Hợp tác khu vực, đề xuất sáng kiến triển khai hiệu quả chương trình thủy văn liên chính phủ

Ngày 22/10, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Hà Nội tổ chức cuộc họp Ban Chỉ đạo Chương trình Thủy văn liên chính phủ (IHP) khu vực châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 32. Việt Nam đăng cai tổ chức Cuộc họp này đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm Chương trình Thủy văn liên chính phủ và 60 năm chương trình khoa học về nước của UNESCO nhằm thúc đẩy hợp tác, nghiên cứu và quản lý tài nguyên nước vì một tương lai an toàn, bền vững về nước. 

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho biết, Việt Nam rất vinh dự được đăng cai tổ chức sự kiện này. Đây là cơ hội quý báu để cùng nhìn lại những thành tựu nổi bật trong suốt chặng đường hợp tác nửa thế kỷ, đồng thời mở ra giai đoạn hợp tác mới trong quản lý và phát triển bền vững tài nguyên nước của khu vực. 

Theo Thứ trưởng Lê Công Thành, tài nguyên nước không chỉ là yếu tố thiết yếu cho sự sống, mà còn là nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh môi trường. 

"Tuy nhiên, chúng ta đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới: biến đổi khí hậu, lũ lụt, hạn hạn diễn biến phức tạp và khó lường; tốc độ đô thị hóa nhanh; tình trạng ô nhiễm nguồn nước và bất bình đẳng trong tiếp cận nước sạch. Những thách thức này đòi hỏi chúng ta phải cùng hành động mạnh mẽ, dựa trên tri thức khoa học, công nghệ hiện đại và hợp tác quốc tế chặt chẽ. Với vai trò là quốc gia thành viên tích cực của Chương trình Thủy văn liên chính phủ, Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình quốc gia về quản lý tổng hợp tài nguyên nước, tăng cường giám sát và cảnh báo thiên tai, cũng như thúc đẩy hợp tác quốc tế trong nghiên cứu và đào tạo về khoa học nước", Thứ trưởng Lê Công Thành nhấn mạnh.

Đánh giá cao vai trò của UNESCO trong việc dẫn dắt các chương trình toàn cầu, hỗ trợ các quốc gia nâng cao năng lực quản lý nước và đặc biệt là sự đóng góp của Ban Chỉ đạo khu vực Châu Á – Thái Bình Dương trong việc kết nối các nhà khoa học của khu vực, Thứ trưởng Lê Công Thành cũng biểu dương sự hoạt động tích cực của UNESCO, Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam, Ủy ban Quốc gia Chương trình Thủy văn liên chính phủ của Việt Nam cùng các cơ quan, chuyên gia và nhà khoa học đã đồng hành trong công tác chuẩn bị và tổ chức sự kiện quan trọng này, đồng thời tin tưởng Cuộc họp lần thứ 32 sẽ tiếp tục thúc đẩy tinh thần đoàn kết, hợp tác khu vực, chia sẻ những kinh nghiệm và bài học thực tiễn quý báu, đề xuất các sáng kiến mới đóng góp cho việc triển khai hiệu quả Kế hoạch Chiến lược Chương trình Thủy văn liên chính phủ giai đoạn 2022–2029 và Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc.

Bà Lidia Brito, Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO phụ trách Khoa học Tự nhiên nêu rõ: “Quản lý nước không chỉ là vấn đề khoa học hay quản trị, mà còn là nền tảng của hợp tác, hiểu biết và hòa bình. Luật Tài nguyên nước (2023) của Việt Nam thể hiện cách tiếp cận hiện đại và toàn diện, cân bằng giữa bảo vệ tài nguyên nước và các hệ sinh thái, tăng trưởng kinh tế, và phúc lợi xã hội và – góp phần thể hiện vai trò tiên phong của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương trongviệc hiện thực hóa tầm nhìn của Chương trình Thủy văn liên chính phủ thông qua quản trị và hợp tác dựa trên khoa học.”

Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki chúc mừng kỷ niệm  50 năm Chương trình Thủy văn liên chính phủ và cuộc họp lần thứ 32 của Ban Chỉ đạo Chương trình Thủy văn liên chính phủ khu vực châu Á - Thái Bình Dương được tổ chức tại Hà Nội hôm nay.

"Chính phủ Nhật Bản luôn đồng hành cùng UNESCO –Chương trình Thủy văn liên chính phủ trong nghiên cứu, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm về quản lý rủi ro thiên tai, bao gồm việc thành lập Trung tâm Quốc tế về Quản lý Thiên tai và Rủi ro Nước (ICHARM) tại Tsukuba, Nhật Bản”, Đại sứ  Ito Naoki khẳng định.

Đại sứ Nhật Bản cũng nhấn mạnh việc việc áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) và công cụ số trong quản lý nước đô thị sẽ góp phần giảm thiểu rủi ro lũ lụt do biến đổi khí hậu gây ra.

Tại cuộc họp, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Viện trưởng Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu, Chủ tịch Ban Chỉ đạo chương trình thủy văn liên chính phủ khu vực Châu Á- Thái Bình Dương Phạm Thị Thanh Ngà chi biết, cuộc họp là dịp để đánh giá kết quả triển khai chương trình thủy văn liên chính phủ chia sẻ kinh nghiệm giữa các quốc gia, và xây dựng định hướng hợp tác mới trong khu vực, hướng tới thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực quản lý tài nguyên nước. Bà đồng thời cảm ơn UNESCO, Chính phủ Nhật Bản và các thành viên Ban Chỉ đạo Chương trình Thủy văn liên chính phủ khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong nỗ lực chung vì một khu vực an toàn về nước và phát triển bền vững.

Đề cập tới sự hợp tác giữa Việt Nam và UNESCO, bà Lê Thị Hồng Vân, Tổng Thư ký, Uỷ ban Quốc gia UNESCO tại Việt Nam cho rằng, Tài nguyên nước đang chịu áp lực rất lớn, do vậy để giải quyết những thách thức về nước cần sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia trong đó có Việt Nam. 

"Trong gần năm thập kỷ qua, UNESCO đã luôn đồng hành cùng Việt Nam. Việc đăng cai phiên họp đầy ý nghĩa ngày hôm nay là một minh chứng sống động đối với sự phối hợp giữa Việt Nam và UNESCO. Điều này thúc đẩy sự phát triển bền vững, sự hợp tác, tiếp tục song hành với nhau trong tương lai. Tôi rất mong chờ có các cuộc thảo luận tập trung vào các biện pháp cụ thể để thúc đẩy hợp tác khu vực Châu Á – Thái Bình Dương hướng tới một tương lai có khả năng chống chịu với các thách thức về nước cho các thế hệ mai sau", bà Lê Thị Hồng Vân chia sẻ.

Tại cuộc họp, các đại biểu tham dự đã trao đổi, chia sẻ những vấn đề liên quan đến đảm bảo an ninh nguồn nước trong thời gian qua, đồng thời cùng nhìn lại hành trình năm thập kỷ của Chương trình UNESCO -Chương trình Thủy văn liên chính phủ và vai trò, đóng góp của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương trong thúc đẩy hợp tác khoa học về nước, cũng như thảo luận định hướng mới trong khuôn khổ Chiến lược Thủy văn liên chính phủ giai đoạn 9 (2022-2029), tập trung vào việc nghiên cứu, đổi mới và giáo dục vì một thế giới an toàn về nước.