IMF: EU cần cải cách sâu rộng để kiểm soát nợ công

Ngày 23/5, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ngày 23/5 đã khuyến nghị các bộ trưởng tài chính Liên minh châu Âu (EU) phải kết hợp cải cách, thắt chặt tài khóa và vay nợ chung để ứng phó với áp lực chi tiêu rất lớn cho quốc phòng, năng lượng và lương hưu trong vòng 15 năm tới.

Trong tài liệu được sử dụng làm cơ sở thảo luận tại cuộc họp không chính thức của các bộ trưởng tài chính EU ở Nicosia, CH Cyprus (Síp), IMF cảnh báo rằng nếu không có biện pháp kiểm soát, nợ công của châu Âu sẽ đi theo quỹ đạo “không bền vững”. Theo định chế tài chính này, nếu các chính sách hiện nay không thay đổi, nợ công trung bình của các nước châu Âu có thể lên tới mức tương đương 130% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2040, gần gấp đôi so với mức hiện tại.

Để tránh kịch bản này, IMF cho rằng các nước EU cần cải thiện các cơ chế khuyến khích người lao động di chuyển trong khối gồm 27 quốc gia để tìm việc làm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tuyển dụng lao động.

IMF cũng khuyến nghị EU cần tăng cường liên kết thị trường năng lượng giữa các nước thành viên, tạo điều kiện để dòng tiền tiết kiệm của người dân lưu chuyển dễ dàng hơn giữa những nước thành viên nhằm đầu tư vào các lĩnh vực sinh lời, đồng thời hài hòa những quy định pháp lý vốn đang khác biệt giữa từng quốc gia.

Theo IMF, việc cải cách hệ thống lương hưu và nâng tuổi nghỉ hưu cũng sẽ giúp giảm áp lực tài khóa. Bên cạnh đó, các chính phủ nên đưa ra cơ chế bảo lãnh cho những khoản đầu tư rủi ro hơn vào các dự án phát thải thấp và thích ứng biến đổi khí hậu nhằm thu hút thêm vốn tư nhân.

IMF cũng cho rằng đổi mới sáng tạo, năng lượng và quốc phòng nên được xem là các ưu tiên chung của toàn EU và cần được tài trợ bằng cơ chế vay nợ chung.

Vấn đề phát hành trái phiếu chung hiện vẫn gây nhiều tranh cãi trong EU. Một số nước như Tây Ban Nha, Italy (I-ta-li-a) và Pháp ủng hộ ý tưởng này, trong khi Đức và nhiều quốc gia Bắc Âu phản đối mạnh mẽ. Chủ tịch nhóm các bộ trưởng tài chính Eurozone (Eurogroup), ông Kyriakos Pierrakakis, cho biết đây là một trong những chủ đề còn nhiều khác biệt quan điểm, nhưng chắc chắn sẽ tiếp tục được thảo luận trong những tháng tới.

IMF nhận định rằng ngay cả khi thực hiện cải cách, phần lớn các nước EU vẫn cần tiến hành củng cố tài khóa để đưa nợ công trở lại xu hướng giảm. Tuy nhiên, cải cách càng mạnh mẽ thì mức độ thắt chặt tài khóa cần thiết sẽ càng thấp. Định chế tài chính này cảnh báo nếu các chính phủ không hành động ngay từ bây giờ, vấn đề sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn.

Theo IMF, cách tiếp cận “ứng phó cầm chừng” mà nhiều quốc gia đang áp dụng đã dần tới giới hạn, trong khi áp lực chi tiêu ngày càng tăng đòi hỏi một chiến lược toàn diện hơn. IMF cũng nhấn mạnh rằng những điều chỉnh nhỏ lẻ hoặc cải cách mang tính chắp vá sẽ không đủ để giải quyết các thách thức hiện nay.