giải thể Tổng cục Quản lý thị trường, chuyển 63 Cục về trực thuộc địa phương để thành lập Chi cục.

Thành lập các đơn vị mới như Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Điện lực, Cục Đổi mới sáng tạo và Khuyến công…Kết thúc hoạt động của Thanh tra Bộ Công Thương, chuyển giao nhiệm vụ sang Thanh tra Chính phủ.

“Đây là bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm của Bộ trong việc tinh gọn bộ máy, phân cấp thực chất và đồng hành cùng địa phương triển khai mô hình chính quyền hai cấp”, ông Trần Quang Huy bày tỏ.

Ngoài ra, Bộ Công Thương đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, thiết lập đường dây nóng 24/7, tổ chức tập huấn chuyên sâu và cử đoàn công tác đi các tỉnh để hỗ trợ thực thi nhiệm vụ mới. Trong 1 tháng qua, Bộ đã xử lý hơn 300 kiến nghị từ các địa phương, tập trung vào các nhóm vấn đề như cấp quyền truy cập phần mềm, hệ thống hành chính điện tử (eCoSys, INS…). Cùng đó là vấn đề thủ tục hành chính mới trong các lĩnh vực thương mại, điện lực, khuyến công, xuất nhập khẩu. Kiện toàn nhân sự và tổ chức ở cấp xã, phòng kinh tế/hạ tầng đô thị.

Để đảm bảo vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 2 cấp, Bộ Công Thương xác định 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm rà soát, điều chỉnh chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức để phù hợp mô hình mới và thực tiễn. Sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật bị ảnh hưởng bởi việc sắp xếp bộ máy. Xây dựng cẩm nang hướng dẫn giải đáp phản ánh, kiến nghị từ địa phương. Chuẩn hóa, công khai thủ tục hành chính đã phân cấp, tạo điều kiện cho cấp tỉnh, xã thực hiện đúng quy định. Duy trì cơ chế thông tin hai chiều, đường dây nóng giữa Bộ và địa phương.

Bên cạnh đó, tổ chức các đoàn công tác chuyên đề, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ thực tế tại địa phương. Đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho cán bộ địa phương, nâng cao năng lực thực thi; đẩy nhanh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Đánh giá tại hội nghị, nhiều đại biểu cho rằng: Hội nghị ngày 30/7 là dấu mốc quan trọng trong quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức ngành công thương. Những cam kết, giải pháp và chỉ đạo cụ thể từ lãnh đạo Bộ, cùng sự phối hợp chặt chẽ từ địa phương sẽ giúp củng cố hệ thống quản lý ngành công thương thống nhất, hiệu lực, hiệu quả và sát thực tiễn hơn.

Hơn nữa, việc vận hành thông suốt mô hình chính quyền hai cấp không chỉ là yêu cầu về mặt tổ chức hành chính, mà còn là yếu tố then chốt để bảo đảm thị trường phát triển ổn định, kiểm soát hiệu quả hàng hóa, phòng chống gian lận thương mại và thúc đẩy sản xuất – kinh doanh trong nước.

Đáng lưu ý, trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước đang tiếp tục phục hồi, thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt và linh hoạt giữa Bộ Công Thương và các địa phương sẽ là nền tảng để ngành công thương phát triển bền vững, đóng góp xứng đáng vào tăng trưởng chung của cả nước.

Phát biểu kết luận, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo các cơ quan chuyên môn cần hiểu rõ mô hình phân cấp mới, chủ động triển khai. Bên cạnh đó, thiết lập kênh thông tin hai chiều để xử lý kịp thời khó khăn; kiện toàn tổ chức, nhân sự tại cấp xã. Mặt khác, tăng cường tập huấn chuyên môn cho cán bộ; thực hiện tốt chuyển đổi số trong quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

“Mục tiêu cuối cùng của chúng ta là đảm bảo thị trường vận hành thông suốt, không bị gián đoạn dù ở bất kỳ cấp quản lý nào”, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.